Tổng thống Mỹ Trump hủy kế hoạch thu phí 20% hàng hoá qua eo biển Hormuz

“Dựa trên các cuộc trao đổi rất hiệu quả với lãnh đạo Trung Đông, tôi quyết định thay thế khoản phí hoàn trả 20% cho Mỹ bằng những thỏa thuận thương mại và đầu tư mà các quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện với Mỹ”, Tổng thống Trump viết trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 14/7.

Tổng thống Mỹ khẳng định các khoản đầu tư này sẽ “RẤT LỚN”, nhưng chưa rõ đây có phải là những cam kết mới hay chỉ là mở rộng của các khoản đầu tư được ông công bố sau chuyến thăm Trung Đông năm ngoái.

Trước đó cùng ngày, Mỹ tiến hành các cuộc không kích Iran, còn Tehran đáp trả bằng cách tấn công các đồng minh của Washington trong khu vực.

Đợt giao tranh mới nhất khiến thỏa thuận tạm thời mà hai nước đạt được gần như sụp đổ. Chiến sự một lần nữa lan rộng khắp khu vực, đe dọa nền kinh tế toàn cầu và buộc các hãng hàng không thương mại phải phát cảnh báo.

Tâm điểm hiện nay là eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên giao dịch trên toàn cầu đi qua trong thời bình. Trong thời gian chiến sự, Iran thực tế đã khiến tuyến đường này tê liệt bằng cách tấn công và đe dọa tàu thương mại.

Theo thỏa thuận tạm thời, Hormuz lẽ ra phải được mở cửa trở lại. Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục tấn công các tàu đi qua tuyến đường nằm ngoài vùng biển do Tehran kiểm soát.

Mỹ tuyên bố sẵn sàng sử dụng vũ lực để mở lại eo biển, nhưng các chuyên gia cho rằng Washington sẽ cần triển khai lực lượng hải quân lớn hơn rất nhiều, thậm chí có thể phải điều động hàng chục nghìn bộ binh.

Trong bài đăng ngày 13/7, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ thu phí tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với các tàu khác đi qua Hormuz nhằm bù đắp “mọi chi phí cần thiết để bảo đảm an toàn và an ninh”.

Kế hoạch này đảo ngược chính sách lâu nay của Mỹ cũng như trái với cam kết mà Ngoại trưởng Marco Rubio đưa ra gần đây, rằng eo biển Hormuz sẽ luôn mở cửa và không thu phí.

Theo các chuyên gia, bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ hoặc Iran nhằm thu phí tàu qua eo biển Hormuz đều vi phạm nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế và có thể làm gia tăng căng thẳng, kéo theo những tác động kinh tế vượt xa khu vực.

Giá dầu Brent trong phiên giao dịch ngày 14/7 tăng lên trên 87 USD/thùng, mức cao nhất trong 1 tháng qua, dù vẫn thấp hơn nhiều so với gần 120 USD/thùng vào thời điểm căng thẳng lên đỉnh.

Theo hai quan chức khu vực giấu tên, các bên trung gian vẫn đang nỗ lực đưa Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán. Hoạt động hòa giải do Pakistan dẫn dắt đang được tiến hành liên tục nhằm khôi phục lệnh ngừng bắn.

Rủi ro từ cú ‘bẻ lái’ bất ngờ của Tổng thống Mỹ Trump với Iran

Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố tái phong tỏa Iran, thu phí 20% các tàu qua eo biển Hormuz