Thủ tướng dự khởi công 5 tuyến metro Hà Nội, tổng vốn hơn 1,3 triệu tỷ đồng

Cùng dự sự kiện có đồng chí Trần Đức Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và Hà Nội.

Đây là chuỗi công trình hạ tầng và an sinh xã hội có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chuẩn bị cơ chế, chính sách sang giai đoạn tổ chức thực hiện, hiện thực hóa các định hướng phát triển lớn của Trung ương đối với Hà Nội.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội; Quốc hội thông qua Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM, Nghị quyết số 258/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô Hà Nội.

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, trong đó phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, lấy đường sắt đô thị làm hạ tầng khung chiến lược, cùng với phát triển hạ tầng nhà ở được xác định là những trụ cột quan trọng tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo quy hoạch mới, Hà Nội định hướng phát triển mạng lưới gồm 18 tuyến đường sắt đô thị (metro) với tổng chiều dài khoảng 979 km, đóng vai trò hạ tầng khung dẫn dắt phát triển không gian đô thị, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân.

5 tuyến metro được khởi công gồm:

- Tuyến số 1: Thường Tín - Tam Hưng- Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài.

- Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín- Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa.

- Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá

- Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh.

- Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.

Các tuyến được quy hoạch theo mô hình TOD, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển giao thông công cộng với phát triển đô thị, hình thành các cực tăng trưởng mới, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và không gian đô thị dọc hành lang các tuyến đường sắt.

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Vũ Đại Thắng - Chủ tịch UBND TP. Hà Nội - nhấn mạnh: Việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng hơn 300 km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng là dấu mốc đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn đầu tư các tuyến đơn lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại trên quy mô toàn thành phố.

Người đứng đầu chính quyền Hà Nội cho biết, đây là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đồng thời là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị lớn nhất cả nước được triển khai trong cùng một thời điểm.

Mục tiêu cả 5 tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và kết nối đồng bộ với các tuyến số 3 và số 5 đang triển khai, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên toàn địa bàn thành phố.

Không chỉ giải quyết bài toán giao thông, hệ thống đường sắt đô thị còn là hạ tầng khung chiến lược để tái cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội, thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), mở rộng không gian phát triển theo các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; kết nối sân bay Nội Bài, ga Hà Nội với các cực tăng trưởng mới như Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Gia Lâm và các địa phương trong Vùng Thủ đô; qua đó nâng cao năng lực liên kết vùng, tăng sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong nhiều thập niên tới.

Song song với các dự án giao thông, Hà Nội cũng khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê tại Việt Hưng, Long Biên và Pháp Vân - Tứ Hiệp. Đây là những dự án tiên phong trong chương trình phát triển nhà ở cho thuê của thành phố, hướng tới đáp ứng nhu cầu chỗ ở của công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, sinh viên và các nhóm dân cư có nhu cầu thực.

Trước mắt, thành phố triển khai 3 dự án với tổng quy mô hơn 8.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 30.000 tỷ đồng. Riêng dự án nhà ở cho thuê tại phường Việt Hưng có quy mô khoảng 2,46 ha, gồm 7 tòa nhà cao từ 12-13 tầng với 1.166 căn hộ, tổng mức đầu tư hơn 3.562 tỷ đồng.

Theo quyết định của UBND TP. Hà Nội, Liên danh Công ty CP Vinhomes và Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed được lựa chọn làm tổng thầu EPC cho 5 dự án đường sắt đô thị mới. Vinhomes cũng là nhà thầu thi công dự án nhà ở cho thuê tại Việt Hưng, gồm 7 tòa nhà cao 12-13 tầng với 1.166 căn hộ.

Để chuẩn bị cho việc triển khai dự án, liên danh tổng thầu EPC đã chủ động tiến hành khảo sát trước các tuyến, đồng thời làm việc với các nhà cung cấp để đặt hàng thiết bị thi công TBM với khối lượng lớn. Liên danh cũng đã đặt mua thêm các thiết bị máy đào tường vây, bổ sung hơn 200 dây chuyền thi công cọc khoan nhồi và tăng cường hàng nghìn đầu xe để vận chuyển đất đào mùn khoan.

Hiện tại, Vinhomes - VinSpeed đang phối hợp với các đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc để lên thiết kế chi tiết, đồng thời hợp tác với các nhà thầu có năng lực và kinh nghiệm về thi công hầm TBM trên thế giới để chuẩn bị cho việc thi công. Song song đó, liên danh tổng thầu EPC cũng đã làm việc với các nhà cung cấp máy móc thiết bị, đoàn tàu, hệ thống vận hành, điều khiển, an toàn chạy tàu để chuẩn bị cho giai đoạn lắp đặt và vận hành.