Tuyển sinh đại học 2026: Kẽ hở trong quy định điểm sàn

TP - Thực tế diễn ra cho thấy, quy định điểm sàn 15 điểm/tổ hợp trong kì thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD&ĐT không còn mang ý nghĩa về mặt sàng lọc hay ngăn chặn thí sinh “dưới chuẩn” tiếp cận với bậc đại học chính quy.

Nguồn tuyển tăng

Năm nay, lần đầu tiên Bộ GD&ĐT quy định điểm sàn chung tất cả các ngành đào tạo đối với tuyển sinh đại học (ĐH) chính quy. Theo quy định này, thí sinh xét tuyển vào tất cả các phương thức (trừ tuyển thẳng) phải đạt điểm sàn trong kì thi tốt nghiệp THPT là 15 điểm/tổ hợp. Các ngành đào tạo sư phạm, sức khỏe (có chứng chỉ hành nghề), pháp luật có điểm sàn riêng.

Với trên 1,2 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT, năm nay có khoảng trên 1 triệu thí sinh đạt từ sàn trở lên đối với một tổ hợp xét tuyển bất kì, gần 120 nghìn thí sinh không có cơ hội đăng kí nguyện vọng xét tuyển ĐH. Kết quả thống kê của Bộ GD&ĐT cũng cho thấy, khoảng hơn 240 nghìn thí sinh đủ điều kiện nhưng không đăng kí tuyển sinh ĐH.

TS Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội cho hay, tính đến thời điểm hiện tại, số thí sinh đăng kí xét tuyển vào trường tăng khoảng trên 20%, hiện đã có khoảng gần 2.000 thí sinh nhập học đợt 1. Ông Ngọc nhận định, một số điều chỉnh ngưỡng đầu vào ĐH, nhận thức của phụ huynh và thí sinh thực dụng hơn, muốn học thời gian ngắn, việc làm sớm là những lí do chính đẩy số lượng thí sinh tìm đến trường tăng.

3.jpg
Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh ĐH 2026. Ảnh: DƯƠNG TRIỀU

Các trường cao đẳng phía Nam cũng ghi nhận số lượng thí sinh tìm hiểu về trường tăng đột biến. Trường cao đẳng Kỹ thuật và Du lịch Sài Gòn (TPHCM) có số lượng thí sinh và phụ huynh tìm hiểu thông tin tuyển sinh qua cả kênh trực tiếp lẫn trực tuyến trong những ngày gần đây tăng khoảng 100 lần so với thời điểm bình thường. Một số chuyên gia nhận định việc quy định điểm sàn đối với tuyển sinh ĐH đã tạo ra nguồn tuyển dồi dào hơn cho các trường cao đẳng, trung cấp. Vì những năm trước, thí sinh nếu thi không đạt 15 điểm/tổ hợp, vẫn còn cơ hội xét học bạ và các phương thức khác. Nhưng năm nay, nhận kết quả thi, thí sinh đã biết không còn cơ hội đăng kí nguyện vọng xét tuyển ĐH.

Ðiểm sàn chỉ mang tính biểu tượng

Trước đây, khi giao quyền tự chủ hoàn toàn về điểm sàn cho các trường (trừ nhóm ngành đặc thù), một số trường ĐH công lập và tư thục đã hạ điểm chuẩn xét tuyển (đặc biệt là xét học bạ hoặc các phương thức kết hợp) xuống mức quá thấp. Việc Bộ GD&ĐT đưa ra quy định thống nhất nhằm thiết lập một “sàn đáy” là 15 điểm/tổ hợp nhằm đảm bảo cơ chế pháp lí đồng bộ trên toàn hệ thống. Điều này nhằm ngăn chặn hiện tượng thí sinh có điểm thi THPT quá thấp nhưng vẫn trúng tuyển ĐH nhờ các phương thức xét tuyển khác. Thực tế thời gian qua, một số cơ sở đào tạo hạ điểm chuẩn quá sâu để lấp đầy chỉ tiêu làm suy giảm uy tín chung của bằng cử nhân và gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Nhưng việc quy định sàn đối với tuyển sinh ĐH chính quy đang bị vô hiệu hóa bởi chính những quy định khác của Bộ GD&ĐT.

Việc tạo hành lang pháp lí cho phép liên thông linh hoạt giữa các bậc học (trung cấp - cao đẳng - ĐH) khiến quy trình sàng lọc điểm đầu vào trực tiếp đã bị mất tác dụng.

Quy chế quy định điểm sàn 15 điểm chỉ áp dụng cho việc đăng kí xét tuyển trực tiếp vào ĐH chính quy ngay sau kì thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, đối với thí sinh dưới 15 điểm, họ không hề bị loại bỏ khỏi cơ hội học ĐH nhờ quy định được liên thông thẳng không qua điểm thi THPT. Ví dụ, mô hình của Trường ĐH Thái Bình Dương (Khánh Hòa) đang áp dụng, thí sinh dưới 15 điểm chỉ cần đăng kí học giai đoạn 1 ở Trường Trung cấp Hàng không và Công nghệ Khải Hoàn (Victoria College) và Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Trần Đại Nghĩa (ngay sau khi thi xong THPT). Hoàn thành giai đoạn này, sinh viên được xét tuyển thẳng vào giai đoạn 2 để lấy bằng ĐH chính quy. Điều này đồng nghĩa với việc điểm thi tốt nghiệp THPT (dù dưới 15) hoàn toàn không còn là rào cản đối với tấm bằng ĐH.

