Từ cơ chế thí điểm sang xây dựng khuôn khổ pháp lý ổn định, lâu dài
Phát biểu khai mạc hội nghị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, vừa qua, Bộ Chính trị đã thống nhất đổi tên dự án Luật Đô thị đặc biệt thành Luật Phát triển đô thị; đồng thời, cơ bản đồng ý về nội dung phân quyền cho đô thị đặc biệt trong xây dựng thể chế, bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp, pháp luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Bộ Chính trị cũng giao cho Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Đảng ủy Quốc hội, các cơ quan có liên quan tiếp thu ý kiến của Bộ Chính trị để bổ sung, hoàn thiện các tờ trình, hồ sơ tài liệu có liên quan về mô hình tổ chức, cơ chế chính sách đối với khu kinh tế đặc biệt, đảm bảo sự chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ nhưng phải phù hợp với Hiến pháp để báo cáo Bộ Chính trị.
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, đây là lần đầu tiên chúng ta xây dựng Luật Phát triển đô thị. Đạo luật này không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn hôm nay mà phải tạo ra không gian phát triển cho nhiều thập niên tới, không chỉ áp dụng cho riêng Thành phố Hồ Chí Minh mà còn cho cả các đô thị khác.
Dự án Luật Phát triển đô thị lần này có một bước chuyển quan trọng trong tư duy xây dựng pháp luật từ cơ chế thí điểm sang xây dựng khuôn khổ pháp lý ổn định, lâu dài.
Do đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, nội dung nào đã chín, đã rõ, được thực tế kiểm nghiệm, chứng minh thì mạnh dạn luật hóa; nội dung nào chưa đủ cơ sở thì tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, không vì yêu cầu tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng của dự án Luật.
Luật hóa những cơ chế đặc thù đã được kiểm nghiệm
Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát toàn diện từng nhóm chính sách, từng cơ chế dưới góc độ vừa tháo gỡ dứt điểm nghẽn pháp lý vừa tạo dư địa phát triển mới và đủ khả năng để tổ chức thực hiện trên thực tế. Tinh thần là Luật phải theo kịp yêu cầu phát triển nhưng đồng thời phải đi trước một bước để dẫn dắt phát triển.
Về mối quan hệ giữa dự thảo Luật và các Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù cho Thành phố Hồ Chí Minh như Nghị quyết 98, Nghị quyết 260... Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự án Luật Phát triển đô thị phải kế thừa, nâng tầm, luật hóa những cơ chế đặc thù đã được thực tế kiểm nghiệm.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội quy định thời gian qua đã được Thành phố triển khai rất tích cực, quyết liệt mang lại nhiều kết quả, hiệu quả tích cực, nhưng cũng chưa thật sự đủ độ, đủ tầm để thành phố bứt phá vươn lên.
Do đó, dự án Luật Phát triển đô thị phải làm sao để Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố bứt phá đi lên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, đạt được mục tiêu kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước.
Lưu ý việc không thể tạo ra hai hệ thống chính sách cùng tồn tại song song và càng không đơn thuần là sự tổng hợp các cơ chế đặc thù, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, dự án Luật Phát triển đô thị không phải là sự kéo dài của Nghị quyết số 98 hay là Nghị quyết 260, cũng không chỉ là một luật dành riêng cho Thành phố Hồ Chí Minh. Bộ Chính trị khẳng định lần này, trên nền của Thành phố Hồ Chí Minh, trên cơ sở lý luận và thực tiễn thì các thành phố cũng được áp dụng.
