Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Quy chuẩn mới đặt ra yêu cầu bắt buộc về chất lượng thiết bị, hệ thống cấp điện, bố trí mặt bằng, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, đo lường, tính tiền và quản lý vận hành.
Quy chuẩn dự kiến áp dụng với trạm sạc tại khu vực công cộng, nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và khu vực tương tự. Trạm đặt bên trong nhà ở, chung cư, trung tâm thương mại và bãi đỗ xe trong nhà thực hiện theo quy định về xây dựng, phòng cháy chữa cháy có liên quan.
Theo đề xuất của Bộ Công Thương, trụ sạc được sản xuất, nhập khẩu hoặc đưa ra thị trường trước ngày 1/7/2027 được tiếp tục lưu thông, lắp đặt trong 12 tháng. Trụ được lắp đặt hợp pháp trong thời gian chuyển tiếp này được sử dụng đến hết vòng đời, nhưng phải dừng nếu xuất hiện nguy cơ mất an toàn.
Sau 12 tháng chuyển tiếp, trụ sạc mới đưa ra thị trường phải đáp ứng quy chuẩn. Trụ sản xuất trong nước phải được chứng nhận, công bố và gắn dấu hợp quy, tức xác nhận sản phẩm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Trụ nhập khẩu phải được kiểm tra nhà nước về chất lượng trước khi lưu thông.
Tuy vậy, Bộ Công Thương cũng cảnh báo nguy cơ doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu dồn thiết bị trước ngày 1/7/2027 để tận dụng thời gian chuyển tiếp. Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất kiểm soát nguồn gốc và thời điểm sản xuất, nhập khẩu, lưu thông của từng lô hàng.
Đáng chú ý, trạm đang hoạt động vẫn phải rà soát toàn bộ hệ thống. Trạm vận hành trước ngày 1/7/2027 phải hoàn thành rà soát trong 6 tháng; lập kế hoạch và khắc phục những điểm chưa phù hợp trong 24 tháng.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trạm hiện hữu là nhóm chịu tác động lớn nhất. Một số trạm có thể phải thay tủ điện, cáp, thiết bị đóng cắt; bổ sung thiết bị chống rò điện, chống sét, ngắt điện khẩn cấp, nối đất và phương tiện phòng cháy chữa cháy.
Theo Bộ Công Thương, hiện trên thị trường có khoảng 43.128 thiết bị trong mẫu khảo sát, gồm 29.635 trụ sạc sử dụng dòng điện xoay chiều (AC) và 13.493 trụ sạc sử dụng dòng điện một chiều (DC), song đây mới chỉ là công bố của doanh nghiệp chưa phải số liệu toàn thị trường.
Thị trường ô tô điện và thiết bị sạc trong nước đang phát triển nhanh. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có phòng thử nghiệm nào đáp ứng đầy đủ toàn bộ yêu cầu dự kiến của quy chuẩn. Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1 mới thử nghiệm được một phần yêu cầu về an toàn và tương thích điện từ đối với trụ AC. Năng lực thử nghiệm trụ DC còn hạn chế hơn, nhất là các nội dung về cách ly điện và truyền thông giữa xe với trụ sạc.
Hiện một số phép thử trong nước đối với trụ AC có chi phí khoảng 41-44,5 triệu đồng/mẫu, chưa gồm toàn bộ chi phí chứng nhận hợp quy. Với trụ DC, chưa có số liệu đầy đủ; việc thử ở nước ngoài sẽ làm tăng chi phí vận chuyển, bảo hiểm và thời gian chờ, có thể tạo điểm nghẽn khi quy chuẩn có hiệu lực.
