Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa đang trở thành một trong những trụ cột phát triển mới của Việt Nam, nghệ thuật biểu diễn cũng đứng trước yêu cầu tự đổi mới để thích ứng với thị hiếu khán giả. Sau những concert hoành tráng, những sân khấu hiện đại bùng nổ công nghệ, điều đáng chú ý là các giá trị văn hóa truyền thống lại ngày càng được khai thác như một nguồn cảm hứng chủ đạo. Chính những yếu tố mộc mạc, bản sắc và tinh hoa của văn hóa Việt đang trở thành “chất liệu gốc” giúp nghệ thuật chạm tới công chúng theo cách sâu sắc hơn.
Nghệ thuật xiếc cũng không nằm ngoài dòng chảy đó. Không còn chỉ là những tiết mục thăng bằng hay đu dây quen thuộc, xiếc ngày nay được làm mới bằng sự kết hợp với vũ đạo, âm nhạc đương đại, rap, ánh sáng và công nghệ trình chiếu 3D. Thành công của vở diễn Vùng đất kỳ bí liên tục cháy vé trong thời gian qua là minh chứng rõ nét cho hướng đi này. Đó cũng là cơ sở để NSND Phi Vũ tin tưởng vào tương lai của xiếc TP. Hồ Chí Minh nói riêng và xiếc Việt Nam nói chung.
Chia sẻ trong chương trình Người Chung Quanh Ta do Công ty Cổ phần Truyền thông PSC (PSC Media) phối hợp sản xuất cùng Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh với sự đồng hành của THACO - Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải, nghệ sĩ Phi Vũ đã mở lòng về hành trình 47 năm sống cùng nghề - một hành trình nhiều gian nan nhưng chưa bao giờ thiếu niềm tin.
Có một nghề đòi hỏi khổ luyện, nhưng càng gắn bó càng say mê
Gắn bó với nghệ thuật xiếc gần 50 năm, Nghệ sĩ Nhân dân Phi Vũ là một trong những gương mặt tiêu biểu của xiếc Việt Nam, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Ông trưởng thành từ sân khấu xiếc truyền thống, trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của ngành, và được xem là người dành trọn đời để gìn giữ, lan tỏa giá trị của xiếc đến với công chúng.
Ngay từ năm 15 tuổi, dù sinh ra tại Huế, nghệ sĩ Phi Vũ đã được các bậc tiền bối phát hiện năng khiếu và đưa vào TP. Hồ Chí Minh đào tạo bài bản. Những năm tháng khổ luyện đã giúp ông xây dựng nền tảng kỹ thuật vững chắc và bản lĩnh sân khấu bền bỉ - yếu tố sống còn của một bộ môn đòi hỏi độ chính xác, sức bền và tính an toàn tuyệt đối. Trong suốt sự nghiệp, ông từng đảm nhiệm nhiều thể loại tiết mục khác nhau, từ nhào lộn, leo cột, xiếc tổng hợp cho đến các tiết mục mang tính hài hước, gần gũi với khán giả.
Với những đóng góp bền bỉ, nghệ sĩ Phi Vũ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chia sẻ về những khó khăn của nghề xiếc hiện nay, từ thu nhập còn khiêm tốn, điều kiện tập luyện khắc nghiệt đến bài toán thiếu hụt lực lượng kế cận.
“Nghệ sĩ xiếc hôm nay có thể an tâm sống với nghề”
Dù nhìn rõ những thách thức, NSND Phi Vũ vẫn giữ tinh thần lạc quan. Theo ông, xiếc là loại hình nghệ thuật mang tính toàn cầu bởi không cần ngôn ngữ, nhưng vẫn chạm được tới mọi lứa tuổi, từ ông lão cho tới em bé đều có thể hiểu diễn viên đang làm gì. Điều quan trọng là người làm nghề phải dám thay đổi, dám bước ra khỏi lối mòn.
Tiêu biểu như Vùng đất kỳ bí - vở diễn kết hợp chặt chẽ giữa xiếc, vũ đạo, âm thanh, ánh sáng và công nghệ 3D, đã tạo ra một không gian nghệ thuật mới mẻ, giàu tính kể chuyện. Hơn 20 nghệ sĩ của Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam phải diễn liên tục, kiêm nhiệm nhiều vai trò, thể hiện đa dạng kỹ thuật theo yêu cầu kịch bản. Đây là thách thức lớn, nhưng cũng là xu hướng tất yếu của xiếc hiện đại trên thế giới.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung lần đầu “làm xiếc”
Trong không khí gần gũi của chương trình, NSND Phi Vũ còn mang đến những đạo cụ xiếc cơ bản để thử thách MC - nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung. Từ cậu bé từng say mê tiếng cười của các chú hề, Nguyễn Văn Chung nay có dịp trực tiếp trải nghiệm những động tác xiếc đơn giản, tạo nên nhiều khoảnh khắc vừa xúc động vừa giàu tiếng cười.
“Người Chung Quanh Ta” với sự tham gia của NSND Phi Vũ sẽ được phát sóng lúc 20h45 thứ Sáu ngày 30/1 trên kênh HTV9, phát lại 17h thứ Bảy ngày 31/1 trên HTV7. Chương trình tôn vinh những con người bình dị trong xã hội - những người lặng lẽ làm nghề nhưng mang trong mình sức mạnh và niềm tin phi thường.
