Bác sĩ chuyên khoa 2 Vũ Giang An, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân đầu tiên là một phụ nữ 73 tuổi ở Hà Nội, bị chính chó nhà tấn công.
Theo gia đình, nhà bệnh nhân nuôi hai con chó, mỗi con nặng khoảng 20 kg. Thời điểm xảy ra sự việc, chó mẹ vừa sinh con. Trong lúc người bệnh dọn dẹp và tác động vào khu vực có chó con, chó mẹ bất ngờ lao vào tấn công.
Kết quả thăm khám cho thấy người bệnh có hơn 10 vết thương do chó cắn ở nhiều vị trí trên cơ thể. Riêng vùng cánh tay, cẳng tay và bàn tay trái có khoảng 7 vết thương. Ngoài ra, bệnh nhân còn có các vết thương lớn ở vùng mông phải và gối phải. Đáng chú ý, một vết cắn ở cẳng tay gây tổn thương sâu, gãy hở xương quay.
“Đây là trường hợp nặng. Người bệnh không chỉ có nhiều vết thương phần mềm mà tổn thương còn sâu đến mức gây gãy xương hở. Với những trường hợp như vậy, cần đánh giá như một chấn thương thực sự, từ tình trạng mất máu, nguy cơ sốc đến tổn thương mạch máu, xương và phần mềm”, bác sĩ Vũ Giang An cho biết.
Bệnh nhân được tiêm dự phòng bệnh dại, đồng thời điều trị kháng sinh và chăm sóc các vết thương. Do các vết thương bị nhiễm bẩn và có nguy cơ nhiễm trùng, các bác sĩ không đóng kín ngay toàn bộ vết thương mà tiếp tục theo dõi, thay băng và kiểm soát tình trạng viêm nhiễm.
Bị chó tấn công khi đang nằm liệt giường
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân N.T.K., 76 tuổi, ở Hà Nội. Người bệnh đã bị liệt khoảng 6 năm và phần lớn thời gian phải nằm tại giường. Trong lúc đang nằm, bệnh nhân bất ngờ bị chó tấn công, gần như không có khả năng tự vệ.
Bác sĩ, ThS. Lê Trung Thành, Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, cho biết lực cắn và giằng xé mạnh khiến cẳng tay trái của bệnh nhân bị lóc da trên diện rộng. Toàn bộ da và lớp mỡ dưới da bị bóc khỏi tổ chức bên dưới, để lộ lớp cân cơ. Vùng tổn thương kéo dài khoảng 20-25 cm, từ khuỷu tay xuống gần cổ tay, vị trí rộng nhất khoảng 10 cm.
Bệnh nhân được sơ cứu, làm sạch và cắt lọc tổ chức tổn thương trước khi xử trí vết thương. Trong những ngày đầu, vùng tổn thương sưng nề, tấy đỏ. Sau khoảng một tuần, khi tình trạng sưng viêm giảm, các bác sĩ tiếp tục làm sạch và khâu thưa từng bước nhằm thu nhỏ diện tích vết thương. Bệnh nhân đồng thời được tiêm dự phòng bệnh dại và điều trị chuyên khoa.
“Vết thương do động vật cắn thuộc nhóm vết thương nhiễm bẩn. Khi răng chó xuyên qua da và phần mềm, vi khuẩn có thể theo vết cắn đi sâu vào tổ chức. Với những vết cắn sâu, dập nát, lóc da hoặc tổn thương đến gân, khớp, xương, nguy cơ nhiễm trùng càng cần được lưu ý”, bác sĩ Thành cho biết.
Không chỉ là nguy cơ bệnh dại
Theo các bác sĩ, hai trường hợp trên cho thấy vết chó cắn không nên được xem đơn thuần là một tổn thương ngoài da. Răng chó cùng lực cắn, nghiền và giằng xé có thể gây tổn thương rộng hơn nhiều so với biểu hiện bên ngoài. Người bị chó cắn có thể đồng thời bị dập nát phần mềm, tổn thương gân, mạch máu, thần kinh; trường hợp nặng có thể lóc da diện rộng hoặc gãy xương. Bên cạnh nguy cơ bệnh dại, nhiễm trùng cũng là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.
Bác sĩ Vũ Giang An nhấn mạnh, với các vết cắn sâu và phức tạp, xử trí ban đầu có ý nghĩa rất quan trọng. Vết thương cần được làm sạch, đánh giá đầy đủ mức độ tổn thương và có hướng xử trí phù hợp.
Không phải mọi vết chó cắn đều được khâu kín ngay. Với những vết thương nhiễm bẩn, dập nát hoặc có nguy cơ nhiễm trùng cao, bác sĩ có thể lựa chọn để hở, khâu thưa hoặc trì hoãn đóng vết thương tùy tình trạng cụ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo chó nuôi cần được quản lý và tiêm phòng dại đầy đủ. Đặc biệt, người dân cần thận trọng khi tiếp cận chó mẹ đang nuôi con.
Những gia đình có người cao tuổi, người bị liệt hoặc hạn chế khả năng vận động càng cần kiểm soát việc tiếp xúc giữa vật nuôi và người bệnh, bởi những người này có thể khó tự bảo vệ hoặc thoát khỏi tình huống bị chó tấn công.
Khi bị chó cắn, cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng, không tự đắp lá, bôi thuốc hoặc sử dụng các chất không rõ nguồn gốc. Sau đó, người bị cắn cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá tổn thương và tư vấn dự phòng uốn ván, bệnh dại theo chỉ định.
Nếu vết cắn rộng hoặc sâu, chảy máu nhiều, có lóc da, biến dạng chi, đau nhiều, hạn chế hoặc mất vận động, tê bì, đầu chi nhợt hoặc lạnh, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương mạch máu, thần kinh, gân hoặc xương và cần được xử trí kịp thời.
