Bác sĩ, TS. Vũ Quỳnh Nga, Bệnh viện Tim Hà Nội chia sẻ một trường hợp lâm sàng cho thấy nguy cơ này. Bệnh nhân là nữ, có tiền sử suy tim, tăng huyết áp và bệnh mạch vành. Trước đó, tình trạng sức khỏe tương đối ổn định nhờ tuân thủ phác đồ điều trị, không phải nhập viện trong 6 tháng liên tiếp.
Tuy nhiên, khoảng một tuần trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu xuất hiện những triệu chứng như ho, mệt mỏi và khó thở nhẹ. Ban đầu, các biểu hiện khá giống một đợt cảm cúm thông thường, nhưng tình trạng nhanh chóng chuyển nặng. Khi nhập viện, bệnh nhân vừa có dấu hiệu nhiễm trùng hô hấp cấp, vừa xuất hiện suy tim cấp. Xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh là virus hợp bào hô hấp (RSV).
Theo TS. Vũ Quỳnh Nga, trường hợp này cho thấy nhiễm trùng hô hấp có thể trở thành yếu tố khởi phát khiến bệnh tim mạch ở người cao tuổi đang được kiểm soát ổn định đột ngột diễn tiến xấu, buộc người bệnh phải nhập viện. Đáng chú ý, các nghiên cứu ghi nhận nguy cơ nhập viện do RSV ở người từ 65 tuổi trở lên mắc bệnh động mạch vành có thể cao gấp 6,5 lần so với nhóm không mắc bệnh lý này.
Không chỉ RSV, Zona thần kinh cũng là bệnh lý truyền nhiễm được các chuyên gia lưu ý ở nhóm bệnh nhân tim mạch có nguy cơ cao.
Tại Đại hội Tim mạch toàn quốc lần thứ 20 mới đây, bác sĩ, TS. Nguyễn Tất Đạt, Khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, dẫn trường hợp một bệnh nhân nam sinh năm 1958, từng ghép tim và phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài. Tháng 9/2025, người bệnh xuất hiện các mụn nước ở vùng ngực trái, sau đó lan lên vai trái. Qua thăm khám, bệnh nhân được chẩn đoán mắc Zona thần kinh.
Theo bác sĩ Đạt, người mắc bệnh tim mạch có nguy cơ mắc Zona thần kinh cao hơn khoảng 34%. Đáng lo ngại, hệ lụy của bệnh không chỉ dừng lại ở những tổn thương ngoài da trong giai đoạn cấp tính mà còn có thể kéo dài do đau dây thần kinh sau Zona. Đây là biến chứng thường gặp, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Cần thiết tiêm chủng
Từ những trường hợp thực tế, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển từ điều trị khi bệnh xảy ra sang chủ động phòng ngừa những yếu tố có thể làm trầm trọng thêm bệnh lý tim mạch.
Bác sĩ, GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, Chủ nhiệm Bộ môn Tim mạch, Trường Đại học Y Hà Nội, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, cho rằng một đợt nhiễm trùng có thể làm mất đi kết quả của nhiều tháng kiểm soát bệnh tim mạch. Do đó, cần triển khai chiến lược quản lý và dự phòng toàn diện, trong đó tiêm chủng là một trụ cột quan trọng của quá trình chăm sóc người bệnh.
Quan điểm này cũng được đề cập trong các khuyến cáo chuyên môn quốc tế và trong nước. Tuyên bố đồng thuận lâm sàng của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) và khuyến cáo của Hội Tim mạch học Hoa Kỳ (ACC) năm 2025 đều xác định tiêm chủng là một thành phần quan trọng trong chiến lược dự phòng tim mạch toàn diện, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao.
Tại Việt Nam, Quyết định 1983/QĐ-BYT của Bộ Y tế cũng đề cập vai trò của tiêm chủng trong dự phòng các đợt cấp và biến chứng tim mạch, bao gồm nhồi máu cơ tim, đột quỵ liên quan đến nhiễm trùng.
Đáng chú ý, tại Đại hội Tim mạch năm nay, các chuyên gia cũng cập nhật Khuyến cáo về chẩn đoán và quản lý tăng huyết áp, trong đó có nội dung hướng dẫn về tiêm chủng.
Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng, thường đi kèm nhiều bệnh lý đồng mắc. Khi xảy ra nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp, cơ thể có thể xuất hiện phản ứng viêm hệ thống, gia tăng stress oxy hóa, rối loạn chức năng nội mô và tình trạng tăng đông máu. Những biến đổi này có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ và tử vong do bệnh tim mạch.
Theo khuyến cáo, người bệnh tăng huyết áp cần được đánh giá tình trạng tiêm chủng định kỳ, căn cứ vào độ tuổi, bệnh lý đồng mắc, nguy cơ nhiễm trùng và tiền sử tiêm chủng. Các loại vắc xin phòng phế cầu, RSV, cúm, bạch hầu - uốn ván - ho gà, viêm gan B và những vắc xin khác cần được cân nhắc theo khuyến cáo hiện hành cũng như yếu tố nguy cơ của từng người.
Một điểm đáng lưu ý là tăng huyết áp đơn thuần không phải chống chỉ định tiêm vắc xin. Người bệnh cũng không cần phải đạt huyết áp mục tiêu mới được tiêm chủng. Với mức huyết áp từ 140-179/90-109 mmHg, việc tiêm chủng không nên bị trì hoãn.
