Hiện tượng 'Nhạc thiếu nhi thị trường': Thảm họa được báo trước

Hiện tượng 'Nhạc thiếu nhi thị trường': Thảm họa được báo trước
TP - Nếu dư luận từng phẫn nộ về việc trẻ em bị đánh đập, bị xâm hại thân thể thì họ cũng có quyền phẫn nộ khi những đứa trẻ bị xâm hại về mặt tinh thần.

> Hiện tượng 'Nhạc thiếu nhi thị trường': Hơn cả thảm họa
> Nhạc thị trường 'làm thịt' trẻ con 

Trông người mà buồn cho ta…

Về chuyên môn thuần túy, tôi đánh giá cao khả năng của các em bé trong nhóm HKT-M và ACK, và trong chừng mực nào đó cả những người đào tạo các em. Những sản phẩm này làm ra nhằm tới người lớn- đối tượng bỏ tiền mua vé. Nếu bảo các em hát nhạc hợp với lứa tuổi thì chỉ giải trí được cho thiếu nhi mà thị trường nhạc thiếu nhi không thể sinh lời ngay và dễ dàng như thị trường của người lớn.

Hình mẫu trẻ em làm giải trí cho người lớn trên thế giới không lạ. Nhưng ở các nước phát triển, luật bảo vệ trẻ em rất chặt chẽ. Quy định rõ ràng về cường độ lao động, loại hình giải trí phù hợp… để đứa trẻ tham gia thế giới giải trí được sống đúng với lứa tuổi. Vì được quản lý chặt, nên trẻ em ra đến công chúng không bao giờ làm gì quá với lứa tuổi.

Đa số nội dung các bài hát của sao nhí nước ngoài là về tình bạn, ví dụ những bài Michael Jackson và nhóm Jackson 5 hát hồi còn nhỏ, dù khán giả của họ là người lớn. Đặc trưng tiếng Anh làm cho người ta có thể hiểu một bài hát theo nhiều cách. Chẳng hạn, “I love you” không nhất thiết là “anh yêu em” mà còn có nghĩa là “tôi thích/quý/mến bạn”.

Để ý chương trình giải trí cho trẻ em nước ngoài, trẻ em đều hát bài đúng tuổi, tuy nhiên cũng có trường hợp lạ. Như cô bé hát opera từ năm 9 tuổi (năm nay 11 tuổi) Jacky Evancho vừa ra album Dream with me. Nhà sản xuất lừng danh David Foster chọn cho cô bé toàn bài khó nhưng về nội dung thì cả trẻ con và người lớn đều nghe được. Có bài như Pray vốn về tình yêu được sửa lại thành tình mẹ con. Hoặc Charlotte Church thời kỳ đầu cũng hát dân ca, về tình cảm gia đình…

Năng khiếu nếu đặt đúng môi trường sẽ phát triển tốt. Nếu không, đến lúc các em lớn lên, hết yếu tố lạ, sẽ dễ bị vắt chanh bỏ vỏ.

Trước đây, hình mẫu “thần đồng” Nguyễn Huy (tức bé Châu) hát nhạc tình, nhảy kiểu Michael Jackson khi mới xuất hiện cũng bị dư luận phản đối, rồi thì người ta cũng quên đi. Nguyễn Huy từng hát trên sân khấu Paris By Night, hiện vẫn đắt hàng ở các tỉnh miền Tây, và tất nhiên vẫn hát nhạc người lớn. Giờ thì Huy không thể trở về tuổi thơ được nữa, mà đã được mặc định là một sản phẩm giải trí cho người lớn.

Việc Nguyễn Huy hấp thụ một xu hướng thẩm mỹ xa lạ với lứa tuổi và làm theo như cái máy đã vô tình tạo ra một loại thẩm mỹ mới, ảnh hướng tới các em nhỏ khác. Khi người lớn dung túng để Huy nổi tiếng theo cách đó, thì có thể những đứa trẻ khác cũng muốn như thế, người lớn muốn con mình như thế, và trẻ em sẽ phát triển lệch lạc. Tóm lại, sự xuất hiện của những “đàn em” Nguyễn Huy như HKT-M hay ACK đã được báo trước.

Trẻ con hát bài người lớn đã không ổn rồi, nhưng trẻ con hát bài trẻ con như HKT-M song lại dùng động tác của người lớn sẽ được đánh giá thế nào?

Hình thức vay mượn động tác của người lớn cũng là để cách diễn của trẻ con phong phú. Không thể bắt trẻ đứng một chỗ nhún nhún mãi. Các em có thể nhảy múa nhưng mức độ như thế nào, đến đâu sẽ có nguy cơ trở thành gợi dục… Ranh giới mong manh lắm.

Michael Jackson khi còn nhỏ và nhóm Jackson 5 Ảnh: wix.com
Michael Jackson khi còn nhỏ và nhóm Jackson 5 Ảnh: wix.com .

Luật pháp cần can thiệp

Người lớn thường đổ lỗi cho các phương tiện truyền thông về việc làm băng hoại nhân cách trẻ em. Nhưng để trẻ tiếp xúc với những sản phẩm văn hóa không phù hợp- trách nhiệm đầu tiên thuộc về gia đình. Ở Mỹ chẳng hạn, không bao giờ có chuyện để trẻ xem tivi một mình. Có những phim ra rạp quy định trẻ em phải xem cùng phụ huynh.

