Một buổi sáng đầu hè, con đường dẫn vào thôn Tam Kiệt, xã Kiến Thụy (Hải Phòng) phủ đầy nắng. Khu trải nghiệm Lumora hiện ra như một khoảng xanh tách biệt khỏi nhịp sống đô thị. Nơi cỏ cây, dòng suối nhỏ và những nếp nhà xưa cùng hiện diện trong một không gian mở dành cho trẻ em và các gia đình.
Bước qua cổng khu trải nghiệm là những triền cỏ dài, vườn hoa đủ màu sắc, những hàng cây rợp bóng, tiếng chim ríu rít hòa cùng tiếng nước suối chảy róc rách.
Ở một góc khác, những con vật quen thuộc của làng quê như thỏ, dê, ngựa, gà, vịt… được chăm sóc trong không gian gần gũi để trẻ em có thể tiếp xúc trực tiếp. Không còn là hình ảnh trên sách giáo khoa hay những video ngắn lướt qua màn hình điện thoại, lũ trẻ được tận tay vuốt ve, cho vật nuôi ăn.
Đứng trước khu vực nuôi động vật, bé Hoàng Minh Quân (7 tuổi) tỏ ra thích thú, bật nói với mẹ "con tưởng ngựa chỉ có ở trên phim". Ngay sau, Quân tỏ ra khoái chí, cười sảng khoái khi một con dê tiến lại gần, dúi dúi đầu vào tay.
Những bài học bước ra từ thiên nhiên
Không gian tại Lumora Hải Phòng được thiết kế như một ngôi làng thu nhỏ, nơi thiên nhiên và giáo dục hòa quyện với nhau. Xen giữa các khu trải nghiệm STEM hiện đại là những nếp nhà xưa mái ngói, tường gạch, hiên gỗ mang đậm dấu ấn làng quê Bắc Bộ.
Bên trong những căn nhà ấy, nhiều vật dụng sinh hoạt truyền thống được lưu giữ: chum nước, bàn ghế hay giường, phản gỗ cũ… Những đồ vật từng gắn bó với nhiều thế hệ nay trở thành “giáo cụ trực quan” đặc biệt với trẻ nhỏ.
Không ít em học sinh tỏ ra ngạc nhiên khi lần đầu tận mắt nhìn thấy ngôi nhà mái lá, tường rêu. “Con cứ nghĩ ngày xưa ai cũng có tủ lạnh, bếp ga như bây giờ”, một học sinh tiểu học hồn nhiên nói.
Ở Lumora, những bài học lịch sử, văn hóa hay kỹ năng sống không còn khô cứng qua sách vở. Trẻ em được chạm tay vào hiện vật, tận mắt quan sát và trực tiếp trải nghiệm.
Một nhóm học sinh tiểu học thích thú thay nhau dùng gàu múc nước từ chum. Ở góc sân bên kia, nhiều em đang tự tay nặn bình gốm bằng đất sét. Ở một góc khác các em thoải mái sáng tạo trên những bức tranh đa sắc màu, viết thư pháp.
Bà Ngô Thị Nga - Hiệu trưởng Trường mầm non Happy Smile cho biết, sau chuyến trải nghiệm tại Lumora, nhiều học sinh của trường tỏ ra hào hứng và chủ động hơn trong giao tiếp, khám phá thế giới xung quanh.
“Với trẻ nhỏ, đặc biệt là lứa tuổi mầm non, việc được học qua trải nghiệm thực tế có ý nghĩa rất lớn. Khi các con được trực tiếp nhìn thấy cây cối, vật nuôi, được tự tay chạm vào những đồ vật sinh hoạt truyền thống hay tham gia các hoạt động ngoài trời, khả năng ghi nhớ và cảm nhận sẽ tốt hơn rất nhiều so với việc chỉ học qua tranh ảnh hay video”, bà Nga nói.
Theo bà Nga, điều khiến giáo viên và phụ huynh yên tâm là không gian tại Lumora vừa gần gũi thiên nhiên, vừa được tổ chức an toàn, phù hợp với trẻ nhỏ.
Nhiều phụ huynh sau chuyến đi đã phản hồi rằng các con về nhà kể rất nhiều chuyện, từ việc chăn nuôi gia súc, gia cầm đến việc tự trồng cây... Đó là những trải nghiệm rất có giá trị đối với trẻ em hiện nay.
Theo các giáo viên, trong thời đại công nghệ số, nhiều trẻ em biết rất nhiều thông tin qua mạng xã hội nhưng lại thiếu trải nghiệm thực tế về thiên nhiên và đời sống truyền thống.
