“Thể chế đi trước, dòng vốn đi sau”
Ngày 30/6, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) tổ chức Hội thảo VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - định hình dòng vốn thế hệ mới.
Theo TS. Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), trong lịch sử phát triển kinh tế thế giới, các trung tâm tài chính quốc tế không được tạo ra chỉ bằng vị trí địa lý thuận lợi hay nguồn vốn dồi dào mà đều có điểm chung là “thể chế đi trước, dòng vốn đi sau”.
Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng liên quan đến việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, cùng các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho TPHCM và TP. Đà Nẵng để tạo nền tảng pháp lý ban đầu.
Để xây dựng thành công Trung tâm Tài chính quốc tế, TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương - nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quản lý đối với các động lực tăng trưởng mới.
Nếu trước đây chủ yếu tiếp cận theo hướng thử nghiệm có kiểm soát, thì thời gian tới cần coi đây là một phương thức phát triển mới, mạnh dạn hơn trong hoàn thiện thể chế và khung pháp lý.
Theo ông Hiển, đối với VIFC-DN, một trong những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Trong đó, việc thiết kế cơ chế sandbox cần giải quyết hài hòa bài toán giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiểm soát rủi ro. Khung pháp lý đối với các lĩnh vực tài chính mới cũng cần được thiết kế theo hướng mạnh dạn hơn nếu muốn Trung tâm Tài chính quốc tế đủ sức cạnh tranh.
"Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là nơi cung cấp các dịch vụ tài chính mà còn phải là nơi thử nghiệm các mô hình quản trị mới, sản phẩm tài chính mới và công nghệ tài chính mới. Nếu không có cơ chế thử nghiệm đủ linh hoạt thì sẽ rất khó tạo ra sức cạnh tranh", TS. Hiển nói.
Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - cho rằng, điều quan trọng nhất khi phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế đó là tiếp cận mới, phải “xây dựng thể chế” chứ không phải “xin ưu đãi”.
Trung tâm Tài chính quốc tế được xây dựng bằng niềm tin thể chế. Trong “sân chơi” lớn này, thách thức lớn nhất của Đà Nẵng vẫn là thiết kế "đường băng" thể chế.
Theo vị chuyên gia kinh tế, VIFC-DN không nên là bản sao thu nhỏ của TPHCM mà cần tiên phong trở thành trung tâm chuyên biệt cho dòng vốn thế hệ mới, dựa trên những lợi thế thật, kết nối với Khu Thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng.
“Có thể tập trung vào các lĩnh vực như: Sandbox tài chính số, tài sản số và token hóa có kiểm soát, tài trợ thương mại và chuỗi cung ứng gắn với FTZ, tài chính hàng hải, hàng không, logistics… Nếu FTZ Đà Nẵng tạo dòng hàng hóa thì VIFC-DN phải xử lý dòng tiền, rủi ro và dữ liệu đi kèm”, ông Thiên nói.
5 trụ cột của hệ sinh thái huy động vốn
TP. Đà Nẵng đang định hướng phát triển mô hình trung tâm tài chính hiện đại, chủ động “đi trước, đi ngay” vào các phân khúc tài chính mới; thu hút các dòng vốn đầu tư gián tiếp, các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng các loại hình nhà đầu tư tổ chức, đồng thời, thúc đẩy các lĩnh vực mới như: giao dịch tín chỉ carbon quốc tế, mã hóa tài sản thực và các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại.
Theo ông Trần Chí Cường - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, ưu tiên hàng đầu của Đà Nẵng hiện nay là khơi thông dòng vốn quốc tế luân chuyển thông qua VIFC-DN vào nền kinh tế, phát triển các dự án hạ tầng, dự án quy mô vốn lớn của cả khu vực công và khu vực tư nhân.
“Đây sẽ là những động lực quan trọng để thu hút các dòng vốn thế hệ mới, góp phần tạo dư địa phát triển mới cho nền kinh tế và phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới”, ông Cường nhấn mạnh.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Kevin Bruce Iwanaga - Trưởng ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan điều hành VIFC-DN - nhìn nhận, qua trung tâm tài chính quốc tế, dòng vốn sẽ được định hướng vào các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị như: Hạ tầng, doanh nghiệp, thương mại, phát triển xanh, công nghệ, nông nghiệp, logistics, năng lượng và tăng trưởng kinh tế vùng.
Hiện, VIFC-DN tập trung vào 5 sản phẩm ưu tiên, để tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển ban đầu gồm: Token hóa tài sản thực; tín chỉ carbon và sàn giao dịch tín chỉ carbon; sàn giao dịch hàng hóa; quỹ đầu tư và quản lý tài sản; thị trường trái phiếu.
“Khi được triển khai một cách đồng bộ, 5 sản phẩm này sẽ trở thành 5 trụ cột có thể bổ trợ lẫn nhau trong một hệ sinh thái huy động vốn hiện đại. Qua đó, giúp VIFC-DN thu hút dòng vốn quốc tế, cấu trúc lại nguồn vốn thông qua các sản phẩm tài chính và phân bổ hiệu quả nguồn vốn vào nền kinh tế thực”, chuyên gia này nhấn mạnh.