Thông thường, một chính sách sàng lọc hiệu quả sẽ tạo ra rào cản về chi phí, thời gian hoặc giá trị đầu ra đối với nhóm không đạt chuẩn. Tuy nhiên, mô hình liên thông 2 giai đoạn đã xóa bỏ toàn bộ các khác biệt này. Thí sinh đi theo con đường ĐH 2 giai đoạn của Trường ĐH Thái Bình Dương vẫn học đúng 4 năm (1,5 năm trung cấp + 2,5 năm ĐH), hoàn toàn bằng với thời gian đào tạo ĐH chính quy thông thường. Kết thúc lộ trình, sinh viên vẫn nhận bằng ĐH chính quy.

Đối với liên thông, các trường ĐH được xét tuyển hoặc thi tuyển. Theo các quy định hiện hành, người học liên thông được đối chiếu chuẩn đầu ra và khối lượng kiến thức đã tích lũy ở bậc trung cấp/cao đẳng để được miễn, giảm hoặc quy đổi tín chỉ các môn đã học, tránh việc phải học lại trùng lặp.

Thậm chí, nhóm thí sinh bị Bộ GD&ĐT cho là “dưới chuẩn” (dưới 15 điểm) khi đi con đường vòng này lại có phần ưu thế hơn về mặt văn bằng thực tế, người học sở hữu cùng lúc 2 văn bằng (trung cấp và ĐH chính quy) cùng kĩ năng thực hành sớm.

Khi quy định điểm sàn được ban hành, mục tiêu ban đầu của cơ quan quản lí là tạo ra “ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào” nhằm phân loại năng lực học sinh. Tuy nhiên, trên thực tế, không có tác dụng phân luồng hay sàng lọc năng lực. Điểm sàn 15 điểm chỉ có tác dụng thay đổi tên gọi của con đường đi (chuyển từ xét tuyển thẳng ĐH sang học trung cấp 1,5 năm rồi chuyển tiếp ĐH). Nó không ngăn được thí sinh đạt mục tiêu cuối cùng là bằng ĐH.

Chính sách hiện hành tạo ra một cơ chế đi đường vòng hợp pháp. Ranh giới chất lượng giữa thí sinh đạt 15 điểm và thí sinh 14,5 điểm hoàn toàn bị triệt tiêu khi cả hai đều có thể cầm trên tay cùng một tấm bằng ĐH chính quy sau 4 năm.

Cùng chuyên mục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

TPO - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn vừa kí quyết định điều động, bổ nhiệm ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên đồng thời là Tổng giám đốc công ty TNHH Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

TPO - Một bài kiểm tra để giấy trắng, vài dòng chữ nguệch ngoạc từng khiến cô giáo Bùi Thị Hương, Trường THCS xã Cúc Phương (Ninh Bình) trăn trở nhiều ngày. Nhưng suốt gần 30 năm đứng lớp ở vùng khó khăn, cô đã chọn kiên nhẫn thay vì trách phạt, chọn yêu thương để đánh thức niềm tin và khơi dậy khát vọng học tập trong những đứa trẻ còn nhiều mặc cảm.

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

TPO - Những tấm thiệp tự làm, bó hoa giấy hay lời chúc viết nắn nót vẫn là món quà khiến thầy cô xúc động trong ngày 20/11. Thế nhưng, phía sau ngày tri ân đôi khi lại là những cuộc bàn bạc về quà cáp, mức đóng góp và cả nỗi lo con bị thiệt thòi nếu gia đình không tham gia. Khi nào món quà thực sự xuất phát từ lòng biết ơn và khi nào nó trở thành áp lực?

Nghiên cứu trong phòng lab tại trường ĐH Ảnh: NTCC

Dự thảo chuẩn giáo sư, phó giáo sư: Tự chủ nửa vời, rào cản chồng rào cản

TP - Dự thảo quy định mới về tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) của Bộ GD&ĐT hướng tới trao quyền cho các trường đại học. Tuy nhiên, những rào cản về hạn mức số lượng, công bố khoa học, ghi nhận sản phẩm đổi mới sáng tạo và cơ chế đánh giá đang tạo ra nhiều nghịch lí, có nguy cơ làm giảm ý nghĩa của chủ trương tự chủ.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

TPO - Ngày 15/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Trường THPT A Trần Hưng Đạo (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Ninh Bình.

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPO - Trong năm 2026, Ban Tổ chức giải thưởng tiếp nhận 1.645 hồ sơ giới thiệu từ 158 đơn vị, 349 trường học. Qua quá trình xét chọn, thẩm định, Ban Thường vụ Thành Đoàn TPHCM quyết định tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu TPHCM.

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Ngày 15/11, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm (Hà Nội) đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm thành lập trường (1961–2026). Buổi lễ có sự tề tựu đông đủ của hàng nghìn thầy cô giáo và các thế hệ học trò, cùng nhau ôn lại chặng đường vẻ vang nửa thập kỷ "dạy chữ, dạy người".

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

TPO - Từng nghĩ sẽ dành trọn thời gian cho thi đấu, thầy Phan Tấn Thành chọn làm giáo viên thể dục khi vẫn đang theo đuổi Vovinam chuyên nghiệp. Nhớ tiết dạy đầu tiên, thầy kể điều khiến mình hồi hộp nhất là làm sao để học trò hiểu động tác và muốn tập cùng thầy.