3 vùng - 3 hành lang
Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý Đề cương lập quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất mở rộng không gian liên kết vùng và xác lập lại khái niệm “Vùng TPHCM” phù hợp với bối cảnh mới sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Hiệp hội đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung khái niệm “Vùng TPHCM” gồm các địa phương liền kề với TPHCM, bao gồm TPHCM, TP. Đồng Nai, tỉnh Tây Ninh cùng các tỉnh Đồng Tháp và Lâm Đồng.
HoREA cho biết, trước khi hợp nhất một số địa phương, “Vùng TPHCM” bao gồm TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An và Tiền Giang. Trong bối cảnh mới, việc xác định lại phạm vi “Vùng TPHCM” được cho là cần thiết nhằm hình thành không gian phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh mang tính liên kết.
Bên cạnh việc mở rộng không gian vùng, HoREA cũng đề xuất quy hoạch TPHCM theo hướng phát huy vai trò đô thị toàn cầu, trở thành một trong những trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA kiến nghị hình thành các hành lang kinh tế và vành đai kinh tế ven biển, tăng cường kết nối giữa cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế, các trung tâm kinh tế và cực tăng trưởng. Đồng thời phát triển các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại những khu vực động lực.
Trong lĩnh vực hạ tầng, HoREA đề xuất quy hoạch hệ thống kết cấu hạ tầng khung đồng bộ và hiện đại, đặc biệt là hạ tầng giao thông, hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo. Hệ thống này cần bảo đảm liên kết nội vùng TPHCM, kết nối hiệu quả với vùng Đông Nam Bộ, “Vùng TPHCM”, khu vực và quốc tế.
“Quy hoạch phải nhấn mạnh vai trò của kinh tế biển và logistics trong chiến lược phát triển dài hạn. Theo đó, TPHCM cần tăng cường liên kết vùng, liên kết quốc tế, phát triển kinh tế biển, logistics và hướng tới trở thành trung tâm hàng hải, logistics quan trọng của khu vực”, ông Châu nói.
Trong các động lực tăng trưởng mới, HoREA đặc biệt quan tâm đến việc phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM. Theo đề xuất, đây là nội dung đủ lớn để được tách thành một hợp phần riêng trong quy hoạch thay vì lồng ghép chung với kinh tế biển như dự thảo hiện nay.
Đối với kinh tế biển, phạm vi nghiên cứu cũng được đề nghị mở rộng hơn, bao gồm logistics biển, nuôi biển, du lịch biển, điện gió gần bờ, điện gió ngoài khơi, kinh tế biển gần và kinh tế biển xa nhằm tận dụng tối đa lợi thế từ không gian biển của TPHCM sau mở rộng.
Đối với cấu trúc không gian phát triển đô thị sau hợp nhất, HoREA đề xuất tái cấu trúc theo mô hình “3 vùng - 3 hành lang”. Trong đó, khu vực TPHCM trước đây tập trung phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và tài chính quốc tế. Khu vực Bình Dương cũ phát triển công nghiệp và công nghiệp công nghệ cao, còn Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây phát triển kinh tế biển, du lịch biển, năng lượng sạch, logistics và công nghiệp.
Ba hành lang chiến lược được đề xuất gồm hành lang Bắc - Nam dọc sông Sài Gòn hướng ra biển, hành lang phía Đông kết nối khu vực Cần Giờ và Bà Rịa - Vũng Tàu, hành lang Đông - Tây gồm 3 trục là trục kết nối Đồng Nai - Tây Ninh thông qua Quốc lộ 1A và đường Xuyên Á, trục cao tốc Cát Lái - Long Thành - Dầu Giây và tuyến kết nối từ phía Bắc Vành đai 4 vào cao tốc này.
Phát triển nhà ở thế nào?
Bên cạnh tầm nhìn phát triển và không gian tăng trưởng, HoREA cũng dành nhiều góp ý cho những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân. Trong đó, nhà ở là nội dung được đề nghị bổ sung thành một mục riêng trong quy hoạch tổng thể.
Theo HoREA, đề cương hiện chưa có nội dung riêng về quy hoạch phát triển nhà ở.
“Cần xác định rõ định hướng phát triển nhà ở trong dài hạn, bao gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và người lao động nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân”, ông Châu nói.
Văn bản của HoREA cũng đề cập đến những thách thức đô thị đã tồn tại nhiều năm qua như ùn tắc giao thông, ngập nước và lún đất. Theo HoREA, khu Nam TPHCM là khu vực có nền đất yếu, địa hình thấp và đang chịu áp lực lớn từ tình trạng sụt lún. Do đó, các định hướng phát triển đô thị, hạ tầng và dân cư trong dài hạn cần tính toán kỹ các yếu tố địa chất, thủy văn và biến đổi khí hậu.
Hiệp hội cũng đề nghị quy hoạch quan tâm nhiều hơn đến 2 vấn đề được lãnh đạo Trung ương nhiều lần nhấn mạnh là ùn tắc giao thông và ngập nước, xem đây là những bài toán cần được giải quyết song song với mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Về phát triển kinh tế, HoREA cho rằng Đề cương đã đề cập vai trò của khu vực công trong dẫn dắt đầu tư và đổi mới sáng tạo nhưng chưa làm rõ vai trò của khu vực tư nhân. Do đó, HoREA đề nghị bổ sung nội dung về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư vào hạ tầng, dịch vụ công và các lĩnh vực chiến lược của TPHCM.
“Quy hoạch tổng thể cũng cần tính đến các cơ chế thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học, kỹ sư và các tổng công trình sư có kinh nghiệm tham gia vào quá trình phát triển TPHCM”, ông Châu nói.
