Theo 163, những năm gần đây tình trạng tranh giành vị trí giới thiệu trong danh sách diễn viên (hay còn gọi là phiên vị) diễn ra gay gắt trong giới giải trí Hoa ngữ. Nhiều dự án, các nghệ sĩ có mức độ nổi tiếng và thành tích ngang bằng, không ai chịu nhường ai nên việc tranh cãi phiên vị diễn ra liên tục kéo dài hàng tháng trời, thậm chí hàng năm. Phiên vị còn ảnh hưởng tới thời lượng lên hình, mức độ được chăm chút kịch bản xây dựng nhân vật nên không diễn viên nào muốn chịu thiệt.
Phương pháp để tránh tình trạng tranh giành phiên vị
Các cơ quan quản lý nghệ thuật Trung Quốc như Tổng cục Phát thanh - Truyền hình quốc gia Trung Quốc (gọi tắt là Quảng điện - NRTA) hay Hiệp hội nghệ sĩ truyền hình Trung Quốc (CTAA) đã liên tục có các đối sách nhằm chấm dứt tình trạng tranh giành phiên vị cực đoan.
Sau đó, nữ diễn viên Trương Khải Lệ, một quản lý trong Hiệp hội nghệ sĩ truyền hình Trung Quốc (CTAA) đã đưa ra đề xuất việc sắp xếp thứ tự tên diễn viên theo nét chữ trong họ, ai ít nét chữ hơn thì đứng trước.
Mong muốn của Trương Khải Lệ là tạo ra một quy chuẩn có thể áp dụng vào mọi dự án phim, tránh tình trạng tranh giành phiên vị, để các nghệ sĩ tập trung và diễn xuất tác phẩm, diễn viên không bị ràng buộc bởi danh hiệu, lợi ích.
Theo 163, trong quy định mới, mỗi bộ phim chỉ sử dụng 3 danh xưng dành cho diễn viên là Diễn viên chính, Diễn viên đặc biệt và Tham gia diễn xuất (Khách mời). Nghiêm cấm việc thêm hoặc sửa đổi bất kỳ danh hiệu bổ sung nào. Đồng thời, trong mục "khách mời" không được quá 10 người. Quy định này nhằm ngăn chặn việc công ty sản xuất tự ý thêm các danh hiệu để cân bằng các mối quan hệ cá nhân.
Tuy nhiên, sau khi quy định được thông báo thì bộ phim Thế giới ngầm do Trương Khải Lệ tham gia lại gọi Trương Khải Lệ là "diễn xuất đặc biệt", không phù hợp với yêu cầu chỉ có 3 danh xưng kể trên. Đoàn phim sau đó đã nhanh chóng xóa bài thông báo dự án. Trương Khải Lệ cũng phải xóa bài đăng chia sẻ về quy định chia phiên vị theo nét chữ do bà đề xuất.
Trương Khải Lệ sinh năm 1962, nắm giữ nhiều chức vụ trong các tổ chức quản lý nghệ thuật và nghệ sĩ Trung Quốc. Từ năm 16 tuổi, nữ diễn viên đã được quân đội tuyển chọn và trở thành hướng dẫn viên tại Bảo tàng quân sự cách mạng nhân dân Trung Quốc. Sau đó, Trương Khải Lệ chuyển hướng sang diễn xuất nhờ trúng tuyển Khoa Kịch nghệ của Học viện Nghệ thuật Cát Lâm.
Trương Khải Lệ có sự nghiệp rực rỡ với nhiều tác phẩm nổi bật như Khát vọng, Tám người phụ nữ nhảy xuống sông, Danh nghĩa nhân dân... Nữ nghệ sĩ từng giành các giải thưởng ở cả mảng truyền hình và kịch nghệ, thể hiện tài năng xuất sắc trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật như giải Nữ diễn viên xuất sắc (Thị hậu) tại Giải thưởng Kim Ưng, giải thưởng Hoa Mai dành cho tác phẩm kịch xuất sắc nhất. Năm 2018, Trương Khải Lệ được bầu làm thành viên của Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc.
Quy định mới không nhận được sự ủng hộ
Theo 163, quy định mới gây ra sự xáo trộn không nhỏ trong giới giải trí Hoa ngữ. Các diễn viên có ít nét chữ trong họ như Đinh Vũ Hề, Vu Thích, Điền Hi Vi, Vương Nhất Bác, Lưu Học Nghĩa... sẽ có lợi thế hơn khi sắp xếp tên giới thiệu. Nhưng quy định này cũng làm nảy sinh tình trạng khán giả không rõ ai mới là nam nữ chính, ai là người có đóng góp nhiều hơn cho phim, ai là người thu hút khán giả và nhà đầu tư.
Ví dụ trong phim Giày khiêu vũ màu đỏ, Châu Dã là nữ chính, trước khi luật mới được ban hành, cô được giới thiệu một mình, thể hiện nội dung phim xoay quanh nữ chính. Vương Tử Kỳ là nam chính được giới thiệu là khách mời đặc biệt. Sau khi luật mới ra, dàn diễn viên được giới thiệu là Chu Chính Đình, Lý Hạo Phi, Châu Dã, phân chia thứ tự theo số nét trong tên nghệ sĩ. Đáng nói, Chu Chính Đình và Lý Hạo Phi vốn chỉ là diễn viên phụ, danh tiếng không có, thậm chí nhiều người còn không biết mặt. Nam chính Vương Tử Kỳ thì bị đẩy xuống vị trí diễn viên phụ.
Dương Mịch cũng trở thành nạn nhân của quy định mới. Bộ phim Giang sơn đại đồng do Dương Mịch đóng chính, hai diễn viên Lưu Học Nghĩa và Hồ Quân đảm nhận vai nam chính trong hai giai đoạn khác nhau. Dương Mịch một mình đóng hai vai, thời gian trên phim trường lâu nhất, địa vị và danh tiếng của cô cao hơn hẳn so với hai bạn diễn.
Tuy nhiên, trong phần giới thiệu, Dương Mịch phải xếp sau đàn em Lưu Học Nghĩa. Người hâm mộ của nữ diễn viên tức giận vì cô đã mất tới 4 tháng miệt mài trên phim trường nhưng vì quy định mới lại đứng sau Lưu Học Nghĩa chỉ đóng trong hai tháng đã rời đi.
Nhân viên của Công ty Phim ảnh Tân Lệ Đông Dương (một trong những đơn vị sản xuất và phát hành phim lớn nhất Trung Quốc) cho biết: "Tôi không tin quy định mới về phiên vị có thể được thực hiện lâu dài. Người nghĩ ra thứ quy định đi ngược quy luật như thế này đúng là một nhân tài theo nghĩa mỉa mai. Ngành điện ảnh - truyền hình vốn đã như bị chôn một nửa xuống đất rồi, nay lại bị đắp thêm lớp đất dày nữa. Loại quy định đi ngược thị trường, sớm muộn gì cũng sẽ bị vứt bỏ".
Khán giả cho rằng nhiều nghệ sĩ đã cố gắng trong sự nghiệp nhiều năm để nâng cao địa vị, được ghi tên trước trong danh sách, đồng thời quyền lợi và trách nhiệm của họ cũng khác những nghệ sĩ chỉ đóng vai phụ. Nhưng quy định mới đã cào bằng danh tiếng và địa vị của các diễn viên, khiến nhiều ngôi sao hạng A thiệt thòi.
