Từ hương sạch đến sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia

Gian nan khởi nghiệp

Gần 10 năm trước, tại Đại hội Hội Doanh nhân Trẻ tỉnh Thừa Thiên-Huế (nay là TP Huế), một món quà lưu niệm đặc biệt xuất hiện trong túi quà dành tặng đại biểu và quan khách: hương sạch Tân Nguyên. Nhiều người không khỏi ngạc nhiên bởi hương vốn gắn với đời sống tâm linh, ít khi được chọn làm quà tặng.

Nhưng, bên trong hộp quà không phải hương thắp thông thường mà là nụ trầm hương dùng để xông thư giãn, tạo hương thơm dịu nhẹ cho không gian sống. Sản phẩm được làm hoàn toàn từ nguyên liệu thiên nhiên, tạo nên sự khác biệt so với nhiều loại hương trên thị trường.

Đầu những năm 2000, ông Nguyễn Tâm Hành nhiều lần tác nghiệp báo chí ở A Lưới, Nam Đông và các vùng bán sơn địa thuộc Hương Thủy, Hương Trà, Phú Lộc. Chứng kiến những quả đồi hoang phủ sim mua, lau lách, ông luôn trăn trở làm sao biến vùng đất cằn ấy thành nơi cung cấp nguyên liệu cho sản xuất, tạo việc làm và thu nhập cho người dân.

Từ những chuyến đi ấy, ông quyết định phối hợp với các hợp tác xã và đơn vị nông nghiệp ở Hương Thủy xây dựng vùng trồng cây hương bài - loài cây quen thuộc ở quê hương Quảng Bình của ông để làm nguyên liệu sản xuất hương. Những héc-ta hương bài đầu tiên bén rễ trên vùng đất Phú Bài, Thủy Phù, tạo nền tảng để gia đình mở cơ sở sản xuất hương theo phương pháp se thủ công truyền thống.

Thế nhưng, khởi đầu không như kỳ vọng. Người dân Huế khi ấy chưa quen với hương làm từ bột cây hương bài nên sản phẩm gần như không tiêu thụ được. “Hương bài không bán được que nào ở Huế, thất bại tưởng như đến ngay vạch xuất phát. May mắn là sản phẩm lại tiêu thụ tốt ở Quảng Bình, giúp gia đình có động lực duy trì sản xuất và tìm lối đi riêng”, anh Nguyễn Minh Nhật Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tân Nguyên, nhớ lại. Anh Tuấn là con của ông Hành. Tâm huyết về vùng nguyên liệu sạch và những nén hương thiên nhiên của người cha đã truyền cho thế hệ kế tiếp phát triển thành thương hiệu hương sạch Tân Nguyên hôm nay.

Từ hương sạch đến “hương đạo”

Anh Nguyễn Minh Nhật Tuấn kể, nhận thấy thị trường hương thắp truyền thống khó có dư địa tăng trưởng mạnh, Tân Nguyên lựa chọn hướng đi khác biệt bằng việc xây dựng thương hiệu “Hương sạch Tân Nguyên” trên cơ sở tên gọi ban đầu là “Hương bài Tân Nguyên”. Thay vì chỉ sản xuất hương thắp thông thường, doanh nghiệp tập trung phát triển các dòng sản phẩm có nguồn gốc hoàn toàn từ thiên nhiên như hương trầm, hương quế, hương bài, hương bồ kết, trầm nụ và các sản phẩm que hương trầm xông thư giãn tiện dụng phục vụ nhu cầu chăm sóc không gian sống hiện đại.

Theo anh Tuấn, “hương sạch” không chỉ là tên gọi thương mại mà còn là cam kết về chất lượng sản phẩm. Nguyên liệu được chế biến từ các loại cây có tinh dầu thơm tự nhiên như trầm hương, quế, hương bài, bồ kết, kết hợp bột bời lời làm chất kết dính. Toàn bộ quy trình sản xuất được thực hiện khép kín, tự động hóa, bảo đảm vệ sinh và hạn chế tối đa tác động từ môi trường bên ngoài. Sản phẩm cũng được kiểm định bởi các đơn vị kiểm định uy tín trong và ngoài nước.

Cùng với sự tăng trưởng về thị trường là sự mở rộng của vùng nguyên liệu. Từ những diện tích hương bài ban đầu ở huyện Hương Thủy (cũ), mạng lưới cung ứng nguyên liệu của Tân Nguyên hiện trải dài từ TP. Huế đến Quảng Trị, Hà Tĩnh, Nghệ An và khu vực Quảng Nam (cũ). Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu tự nhiên, bảo đảm chất lượng sản phẩm và tạo thêm sinh kế cho người dân nhiều địa phương.

Nỗ lực đổi mới sản phẩm, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển thị trường đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận cho hương Tân Nguyên. Từ một sản phẩm quy mô địa phương, hương sạch Tân Nguyên được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia (RISEP) năm 2025, đồng thời được bảo hộ thương hiệu và tham gia nhiều sự kiện quảng bá quy mô lớn của cả nước.

Tuy vậy, theo anh Tuấn, những thành quả hiện tại mới chỉ là một chặng đường. Từ hương bài truyền thống, sản phẩm đã mở rộng sang các dòng hương thiên nhiên, trầm nụ thư giãn và các sản phẩm que hương xông cao cấp mang tính tiện dụng cơ động khi đi chơi, du lịch, dã ngoại, uống cà phê...

Sắp tới, Tân Nguyên đẩy mạnh phát triển dòng sản phẩm “Hương đạo Tân Nguyên” - một loại hình thưởng hương mang màu sắc văn hóa Á Đông, nơi hương không chỉ phục vụ nhu cầu tâm linh mà còn trở thành một phần của nghệ thuật sống, tương tự không gian trà đạo hay hoa đạo.

Từ những que hương bài từng khó tìm đầu ra trong những ngày đầu, hương sạch Tân Nguyên hôm nay đã trở thành sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia (RISEP). Hành trình ấy không chỉ cho thấy giá trị của một thương hiệu, mà còn là minh chứng cho sức sống của những sản phẩm biết bắt đầu từ tài nguyên bản địa, từ cách nhìn của người trẻ trong khởi nghiệp, sáng tạo và quản lý doanh nghiệp.

Làng hương trầm chạy nước rút cận Tết