Mối quan hệ tương hỗ chiến lược
Theo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, hàng không và du lịch có mối quan hệ gắn bó, tương hỗ chặt chẽ và mang tính chiến lược đối với phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước. Trong đó, hàng không đóng vai trò “mở đường”, kết nối dòng khách, mở rộng không gian phát triển; du lịch tạo ra nhu cầu vận tải, thúc đẩy tăng trưởng cho ngành hàng không. Ở chiều ngược lại, sự phát triển của du lịch tiếp tục tạo động lực để mở rộng đường bay, tăng tần suất khai thác và nâng cấp hạ tầng hàng không.
Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương cùng doanh nghiệp, cả hai lĩnh vực đã ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt sau đại dịch COVID-19. Mạng đường bay nội địa và quốc tế liên tục được mở rộng, giúp nhiều điểm đến như Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt hay Hạ Long phát triển mạnh mẽ nhờ dòng khách hàng không gia tăng.
Hạ tầng hàng không cũng từng bước được nâng cấp với việc đưa vào khai thác các nhà ga mới như T3 Tân Sơn Nhất, T2 Nội Bài, cùng một số đường băng, đường cất hạ cánh mới. Đồng thời, nhiều dự án chiến lược như sân bay Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc đang được triển khai.
Ở góc độ thị trường, các hãng hàng không và doanh nghiệp du lịch đã chủ động hơn trong việc liên kết, xây dựng gói sản phẩm tích hợp vé máy bay - nghỉ dưỡng - trải nghiệm, góp phần phục hồi nhanh nhu cầu đi lại.
Hiện khoảng 80% khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không; khách du lịch cũng chiếm khoảng 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng hàng không. Năm 2025, thị trường hàng không Việt Nam đạt hơn 83,6 triệu hành khách, tăng 10,8% so với năm trước.
Trong quý I/2026, đà tăng trưởng tiếp tục duy trì với hơn 24,1 triệu lượt khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế đạt gần 14 triệu lượt, tăng 19,4%.
Hiện Việt Nam có 6 hãng hàng không khai thác 49 đường bay nội địa và 155 đường bay quốc tế thường lệ, kết nối tới 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, tạo thuận lợi lớn cho phát triển du lịch.
Liên kết giữa hàng không và du lịch thiếu tính dài hạn
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, ông Uông Việt Dũng cho rằng vẫn còn không ít hạn chế. Trước hết, hạ tầng hàng không tại một số sân bay trọng điểm như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Cam Ranh hay Phú Quốc đang chịu áp lực quá tải, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách.
Đáng chú ý, sự liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã có cải thiện nhưng nhìn chung vẫn chưa thực sự đồng bộ và mang tính dài hạn. Việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi còn mang tính thời vụ; chưa hình thành được nhiều sản phẩm du lịch đặc sắc có sức cạnh tranh quốc tế cao gắn với mạng kết nối hàng không ổn định.
Bên cạnh đó, chi phí khai thác hàng không đang chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu, biến động tỷ giá, thiếu hụt tàu bay và vật tư, cũng như tác động từ các biến động địa chính trị toàn cầu.
Tháng 4 vừa qua, ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu bay tăng đột biến, có thời điểm tăng trên 100%, buộc các hãng hàng không Việt Nam phải điều chỉnh giảm tần suất khai thác xuống còn hơn 20,7 nghìn chuyến.
Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực, mức độ chuyển đổi số - chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ trong quản lý, khai thác của cả hai ngành vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển mới.
Liên kết giữa hàng không với các phương thức vận tải khác và hạ tầng du lịch tại nhiều địa phương cũng chưa đồng bộ, làm giảm khả năng lan tỏa của các cảng hàng không đối với phát triển kinh tế - du lịch vùng.
Cần phát triển bền vững, thích ứng cao
Theo lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là phục hồi mà phải hướng tới phát triển bền vững, an toàn, hiện đại và có khả năng thích ứng cao với biến động toàn cầu. Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm tạo môi trường minh bạch, ổn định và cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp hàng không và du lịch.
Thứ hai, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không, sớm đưa vào khai thác các sân bay Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc; nâng cấp các cảng hàng không quốc tế như Đà Nẵng, Cam Ranh, hướng tới xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không khu vực.
Thứ ba, tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không - du lịch - địa phương; đẩy mạnh xúc tiến thị trường quốc tế trọng điểm và mở thêm các đường bay mới tới thị trường tiềm năng.
Thứ tư, thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, tối ưu hóa điều hành bay, giảm phát thải, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ hành khách.
"Chỉ khi tạo được sự liên kết chặt chẽ, dài hạn và đồng bộ giữa các chủ thể, hàng không và du lịch Việt Nam mới có thể phát huy hết tiềm năng, trở thành động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới", ông Uông Việt Dũng nhấn mạnh.