Ở Việt Nam thì mở một kênh tivi, đứa con chịu ngồi yên một cái là bố mẹ sung sướng đi làm việc khác. Hoặc phó mặc việc đọc của con, cho đến lúc phát hiện nó đọc thứ không phù hợp lại quay ra lên án nhà xuất bản. Khi con cái chưa đủ 18 tuổi, bố mẹ có quyền và nghĩa vụ chọn lọc, theo dõi sản phẩm văn hóa mà con cái tiếp nhận. Không thể đổ tất cả lỗi cho xã hội, vì xã hội có nhiều nhu cầu. Người lớn cũng quyền đọc truyện tranh, và nhà xuất bản có quyền làm truyện tranh cho người lớn.

Khi nào trẻ em làm những điều không đúng với lứa tuổi, bị người lớn lợi dụng kiếm tiền thì luật pháp có quyền can thiệp, trước tiên để bảo vệ chính những đứa trẻ đó. Nếu không được định hướng, rất có thể khán giả nhỏ tuổi sẽ thấy âm nhạc của HKT-M, ACK là hay.

Thẩm mỹ trẻ con thay đổi do xã hội thay đổi. Ngày xưa quá ít phương tiện giải trí, và bố mẹ không bận rộn làm ăn như bây giờ. Xưa cả nhà cùng xem TV rất thân ái, bây giờ một nhà 5-7 cái tivi mạnh ai nấy xem. Thành ra trẻ con bị lệch lạc là điều dễ hiểu.

Cũng có thể trẻ em bây giờ có xu hướng dậy thì sớm, và những đứa trẻ dậy thì sớm sẽ thích hợp với những sản phẩm âm nhạc kia. Nhưng một đứa trẻ chỉ được phép làm những việc giới hạn trong độ tuổi. Nó có thể nghe hoặc hát nhạc người lớn nếu được bố mẹ cho phép. Hoặc nếu nó lén lút nghe thì đấy là sở thích cá nhân và không được phép công khai. Vì như thế sẽ ảnh hưởng đến những đứa trẻ phát triển đúng tuổi mà xã hội đang bảo vệ.

Trẻ em tham gia lĩnh vực giải trí phải được đưa vào môi trường thích hợp, được bảo vệ bằng luật pháp chứ không phải chỉ trông chờ vào “hảo tâm” của các ông bầu chỉ biết đến lợi nhuận và lợi dụng kẽ hở luật pháp.

Cùng chuyên mục

Nơi mặt trời trở về

Nơi mặt trời trở về

Có những câu hỏi đi qua tuổi thơ nhẹ như một cánh bướm chạm vào ô cửa. Người hỏi chẳng đợi lâu, người nghe cũng chẳng nhớ nhiều; một thoáng tò mò khép lại, ngày tháng lại tiếp tục trôi, tưởng như chẳng có gì bị bỏ quên.

Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

TPO - Những cuộc đối thoại, tín hiệu tự vệ của côn trùng được tái hiện qua 59 bản ghi âm khoa học, tạo nên không gian âm thanh kỳ lạ bên trong tháp nước Hàng Đậu (Hà Nội), mang đến cho công chúng trải nghiệm độc đáo tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

TPO - Việc người dân miền Tây có một số cái tên độc, lạ được soạn giả Nhâm Hùng - nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ lý giải, do thói quen, phản ánh tín ngưỡng dân gian, tâm trạng vui buồn và mong ước của cha mẹ. Người Nam Bộ từ xưa tới nay nổi tiếng với cách đặt tên mộc mạc, từ mong ước "Phú, Quý, Vinh, Hoa" đến những danh xưng gắn liền với các loài vật cũng để dễ nuôi.

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Tôi đã từng rất sợ tiếng động. Chỉ một tiếng thìa khẽ chạm vào thành bát cũng khiến tôi giật mình. Tiếng tivi từ phòng bên, tiếng người trò chuyện hay tiếng chuông điện thoại đều làm tôi khó chịu. Có những ngày, tôi chỉ nằm im trong phòng, đóng kín cửa, không muốn gặp gỡ hay nói chuyện với bất kỳ ai.

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Giữa không khí rộn ràng của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, người dân các dân tộc ở thôn Lan Thượng, xã Tam Tiến, thành phố Bắc Ninh cùng chung niềm vui, gắn bó và khát vọng xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

TPO - Chùa Tháp Tường Long được tôn tạo, phục dựng trên nền móng của tòa tháp được xây dựng từ thế kỷ XI trên đỉnh núi Long Sơn, phường Đồ Sơn (TP Hải Phòng). Khu vực này là điểm cao nhất trong 9 ngọn núi với phong cảnh sơn thủy hữu tình, bao quát toàn bộ vùng Đông Nam Hải Phòng và vùng biển Đồ Sơn.

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác khi bị chiếc xe tải cán qua người. Cơn đau đến tê dại chạy dọc cơ thể, hơi thở yếu dần và đôi chân tôi không thể cử động. Khoảnh khắc đó, tôi chẳng còn nghĩ đến công việc còn dang dở hay những điều mình từng cố gắng để đạt được. Tôi bàng hoàng tự hỏi: Lẽ nào mình sẽ chết?

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

TPO - Trước ngày giỗ nghệ sĩ cải lương Thanh Nga, con trai bà xúc động nhận bằng Tổ quốc ghi công của mẹ sau 47 năm có quyết định công nhận liệt sĩ. Với nhiều khán giả, đây cũng là dịp biết thêm về cuộc đời người nghệ sĩ được gọi là “Nữ hoàng sân khấu”, tài hoa nhưng bạc mệnh.

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

TPO - Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan được tổ chức trang trọng tại chùa Tam Chúc (Ninh Bình) vào chiều 14/11, với sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Thái Lan, Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo tăng ni, phật tử.

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

TPO - Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia "Profile Đất nước của tôi", bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.