Đó là chia sẻ của tác giả đoạt giải A cuộc thi Chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng trong đoàn viên, thanh thiếu niên, là anh Nguyễn Hồ Mạnh - Phó Bí thư Đoàn Thanh niên UBND tỉnh Nghệ An. Anh cũng cho rằng, chính lý luận "là la bàn dẫn đường để chúng ta không trở thành những người mù giữa rừng thông tin".
Lá chắn tư tưởng trước "hóa trang" tinh vi của AI
Tại Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên, anh Nguyễn Hồ Mạnh chia sẻ rằng, anh luôn nhớ câu nói "Lý luận mà không có liên hệ thực tiễn là lý luận suông/Thực tiễn không có lý luận dẫn đường là thực tiễn mù quáng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nếu nói một cách gần gũi, Bác nhắc chúng ta, hiểu mà không làm thì vô ích, còn làm mà không hiểu thì rất dễ đi chệch hướng. Trong thời đại số, thời đại trí tuệ nhân tạo như bây giờ, lời dặn đó không chỉ đúng về mặt lý luận, mà gần như chạm thẳng vào đời sống hằng ngày của mỗi chúng ta.
Anh Mạnh nhận thấy một thực tế rất rõ, AI bây giờ không còn là chuyện xa xôi của các nhà khoa học. Nó nằm ngay trong chiếc điện thoại trên tay, trong từng dòng tin, tấm ảnh, đoạn video mà mỗi ngày chúng ta lướt qua.
"Buổi sáng, chúng ta mở mắt ra đã cầm điện thoại, lướt một vòng newsfeed. Giữa những tin tức bình thường, đâu đó xuất hiện một đoạn video cắt ghép, một tấm hình được chỉnh sửa, một bài viết dài với giọng điệu rất “thuyết phục” nhưng thông tin lại méo mó, xuyên tạc.
Có những thứ nhìn qua tưởng như “tin chính thống”, có logo, có phụ đề, có cả giọng đọc giống hệt người thật. Nhiều nội dung trong số đó lại do chính các công cụ AI tạo ra trong vài chục giây", anh Mạnh cho hay.
Trong bối cảnh đó, cảm giác hoang mang, không biết tin vào đâu là điều rất dễ xảy ra. Chỉ một cú click nhầm, một lần share vội, người dùng vô tình tiếp tay cho những thông tin sai trái, độc hại mà không hề hay biết.
"Cho nên, vấn đề lớn nhất không nằm ở con chip hay thuật toán, mà nằm ở bản lĩnh của người dùng. Tôi rất tâm đắc với một cách nói: Trí tuệ của AI không bao giờ vượt qua được trí tuệ của người sử dụng nó. Nếu chúng ta có kiến thức nền tảng, có trải nghiệm, có bản lĩnh chính trị, thì dù AI có “hóa trang” tinh vi đến đâu, chúng ta vẫn nhận ra được những điểm bất thường, sẽ không dễ bị AI dẫn dắt bởi những thông tin bịa đặt", anh Mạnh nói.
Theo anh Mạnh, "lá chắn” quan trọng nhất vì thế không phải là tắt mạng, không phải là trốn tránh công nghệ, mà là xây cho mình một “sức đề kháng số” đủ mạnh từ bên trong để dù ở bất kỳ nền tảng nào, trước bất kỳ luồng thông tin nào, chúng ta cũng giữ được cái đầu tỉnh táo, trái tim ấm nóng và lập trường vững vàng.
Cụ thể, "sức đề kháng số" là tư duy phản biện và nền tảng lý luận chính trị vững chắc. Thực tiễn cho thấy, sai lầm thường đến từ sự vội vã. Trước một thông tin, thay vì vội vã like hay share, chúng ta cần có thói quen đặt câu hỏi: Thông tin này từ đâu? Động cơ là gì? Có gì phản khoa học ở thông tin này hay không? Tư duy phản biện chính là bộ lọc đầu tiên để loại bỏ "virus" độc hại.
