Báo SCMP dẫn lời những người nắm rõ nội dung các cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Bắc Kinh tháng trước cho biết, nhà lãnh đạo Mỹ nói với ông Tập, rằng tiến trình đàm phán Nga - Ukraine đang bế tắc, đồng thời thúc giục nhà lãnh đạo Trung Quốc thuyết phục Tổng thống Nga Vladimir Putin quay lại bàn đàm phán với Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky.
Đề nghị này cho thấy Washington đang muốn kéo Bắc Kinh tham gia nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột mà ông Trump tuyên bố trong giai đoạn tranh cử, rằng ông có thể nhanh chóng chấm dứt sau khi trở lại Nhà Trắng.
Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Trump tới Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Ukraine gần đây đạt được những tiến triển hiếm hoi trên chiến trường, giành lại nhiều lãnh thổ hơn từ những phần đất đã mất trong mấy năm trước đó.
Tuần trước, một chỉ huy cấp cao Ukraine nói với Reuters rằng quân đội Nga không còn khả năng tạo ra các đột phá chiến lược.
Tháng trước, Nga tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine, sử dụng 600 máy bay không người lái và 90 tên lửa, trong đó có tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik, đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công thủ đô Kiev.
Tiến trình đàm phán giữa Nga và Ukraine gần như đổ vỡ hoàn toàn kể từ khi vòng đối thoại trực tiếp tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7/2025 kết thúc mà không đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Ông Trump đã gây sức ép buộc ông Zelensky phải chấp nhận thỏa thuận, nhưng nhà lãnh đạo Ukraine quyết không chấp nhận đổi đất lấy hoà bình.
Ông Trump hầu như không công khai chi tiết các trao đổi với ông Tập về cuộc xung đột, chỉ xác nhận rằng vấn đề này đã được đề cập. Tổng thống Mỹ cho biết: “Đó là một vấn đề mà chúng tôi muốn thấy được giải quyết”.
Bản tóm tắt nội dung cuộc gặp do Nhà Trắng công bố không đề cập đến cuộc xung đột Nga - Ukraine. Thông cáo của phía Trung Quốc chỉ nêu rằng hai nhà lãnh đạo đã trao đổi quan điểm về cuộc khủng hoảng Ukraine cùng nhiều vấn đề toàn cầu quan trọng khác.
Bắc Kinh tăng cường quan hệ với Mátxcơva kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Mỹ và phương Tây cho rằng Trung Quốc góp phần duy trì năng lực quân sự của Mátxcơva trong suốt những năm tiến hành chiến dịch quân sự, bằng cách cung cấp hàng hóa lưỡng dụng cho Nga.
Bắc Kinh nhiều lần bác bỏ, khẳng định nước này áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt và hoạt động thương mại với Nga vẫn diễn ra bình thường.
Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump rời Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp đón Tổng thống Putin và ký tuyên bố chung, trong đó Nga hoan nghênh mong muốn của Trung Quốc đóng vai trò “mang tính xây dựng trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao”.
Các nguồn tin giấu tên cho biết, dù Ukraine có được đề cập nhưng các cuộc trao đổi giữa ông Tập và ông Trump bao trùm nhiều chủ đề khác.
Thương mại và đầu tư là nội dung chiếm ưu thế trong chương trình nghị sự, trong khi đảo Đài Loan và Iran được ưu tiên thảo luận nhiều hơn so với cuộc xung đột Ukraine.
Đất hiếm cũng là một chủ đề đáng chú ý. Các nguồn tin cho biết Washington vẫn chưa hài lòng với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh đối với những khoáng sản chiến lược này, và dự kiến sẽ có thêm các cuộc đàm phán giữa Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.
