Ông Fernando Clavijo - người đứng đầu quần đảo Canary - ngày 6/5 cho biết, ông phản đối việc để du thuyền MV Hondius cập cảng và yêu cầu có một cuộc gặp khẩn cấp với Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez. Điều này trái ngược với tuyên bố của Chính phủ Tây Ban Nha, rằng họ sẽ cho phép du thuyền cập cảng Tenerife, một trong những đảo thuộc quần đảo Canary, trong khoảng ba ngày tới.
“Chúng tôi hoàn toàn không có thông tin gì cũng như bất kỳ tài liệu chính thức nào từ chính phủ”, ông Clavijo - thành viên của đảng đối lập Nhân dân - nói. “Nếu không có thông tin, tôi không thể cho phép họ cập cảng quần đảo Canary, vì chúng tôi không biết mình đang đối phó với điều gì”.
Hiện tại, du thuyền MV Hondius đang neo đậu ngoài khơi Praia - thủ đô của Cape Verde - một quốc đảo nằm ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi.
Cuộc tranh cãi nổ ra sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, có thể đã xảy ra sự lây truyền virus hanta từ người sang người giữa những hành khách trên du thuyền. Ba người đã tử vong và một số người khác có dấu hiệu mắc bệnh.
“Chúng tôi biết rằng một số trường hợp đã tiếp xúc rất gần với nhau và chắc chắn không thể loại trừ khả năng lây truyền từ người sang người”, bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc phụ trách ứng phó và phòng ngừa dịch bệnh của WHO, nói với các phóng viên.
Tuy nhiên, các cơ quan y tế đã nhấn mạnh rằng dịch bệnh này không gây ra rủi ro sức khỏe cộng đồng trên diện rộng.
“Nguy cơ đối với công chúng nói chung là thấp”, bà Van Kerkhove nói, nhấn mạnh rằng những ca nghi ngờ lây truyền từ người sang người đều xảy ra giữa những người tiếp xúc rất gần như vợ chồng. “Đây không phải là loại virus lây lan như cúm hay COVID. Nó hoàn toàn khác”.
Gần 150 người, bao gồm 17 người Mỹ, vẫn đang mắc kẹt trên du thuyền MV Hondius.
Du thuyền, do công ty du lịch Oceanwide Expeditions vận hành, đã rời Ushuaia (Argentina) vào tháng trước để thực hiện hải trình vượt Đại Tây Dương, dừng chân tại một số hòn đảo xa xôi nhất thế giới. Nhưng trên đường đi, một số hành khách đã mắc một căn bệnh hô hấp tiến triển nhanh chóng, công ty cho biết.
Cho đến nay, đã có bảy trường hợp nghi nhiễm virus hanta, một căn bệnh hiếm gặp thường do tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của động vật gặm nhấm bị nhiễm bệnh gây ra.
Một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong, trong khi một công dân Anh vẫn đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi. Bà Van Kerkhove cho biết tình trạng của người này đang được cải thiện.
Lịch sử dịch tễ
Trường hợp nghi nhiễm đầu tiên là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, đột nhiên xuất hiện các triệu chứng sốt, đau đầu, đau bụng và tiêu chảy, Bộ Y tế Nam Phi nói với CNN. Ông đã qua đời trên tàu vào ngày 11/4.
Vợ ông, 69 tuổi và cũng là người Hà Lan, được đưa đến Nam Phi nhưng đã gục ngã tại sân bay khi đang cố gắng bay về Hà Lan và qua đời tại một bệnh viện gần đó. Bà được xác nhận dương tính với một biến thể của virus hanta.
Sau khi tàu rời Saint Helena, một công dân Anh trên tàu đã xuất hiện các triệu chứng vào ngày 27/4. Hiện ông đang được chăm sóc đặc biệt tại một cơ sở y tế tư nhân ở Johannesburg, và tình trạng sức khỏe đang được cải thiện, WHO cho biết. Du khách này đã được xác nhận nhiễm virus hanta.
Ngày 2/5, một công dân Đức - với các triệu chứng viêm phổi - tử vong trên du thuyền MV Hondius. Mặc dù nguyên nhân tử vong chưa được xác định, nhưng trường hợp này đang được điều tra như một ca nghi nhiễm virus hanta.
Hai thành viên thủy thủ đoàn - một người Anh và một người Hà Lan - hiện đang có các triệu chứng hô hấp cấp tính, cần được chăm sóc khẩn cấp.
Một người khác bị sốt nhẹ nhưng hiện đã khỏe lại. Người này đã cung cấp mẫu để xét nghiệm virus hanta.
Ổ dịch bùng phát như thế nào?
