Bàn thờ Bác Hồ trong mỗi nếp nhà ở Kim Liên

Một nén hương, một tấm lòng

Cách Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (xã Kim Liên, Nghệ An) khoảng 500m, trong căn nhà ngang nép bên khu vườn xanh mát của ông Vương Hồng Minh (80 tuổi, trú xóm Làng Sen), bàn thờ Bác Hồ được đặt ở một vị trí trang trọng.

Chiếc tủ ly bằng gỗ đã hơn 30 năm tuổi được ông dùng làm nơi đặt ảnh Bác Hồ cùng hình ảnh những người thân trong gia đình Người. Phía trước là lọ hoa, đĩa quả và những nén hương. Ông Minh kể, từ khi lập gia đình, bên cạnh bàn thờ gia tiên, ông luôn dành một không gian riêng để thờ Bác. “Ở xã Kim Liên, nhà nào cũng thế, đều thờ ảnh Bác để thể hiện lòng tôn kính”, ông nói.

Từng tham gia kháng chiến, xuất ngũ năm 1977, ông Minh thuộc thế hệ đã đi qua những năm tháng chiến tranh và chứng kiến đất nước trong những thời khắc gian khó. Với ông, thờ Bác không phải là một nghi lễ cầu kỳ. Đó là cách giản dị để bày tỏ lòng kính trọng đối với vị lãnh tụ mà ông luôn cảm nhận gần gũi như một người thân trong gia đình.

Sinh thời, Bác sống thanh bạch, giản dị. Bởi vậy, ông Minh cũng giữ bàn thờ thật mộc mạc. Mùng một, ngày rằm hằng tháng, ông thắp nén hương tưởng nhớ. Những dịp Tết, lễ hay ngày giỗ Bác, lễ vật được chuẩn bị chu đáo hơn, nhưng vẫn là những thứ gần gũi từ chính khu vườn nhà. “Của ít lòng nhiều. Thờ Bác bó hoa, đĩa quả, không ăn uống linh đình, lòng thành là chính. Tôi tôn kính Bác vì Bác yêu nước, thương dân và cả đời hy sinh vì Tổ quốc”, ông Minh chia sẻ.

Cách đó không xa, ở xóm Hoàng Trù, bà Dương Thị Liên (51 tuổi) cũng gìn giữ một bàn thờ Bác Hồ trong gia đình. 26 năm trước, khi về làm dâu, bà đã thấy trong căn nhà ba gian của gia đình chồng dành một vị trí trang trọng để thờ ảnh Bác. Sau này, khi vợ chồng ra ở riêng, việc thờ ảnh Người vẫn được duy trì.

Ở quê Bác, tục thờ ảnh Người đã được duy trì qua nhiều thế hệ. Không mâm cao cỗ đầy, không nghi lễ cầu kỳ. Một bó hoa, đĩa quả trong vườn, cùng nén hương thơm gửi gắm lòng thành kính. Đó là cách người dân Kim Liên tưởng nhớ Bác – giản dị như chính cuộc đời Người, nhưng chứa đựng một tình cảm sâu nặng.

Ngày thu đặc biệt ở quê Bác

Không chỉ hiện diện trên những bàn thờ trong mỗi nếp nhà, ký ức về Bác Hồ còn được lưu giữ qua những câu chuyện. Ông Nguyễn Văn Hạ (72 tuổi) vẫn nhớ lần Bác Hồ về thăm quê lần thứ hai vào năm 1961. Khi ấy, ông Hạ mới 7 tuổi.

Khoảng cách khá xa, nhưng cậu bé ngày ấy vẫn cố ghi nhớ từng khoảnh khắc. Ông nhớ Bác mặc bộ quần áo kaki sáng màu, nhớ giọng nói ân cần và đặc biệt nhớ cách Người trò chuyện với bà con, thiếu niên, nhi đồng bằng chính giọng Nghệ thân thuộc. “Bác rất giản dị, gần gũi. Bác vẫn nói giọng Nghệ, dùng những từ mô, tê, răng, rứa của quê mình để hỏi han, trò chuyện. Chúng tôi thích lắm”, ông Hạ nhớ lại.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức ấy vẫn được ông kể cho con cháu như một câu chuyện gia đình. Những câu chuyện về Bác ở Kim Liên không chỉ nằm trong những trang sách lịch sử hay phía sau những hiện vật được gìn giữ tại Khu di tích, mà còn hiện diện trong ký ức của mỗi người dân.

Ngày 2/9 năm nay vừa là Quốc khánh lần thứ 81 của dân tộc, vừa là ngày giỗ lần thứ 57 của Chủ tịch Hồ Chí Minh theo lịch âm. Năm 1969, khi Người qua đời, cũng vào ngày 21/7 năm Kỷ Dậu. Sau 57 năm, hai dấu mốc ấy lại trùng vào cùng một ngày.

Những ngày này, quê hương Kim Liên như khoác lên mình diện mạo tươi mới. Trên các tuyến đường, khu dân cư, trụ sở cơ quan, đơn vị, cờ Đảng, cờ Tổ quốc, băng rôn, cờ hoa được trang hoàng rực rỡ.

Ông Lê Trung Hòa – Chủ tịch UBND xã Kim Liên – cho hay, cùng với việc chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, xã Kim Liên đẩy mạnh tuyên truyền cán bộ, đảng viên và nhân dân chuẩn bị chu đáo các hoạt động tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tại các xóm, cơ quan, đơn vị, không khí chuẩn bị lễ vật dâng Bác diễn ra đầm ấm, chu đáo. Những mâm cỗ truyền thống với xôi, gà, hoa quả và các sản vật quê hương được chuẩn bị bằng tất cả lòng thành kính. Người góp công, người góp sức, cùng nhau chuẩn bị những lễ vật mộc mạc để dâng lên Người.

“Trong không khí rộn ràng của quê hương, những lá cờ đỏ tung bay, những bó hoa sen, mâm lễ và nén hương thành kính tạo nên một không gian vừa trang nghiêm, vừa gần gũi. Qua đó, cán bộ và nhân dân Kim Liên thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của quê hương Người”, ông Hòa chia sẻ.

Những câu chuyện về Bác Hồ lan tỏa từ trái tim thiếu nhi xứ Nghệ

Cụ ông 81 tuổi hàng chục năm miệt mài sưu tầm hình ảnh, tư liệu về Bác Hồ