TPO - Những ngày này, các làng nghề hương trầm tại Nghệ An tất bật quấn hương, chạy đua với thời gian để kịp hoàn thiện, giao các đơn hàng, đáp ứng nhu cầu tăng cao của thị trường ngày Tết.
Làng làm hương trầm ở Nghệ An hoạt động quanh năm, song chỉ thực sự nhộn nhịp 4 tháng cuối năm. Những tháng đầu năm, phần lớn là thời gian dành để chuẩn bị nguyên vật liệu như chẻ hom, thu mua và xay nghiền các thảo dược như rễ cây hương bài, bã mía, quế... Cuối năm, các cơ sở sản xuất hương trầm đều phải huy động tối đa nhân lực để quấn hương.
Những ngày cận Tết, cơ sở sản xuất hương trầm của chị Quang Thị Phương Thúy ở xã Quỳ Châu nhộn nhịp hơn thường lệ. Hơn chục lao động miệt mài quấn hương, đóng gói để kịp giao cho thương lái. Đến nay, hơn 40.000 que hương trầm đặt hàng đã được xuất cho các thương lái. “Ngay từ tháng 9 Âm lịch, chúng tôi đã phải chủ động chuẩn bị nguyên liệu, lên kế hoạch sản xuất, huy động thêm nhân công và tăng ca liên tục để kịp hoàn thành các đơn hàng phục vụ thị trường Tết”, chị Thúy cho hay.
Chị Nguyễn Thị Hạnh (trú bản Kẻ Bọn, xã Quỳ Châu) cho biết mỗi ngày chị có thể quấn 4.000-5.000 que hương, được trả công 300.000-350.000 đồng mỗi ngày. “Quấn hương nhìn thì đơn giản, nhưng phải đều tay. Lỏng quá thì rơi bột, chặt quá lại khó cháy. Nghề này không nặng sức nhưng cần sự thuần thục”, chị Hạnh nói.
Ngoài rễ hương là nguyên liệu chính, các phụ liệu như vỏ quế, hồi, thảo quả, đinh hương, vỏ trầm, bã mía đều phải được phối trộn chuẩn xác.
Phần lõi hương thường được làm từ ruột tre chẻ nhỏ, phơi qua nhiều ngày nắng gió và sương sớm cho đến khi tre khô, giòn. Nhờ vậy, khi thắp, que hương cháy đều, tàn cuộn tròn đẹp mắt mà không bị gãy ngang.
Theo người dân làng nghề, công đoạn quấn hương không bỏ quá nhiều sức, song đòi hỏi thuần thục để cây hương khi thắp sẽ cháy đến tận chân, không bị cháy nửa chừng, tàn hương uốn cong đẹp mắt.
Điều làm nên thương hiệu hương trầm Quỳ Châu chính là mùi thơm đặc trưng, dễ chịu, không nồng gắt. Bà Trần Thị Châu (chủ một cơ sở làm hương ở xã Quỳ Châu) cho biết nghề làm hương Tết năm nay gặp khá nhiều khó khăn do nguyên vật liệu tăng mạnh, khó thuê nhân công thời vụ. “Nguyên liệu chính là rễ hương năm nay tăng rất mạnh khiến giá thành sản xuất tăng cao, nhưng giá hương vẫn được giữ nguyên nhiều năm qua chứ không tăng. Thị trường tiêu thụ chủ yếu ở tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, một số tỉnh thành phía Bắc”, bà Châu chia sẻ.
Hiện, trên địa bàn huyện Quỳ Châu (cũ) có gần 200 hộ làm nghề, hình thành 6 làng nghề, trong đó có 5 làng nghề tập trung tại xã Quỳ Châu và một làng nghề tại xã Châu Bình. Mỗi năm, hương trầm Quỳ Châu cung ứng ra thị trường khoảng 90 triệu que, doanh thu đạt trên 40 tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo ở địa phương. Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Quỳ Châu cho hay: “Toàn xã có 6 hộ đạt OCOP 3 sao (Chương trình mỗi xã một sản phẩm). Nghề làm hương trầm đã giải quyết việc làm cho gần 80 lao động thường xuyên và khoảng 400 lao động thời vụ. Thời gian tới, xã tiếp tục xây dựng thương hiệu OCOP, phát triển và mở rộng vùng nguyên liệu trồng cây rễ hương để cung cấp nguyên liệu cho các làng nghề”.
