Sự bình tĩnh thấu cảm, sự tử tế nhân văn và niềm tin – có thể nói là ba trụ cột quan trọng nhất đối với tâm thế xã hội lúc này. Cũng chính là yêu cầu và sứ mệnh mà báo chí cách mạng phải tạo dựng và mang lại cho đông đảo công chúng, nhân dân. Trong đó thông điệp “báo chí phải làm cho xã hội bình tĩnh hơn, tử tế hơn” ngắn gọn giản dị, nhưng thể hiện một tư duy rất mới, rất lớn và mang tính hiện thực cấp bách.
Hiện thực đó là sự phát triển vũ bão của mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến đã “cuốn” theo sự quan tâm của đông đảo công chúng, với khoảng 110 triệu tài khoản mạng xã hội của người Việt, theo thống kê gần nhất.
Bên cạnh những thông tin, kiến thức hữu ích, thì như người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã chỉ rõ: “môi trường mạng cũng khiến đời sống thông tin phức tạp hơn, dễ bị chi phối bởi cảm xúc nhất thời, tin sai lệch, thao túng thuật toán và những hoạt động tán phát thông tin có chủ đích. T
in giả, tin nửa đúng nửa sai, mập mờ, hình ảnh và âm thanh giả mạo, nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra, xâm phạm bản quyền, tấn công mạng và đánh cắp dữ liệu diễn ra ngày càng tinh vi. Thông tin sai có thể lan xa trước khi sự thật kịp được kiểm chứng.
Tình trạng phát ngôn bị cắt ghép có thể làm tổn hại uy tín cá nhân, tổ chức, thậm chí ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân vào chính sách của Đảng và Nhà nước…” (trích bài viết “Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - báo Tiền Phong ngày 19/6/2026).
Sự điều hướng thông tin có ý đồ xấu trên mạng xã hội chính là nguyên nhân khiến nhiều người mất đi sự bình tĩnh cần thiết để suy xét một sự việc, một hình ảnh, câu chuyện... Rộng hơn là kích hoạt và thao túng những đám đông bức xúc “giận dữ” chỉ vì những thông tin, hình ảnh sai sự thật, chưa được kiểm chứng, hoặc bị cắt dựng với ý đồ xấu.
Từ đó cho thấy vai trò của báo chí hiện nay không chỉ cung cấp thông tin, mà phải trở thành địa chỉ tin cậy của toàn xã hội, là nơi nhân dân tìm đến để hiểu đúng sự thật, để tiếp nhận những câu chuyện tử tế, ấm áp, nhân văn…
Có một chuyện thế này. Đó là thành phố Đà Nẵng đang đặt ra mục tiêu mới là “Thành phố 5 cao”: Tri thức cao, Văn hóa cao, Thu nhập cao, Quản trị cao và Mức sống cao.
Nhân ngày nhà báo, một đồng nghiệp báo địa phương đặt cho tôi câu hỏi, rằng báo chí có vai trò, vị trí và trách nhiệm gì trong việc góp phần cùng thành phố thực hiện mục tiêu trên?
Tôi đáp ngắn gọn: Báo chí phải đạt đến tầm “cao” thứ 6: Cao về tư duy nhận thức, về kỹ năng nắm bắt phản ánh hiện thực, về sự thấu hiểu, thấu cảm, và giá trị nhân văn, về sự phản biện chính xác, kịp thời...
Chỉ khi tự nâng cao chính mình, báo chí mới có thể làm tròn được sứ mệnh quan trọng trong kỷ nguyên mới.