Theo anh Mạnh, nếu thiếu đi lý luận dẫn đường, thiếu lòng yêu nước, thiếu ý thức trách nhiệm, thiếu bản lĩnh thì chúng ta có thể rất giỏi dùng máy, dùng app, nhưng vẫn bị chính công nghệ dắt mũi, thậm chí vô tình trở thành người tiếp tay cho những nội dung chống phá trên không gian mạng.
"Chúng ta - những người trẻ của thời 4.0, vì vậy cần xác định lại cho rõ tâm thế của mình. Đừng để AI trở thành “ông chủ” điều khiển cảm xúc, suy nghĩ, hành động của chúng ta. Hãy biến AI thành “trợ lý”, thành công cụ hỗ trợ mình học tập tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, lan tỏa những câu chuyện tích cực hơn. Và quan trọng nhất, hãy dùng chính những công cụ đó để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ sự thật, bảo vệ những điều tốt đẹp của đất nước mình", anh Mạnh nói.
Anh Mạnh mong rằng, sau cuộc thi này, mỗi bạn trẻ, mỗi tác giả không chỉ dừng lại ở việc viết một bài dự thi hay, mà sẽ tiếp tục giữ cho mình thói quen kiểm chứng thông tin, dám phản biện trước cái sai, dám nói không với những nội dung độc hại; đồng thời chủ động lan tỏa những thông tin đúng đắn, nhân văn, có trách nhiệm.
Khi đó, lý luận không chỉ nằm trên trang giấy, mà thật sự soi đường cho những việc làm cụ thể của chúng ta. Và chính những trải nghiệm, những lần chúng ta lên tiếng, đấu tranh, cống hiến trong kỷ nguyên số sẽ làm phong phú thêm “lý luận sống” của mỗi người trẻ.
Mặt trận xanh - Tư tưởng đỏ
Với tác phẩm "Mặt trận xanh - Tư tưởng đỏ", chị Nguyễn Thị Minh Thúy - Chuyên viên Ban Công tác Đoàn và phong trào thanh niên, Ủy ban MTTQ Việt Nam Tỉnh Quảng Trị chia sẻ, hiện nay, không hẳn những bài viết chính luận dài, những con chữ nặng tính học thuật cũng có thể chạm đến trái tim của các bạn trẻ.
Vì thế, bên cạnh những bài viết báo chí được truyền tải bằng ngôn ngữ lý luận, chị Thuý muốn tìm một hình thức ngắn gọn, trực quan, sinh động để truyền tải cùng một thông điệp nhưng theo một cách trẻ trung hơn.
Từ mong muốn đó, bộ sản phẩm “Mặt trận xanh - Tư tưởng đỏ” ra đời. “Màu xanh” - chính là màu của đoàn viên, thanh niên chúng ta: năng động, sáng tạo, thích ứng nhanh với thời đại số.
“Màu đỏ” là lý tưởng, là niềm tin son sắt vào Đảng, là nền tảng tư tưởng mà mỗi đoàn viên, thanh niên phải giữ gìn và lan tỏa. Tác phẩm mang đến thông điệp hãy dùng chính sự sáng tạo của “màu xanh” để làm lan tỏa, làm rực rỡ hơn những giá trị của “màu đỏ”.
"Tôi tin rằng khi màu xanh tuổi trẻ hòa quyện cùng màu đỏ lý tưởng, chúng ta sẽ tạo nên một sức mạnh rất lớn. Và đó sẽ là nền tảng để thế hệ trẻ Việt Nam giữ vững niềm tin, bản lĩnh và trách nhiệm trên mặt trận tư tưởng hôm nay", chị Thuý nói.
Mỗi đoàn viên, thanh niên sẽ là một tuyên truyền viên, là chiến sĩ trên mặt trận thông tin, góp phần tạo nên những “vùng xanh tư tưởng” trên không gian mạng. Đó có thể là một infographic dễ hiểu, một video ngắn, một chia sẻ tích cực hay một bình luận phản bác luận điệu sai trái - tất cả đều có thể trở thành những “viên gạch nhỏ” để xây nên thành lũy bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