“Các con có thể thuộc tên hàng chục nhân vật hoạt hình nhưng lại chưa từng biết hạt lúa ra sao, chưa từng nhìn thấy bếp củi hay nghe tiếng gà gáy giữa không gian làng quê. Những mô hình trải nghiệm như thế này giúp trẻ hiểu cuộc sống bằng cảm nhận thật chứ không phải qua màn hình”, cô giáo Nguyễn Thị Thu Hằng, giáo viên một trường tiểu học tại Hải Phòng chia sẻ.
Khi trẻ đặc biệt tìm thấy niềm vui hòa nhập
Giữa khoảng sân cỏ rộng, một nhóm trẻ tự kỷ và trẻ khiếm khuyết trí tuệ đang tham gia hoạt động chăm sóc vật nuôi. Có em còn rụt rè, ít giao tiếp, nhưng khi được cầm bó cỏ cho dê ăn hay chạm vào lớp lông mềm của chú thỏ trắng, nét căng thẳng trên khuôn mặt dần biến mất.
Chị Hoàng Thị Mai (ở Kiến An), phụ huynh của một trẻ tự kỷ cho biết, con trai chị vốn rất nhạy cảm với tiếng ồn và môi trường đông người. Nhưng tại Lumora, cậu bé lại chủ động tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, thích thú vui đùa với động vật.
Theo các giáo viên giáo dục đặc biệt, thiên nhiên luôn có tác động tích cực đối với trẻ tự kỷ và trẻ chậm phát triển trí tuệ. Không gian mở giúp các em giải tỏa tâm lý, tăng khả năng tương tác và bộc lộ cảm xúc tự nhiên hơn.
Tại khu trải nghiệm nhà xưa, một bé gái chậm phát triển trí tuệ ngồi bên chiếc phản gỗ lắng nghe cô giáo kể về cuộc sống của ông bà ngày trước. Cô bé không nói nhiều nhưng ánh mắt đầy tập trung.
“Những trải nghiệm trực quan như thế này giúp trẻ tiếp nhận thông tin dễ hơn rất nhiều so với bài giảng lý thuyết”, cô giáo Phạm Thu Trang, giáo viên giáo dục đặc biệt tại Hải Phòng nhận xét.
Điều đáng quý là tại Lumora, trẻ đặc biệt không bị tách riêng mà cùng tham gia hoạt động với các bạn bình thường. Những trò chơi tập thể, những buổi khám phá thiên nhiên hay chăm sóc vật nuôi trở thành cầu nối giúp các em hòa nhập. Không còn khoảng cách hay ánh nhìn khác biệt, ở đó chỉ còn tiếng cười của trẻ nhỏ giữa không gian đầy cỏ cây và nắng gió.
Một khoảng lặng cho cả gia đình
Không chỉ trẻ em, nhiều phụ huynh cũng tìm thấy cảm giác thư thái khi đến Lumora. Giữa những nếp nhà cổ kính, giàn hoa rực rỡ sắc màu và khoảng sân gạch, các phụ huynh như được trở về ký ức tuổi thơ của chính mình.
Anh Nguyễn Văn Tiếp (ở phường An Biên) tiến lại gần chiếc chum sành cũ nói với con trai "ngày xưa bố từng uống nước trong chum, nhóm bếp củi như thế này”.
Ở một góc khác, nhiều phụ huynh ngồi nghỉ dưới tán cây, nghe tiếng nước chảy từ con suối nhỏ len qua những phiến đá. Không gian không quá đông đúc, không âm thanh náo nhiệt, chỉ còn cảm giác chậm rãi và bình yên hiếm thấy giữa nhịp sống hiện đại.
“Lâu rồi gia đình tôi mới có một ngày cuối tuần mà ai cũng rời điện thoại để thật sự trò chuyện với nhau”, anh Dũng (ở phường Ngô Quyền) chia sẻ.
Theo anh Dũng, điều khiến anh thích nhất ở Lumora là, các con được vui chơi, trải nghiệm giữa không gian thiên nhiên rộng lớn kết hợp với không gian xưa truyền thống. Còn phụ huynh vừa thư thái, nghỉ ngơi giữa không gian xanh và được trở về với ký ức tuổi thơ.
Khi giáo dục không chỉ nằm trong sách vở
Lumora là khu trải nghiệm được Sở GD&ĐT Hải Phòng cấp phép thành lập Trung tâm kỹ năng sống, hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa. Với định hướng giáo dục trải nghiệm và STEM, nơi đây đang hướng tới mô hình học tập gắn với thực tế, thiên nhiên và kỹ năng sống.
Một ngày ở Lumora, có thể bắt đầu bằng việc khám phá khu rừng nhỏ, chăm sóc vật nuôi, tìm hiểu nếp nhà xưa, tự làm thí nghiệm STEM hay học cách trồng cây. Những trải nghiệm tưởng chừng giản dị ấy lại đang giúp nhiều đứa trẻ hiểu hơn về thiên nhiên, về lao động, về đời sống truyền thống và cả giá trị của sự sẻ chia.
