Báo động đỏ nghệ sĩ Việt dùng chất cấm

​Cạm bẫy ăn mòn giới giải trí

Ngày 11/5, Công an xã Cát Hải (TP Hải Phòng) thông tin nhóm đối tượng có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, trong đó có Lê Ánh Nhật (tức ca sĩ Miu Lê). Thông tin Miu Lê dương tính cùng lúc với ba loại chất cấm gây xôn xao dư luận. Trước đó, nữ ca sĩ có nhiều dấu ấn ở cả lĩnh vực ca hát và diễn xuất, vừa đóng chính trong phim Đại tiệc trăng máu 8 đang chiếu ngoài rạp.

​Trước Miu Lê, những vụ việc nghệ sĩ bị bắt vì sử dụng ma túy liên tiếp xảy ra thời gian qua là lời cảnh báo mạnh mẽ rằng chất cấm đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống giải trí, không dừng ở trường hợp cá biệt. Nếu không có sự tỉnh táo từ chính nghệ sĩ cùng sự kiểm soát chặt chẽ từ xã hội, những “vết trượt” đau lòng còn tiếp diễn.

​Tháng 7/2025, nhà thiết kế Nguyễn Công Trí bị bắt quả tang sử dụng ma túy tại nhà riêng, khi cảnh sát điều tra đường dây mua bán chất cấm. Sự sụp đổ của nhà thiết kế đình đám - người đứng sau trang phục lộng lẫy của loạt sao quốc tế - gây sốc giới giải trí. Hàng loạt cái tên như người mẫu Andrea Aybar, ca sĩ Chi Dân, Chu Bin, Bình Gold, diễn viên Lệ Hằng, Hữu Tín cũng đều đánh mất sự nghiệp vì ma túy.

​Tại cơ quan điều tra, người mẫu Andrea Aybar cúi mặt, thất thần, nức nở: “Em đã biết lỗi sai của mình. Em có lời khuyên cho các bạn trẻ và các bạn làm nghệ thuật là không bao giờ thử và sử dụng ma túy dù chỉ một lần”. Khi vướng vào chất cấm, nữ người mẫu cũng thú nhận “mất hết sự nghiệp” và “không còn cơ hội làm lại”. Lời hối hận muộn màng của Andrea chính là bài học cho giới nghệ sĩ khi lầm đường.

​PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long (Phó chủ nhiệm bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp - Đại học RMIT Việt Nam) cho rằng nguyên nhân chính gây ra các vấn đề tâm lý ở người nổi tiếng như chứng trầm cảm, lo âu hay rối loạn tâm thần dẫn đến việc lạm dụng các chất kích thích, gây nghiện hay thuốc an thần.

​Nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ lạm dụng chất kích thích trong ngành giải trí cao hơn nhiều ngành nghề khác, và có rất nhiều người trong ngành giải trí bị các ảnh hưởng tiêu cực từ chất kích thích, thuốc an thần ở các nước trên thế giới. Cạm bẫy nguy hiểm từ việc lạm dụng chất kích thích và các hành vi lệch chuẩn, dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề và hủy hoại sự nghiệp. Dù thành công đến đâu, không ai được phép đặt mình trên pháp luật và đạo đức xã hội.

Hào quang nhuốm màu chất cấm

Một khi nghệ sĩ phải phụ thuộc vào ma túy để sáng tạo, điều đó không chứng minh tài năng, mà cho thấy sự bế tắc trong năng lực. Chất kích thích có thể tạo ảo giác cảm xúc, nhưng không thể thay thế tài năng, vốn sống. Trong bối cảnh truyền thông số và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ hiện nay, người nổi tiếng không còn đơn thuần là những cá nhân hoạt động trong lĩnh vực của họ, mà trở thành biểu tượng có tầm ảnh hưởng đối với đời sống xã hội.

​Công chúng, nhất là người trẻ, thường có xu hướng yêu mến, ngưỡng mộ và học theo thần tượng từ phong cách ăn mặc, lối sống cho đến quan điểm cá nhân. Giảng viên Nguyễn Hiếu Tín (Khoa Khoa học xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Tôn Đức Thắng) khẳng định, trong môi trường mạng xã hội, sự ảnh hưởng ấy càng trở nên mạnh mẽ hơn khi nghệ sĩ có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ qua một bài đăng, một đoạn video hay một phiên livestream. Vì vậy, hình ảnh của người nổi tiếng không còn là vấn đề riêng tư hoàn toàn cá nhân mà đã gắn liền với trách nhiệm xã hội nhất định.

​“Điều đáng lo ngại là mạng xã hội hiện nay có xu hướng ‘giải trí hóa’ cả những scandal nghiêm trọng. Một vụ việc liên quan đến ma túy đôi khi không còn được nhìn nhận như một cảnh báo xã hội, mà bị biến thành đề tài bàn tán, chế ảnh, tạo xu hướng hay khai thác để tăng tương tác. Chính môi trường truyền thông ấy khiến ranh giới giữa đúng - sai, tích cực - tiêu cực đôi khi trở nên mờ nhạt. Một số bạn trẻ có thể nhìn scandal như một câu chuyện giật gân, thay vì nhận thức được hậu quả pháp lý, đạo đức và xã hội của hành vi sử dụng ma túy”, chuyên gia nói.

​Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) nhận định, điều đáng sợ nhất của ma túy thế hệ mới nằm ở vỏ bọc vô hại. Chúng không còn xuất hiện dưới hình ảnh kim tiêm hay gói bột trắng quen thuộc, mà len lỏi trong ly nước ngọt, bóng cười, vape tinh dầu, những buổi tiệc âm nhạc hay kỳ nghỉ sang chảnh. Khoa học thần kinh cho thấy ma túy can thiệp trực tiếp vào hệ dopamine - cơ chế tạo cảm giác vui vẻ và động lực của não bộ. Người dùng rơi vào trạng thái trống rỗng, chán nản nếu không tiếp tục sử dụng chất kích thích.

​Khi thần tượng dính án ma túy, thông điệp vô hình phát ra với người trẻ đôi khi rất nguy hiểm: “Dùng một chút cũng không sao”, “người nổi tiếng vẫn chơi”, hoặc “đó là một phần của cuộc sống giải trí”.

​Trong thời đại số, đạo đức và nhân cách của người nổi tiếng vẫn là giá trị cốt lõi của hình ảnh công chúng. Khi sức ảnh hưởng càng lớn, yêu cầu về trách nhiệm xã hội càng cao. Đó không chỉ là đòi hỏi của công chúng mà còn là điều cần thiết để xây dựng một môi trường truyền thông và văn hóa lành mạnh cho xã hội hiện đại.