Hiện vẫn chưa rõ cách ổ dịch bùng phát. Nhưng WHO đang nghiêng theo giả thuyết rằng cặp vợ chồng người Hà Lan đã tử vong đều nhiễm bệnh bên ngoài du thuyền, có thể là khi tham gia một số hoạt động ở Argentina trước khi lên thuyền, bà Van Kerkhove cho biết.
Tàu MV Hondius rời Ushuaia (Argentina) hơn một tháng trước, tạm dừng ở Nam Cực trước khi quay lại Ushuaia một đêm và khởi hành lại vào ngày 1/4, theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi tàu biển Marine Traffic. Sau đó, con tàu dừng lại ở Saint Helena - vùng lãnh thổ của Anh - trước khi neo đậu ngoài khơi Praia ngày 3/5.
Virus hanta thường ủ bệnh từ một đến sáu tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
Theo WHO, các hành khách bị bệnh đã ghi nhận triệu chứng trong khoảng thời gian từ ngày 6 đến ngày 28/4, bao gồm “sốt, các triệu chứng về đường tiêu hóa, tiến triển nhanh chóng thành viêm phổi, hội chứng suy hô hấp cấp tính và sốc”.
Trong hành trình, các hành khách đã ghé thăm một số hòn đảo xa xôi nhất thế giới, nơi họ có thể nhìn thấy rất nhiều động vật hoang dã, bao gồm cá voi, cá heo, chim cánh cụt và các loài chim biển, theo lịch trình chuyến đi.
“Đây là một con tàu thám hiểm và nhiều người đã tham gia quan sát chim, các hoạt động liên quan đến động vật hoang dã”, bà Van Kerkhove nói. Những nơi này có thể có chuột, vì vậy “cũng có thể có một số nguồn lây nhiễm trên các hòn đảo đối với một số trường hợp nghi ngờ nhiễm bệnh”, bà nói thêm.
Chỉ có một loại virus hanta - chủng Andes - được biết là có khả năng lây truyền từ người sang người ở mức độ hạn chế. Mặc dù hiếm gặp, nhưng chủng Andes chủ yếu được tìm thấy ở Chile và Argentina, nơi con tàu xuất phát, và WHO nghi ngờ chủng virus này đã lây nhiễm cho hành khách trên thuyền. WHO đang chờ kết quả giải trình tự virus để xác nhận giả thuyết của mình.
“Chúng tôi tin rằng có thể có sự lây truyền từ người sang người xảy ra giữa những người tiếp xúc rất gần, vợ chồng, những người ở chung cabin”, bà Van Kerkhove nói.
Mặc dù virus hanta khá hiếm gặp, nhưng nó lại rất nguy hiểm. Khoảng 38% người mắc các triệu chứng hô hấp có thể tử vong.
Các triệu chứng mắc virus hanta ban đầu tương tự như cúm. Bệnh nhân bị mệt mỏi, sốt, ớn lạnh và đau nhức. Nhưng theo thời gian, virus có thể gây tổn thương tim, phổi hoặc thận, khiến bệnh nhân bị khó thở, suy nội tạng và thậm chí tử vong.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nào cho virus hanta, ngoài việc kiểm soát các triệu chứng. Những bệnh nhân bị khó thở nghiêm trọng có thể cần phải đặt ống nội khí quản.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Hai máy bay cứu thương sẽ sơ tán ba người từ Cape Verde, theo thông báo của Bộ Y tế nước này và công ty du lịch.
Một chuyên gia y tế cũng dự kiến sẽ đến để hỗ trợ hành khách trên tàu.
Sau đó, theo kế hoạch, con tàu sẽ thẳng tiến đến quần đảo Canary, dự kiến mất ba ngày đi biển. Bà Van Kerkhove cho biết, chính quyền Tây Ban Nha sau đó sẽ tiến hành điều tra dịch tễ học toàn diện và khử trùng kỹ lưỡng.
Các quy trình an toàn nghiêm ngặt hiện đang được áp dụng trên du thuyền, bao gồm biện pháp cách ly, quy trình vệ sinh và theo dõi y tế.
Các du khách nhìn chung vẫn giữ được sự bình tĩnh. Họ có thể được nhận bữa ăn ngay tại cabin của mình. Việc lên boong được cho phép để hít thở không khí trong lành, mặc dù việc tụ tập ở các khu vực trong nhà như phòng chờ là không được phép.
Một hành khách - blogger du lịch Jake Rosmarin - đã chia sẻ về bầu không khí bao trùm du thuyền.
“Những gì đang xảy ra lúc này rất thực tế đối với tất cả những người ở đây. Đây không chỉ là một câu chuyện, không chỉ là những tiêu đề báo chí”, Rosmarin nói trong một video đăng trên Instagram. “Công ty lữ hành và thủy thủ đoàn đã làm mọi thứ trong khả năng của mình để giữ an toàn, cung cấp thông tin và tạo sự thoải mái nhất có thể cho hành khách trong thời gian này”.
