Dưới thời Gareth Southgate, tuyển Anh từng giải quyết được bài toán khởi đầu chậm chạp ở các giải đấu lớn bằng cách liên tiếp giành chiến thắng trong trận ra quân.
Chuỗi thành tích đó được nối dài dưới thời Thomas Tuchel với màn ngược dòng đánh bại Croatia 4-2 ở lượt mở màn World Cup 2026. Tuy nhiên, một vấn đề quen thuộc khác lại xuất hiện: “hội chứng trận đấu thứ hai”.
Trận hòa 0-0 trước Ghana tại Foxborough không chỉ khiến tuyển Anh bỏ lỡ cơ hội sớm giành vé vào vòng knock-out mà còn phơi bày nhiều hạn chế trong cách vận hành của “Tam sư”.
Dù kiểm soát bóng vượt trội và áp đặt thế trận trong phần lớn thời gian thi đấu, đội bóng của HLV Tuchel gần như bất lực trước hệ thống phòng ngự kín kẽ của đại diện châu Phi.
Kane 'đói bóng'
Hình ảnh tiêu biểu nhất cho sự bế tắc của tuyển Anh chính là Harry Kane. Sau hơn nửa giờ thi đấu, đội trưởng của “Tam sư” là một trong những cầu thủ chạm bóng ít nhất trên sân.
Không còn khoảng trống để lùi sâu tổ chức lối chơi như trước Croatia, Kane bị cô lập hoàn toàn giữa hàng phòng ngự nhiều tầng của Ghana.
Phải tới phút 85, tiền đạo 33 tuổi mới có cơ hội đáng kể đầu tiên. Sau pha đánh đầu dội xà của Nico O'Reilly, Kane lao vào đá bồi nhưng lại đưa bóng vọt xà ngang trong sự tiếc nuối của các cổ động viên Anh.
Tình huống ấy phản ánh rõ vấn đề của đội bóng áo trắng: thiếu sự sáng tạo ở khu vực trung tuyến và không tạo ra đủ những mối liên kết để giải phóng không gian cho chân sút chủ lực.
Điều chỉnh của HLV Tuchel không phát huy tác dụng
Nếu các quyết định thay người trước Croatia được xem là bước ngoặt giúp tuyển Anh lội ngược dòng thành công thì lần này mọi tính toán của HLV Tuchel đều không mang lại hiệu quả như mong đợi.
Chiến lược gia người Đức chỉ tung Bukayo Saka và Nico O'Reilly vào sân từ phút 66. Sau đó, Saka tạo ra một cơ hội nguy hiểm khiến Asare phải trổ tài cứu thua, còn O'Reilly đánh đầu dội xà ngang.
Trong khi đó, Eberechi Eze và Morgan Rogers được tung vào sân sau quãng nghỉ tiếp nước thứ hai, còn Marcus Rashford chỉ có bảy phút cuối trận, dù từng ghi dấu ấn bằng bàn thắng từ ghế dự bị trước Croatia.
Việc Marc Guéhi và Djed Spence thay thế John Stones cùng O'Reilly trong đội hình xuất phát sau màn trình diễn phòng ngự chưa thuyết phục trước Croatia có thể là lựa chọn hợp lý, nhưng đồng thời cũng khiến khả năng luân chuyển bóng và tổ chức tấn công của Anh thiếu đi sự mượt mà vốn có.
Sau trận đấu, những câu hỏi về cách sử dụng nhân sự của HLV Tuchel chắc chắn sẽ xuất hiện nhiều hơn, đặc biệt khi Anthony Gordon tiếp tục có một màn trình diễn nhạt nhòa nhưng vẫn giữ vị trí trong đội hình xuất phát.
Ghana tiếp tục thành công với bóng đá thực dụng
Trong khi tuyển Anh gây thất vọng thì Ghana lại có thêm một trận đấu đúng với phong cách mà HLV Carlos Queiroz đang xây dựng.
Trước Panama, họ chỉ cầm bóng 36%. Trước Anh, con số này giảm xuống còn 22%. Đội bóng châu Phi tung ra vỏn vẹn 2 cú sút trong cả trận và thậm chí không có nổi pha dứt điểm nào trong hiệp một. Nhưng điều đó không quan trọng với họ.
Ghana chủ động lùi sâu, bịt kín các khoảng trống ở trung lộ và kiên nhẫn chờ đợi cơ hội từ phản công hoặc tình huống cố định. Đó là lối chơi đơn giản, giàu tính kỷ luật và dựa nhiều vào xác suất thành công hơn là sự hoa mỹ.
Sau chiến thắng 1-0 trước Panama ở trận ra quân, thêm một điểm trước ứng viên vô địch như tuyển Anh là thành quả vượt ngoài mong đợi đối với đội bóng đang đứng thứ 73 thế giới và mới thay HLV cách đây 2 tháng.
'Hội chứng trận thứ hai' đeo bám tuyển Anh
Tuyển Anh từng cải thiện đáng kể thành tích ở trận mở màn các giải đấu lớn dưới thời Southgate khi thắng cả bốn trận đầu tiên. Chuỗi đó tiếp tục được kéo dài dưới thời Tuchel bằng chiến thắng trước Croatia.
Tuy nhiên, họ lại có một vấn đề khác: “hội chứng trận thứ hai”. Trước Ghana, Anh đã hòa cả 3 trận thứ hai tại vòng bảng ở 3 giải đấu lớn gần nhất. Và giờ con số đó đã tăng lên 4 trận.
Trước trận, Declan Rice tiết lộ chính Harry Kane đã nhắc nhở toàn đội về xu hướng đáng ngại này, yêu cầu các đồng đội duy trì tiêu chuẩn thi đấu sau chiến thắng ở ngày ra quân. Thế nhưng lời cảnh báo ấy không đủ để ngăn chặn một màn trình diễn dưới sức.
Dù nguyên nhân xuất phát từ tâm lý, chiến thuật hay vấn đề thể lực, tuyển Anh rõ ràng không duy trì được cường độ và sự sắc bén như những gì đã thể hiện trước Croatia.
Tin tích cực cho Tuchel là “Tam sư” vẫn đang dẫn đầu bảng L với 4 điểm, bằng Ghana nhưng hơn hiệu số bàn thắng bại. Trận gặp Panama ở lượt cuối vẫn mở ra cơ hội lớn để họ giành ngôi nhất bảng.
Một điểm như chiến thắng với Ghana
Sau tiếng còi mãn cuộc, phần lớn cổ động viên Anh nhanh chóng rời sân. Ngược lại, khu vực khán đài của Ghana vẫn ngập tràn tiếng hát và những điệu nhảy ăn mừng.
Đó là hình ảnh phản ánh chính xác cảm xúc của hai đội. Với tuyển Anh, trận hòa này giống như một bước lùi. Nhưng với Ghana, đó chẳng khác nào một chiến thắng.
Bốn điểm sau 2 lượt trận giúp đại diện châu Phi đứng trước cơ hội lớn giành vé đi tiếp. Trong bối cảnh đội tuyển vừa trải qua giai đoạn biến động và không được đánh giá cao trước giải, thành tích ấy đã vượt xa kỳ vọng ban đầu.
Còn với tuyển Anh, trận hòa không bàn thắng trước Ghana là lời nhắc nhở rằng con đường chinh phục World Cup 2026 sẽ không dễ dàng như những gì họ từng hình dung sau màn ngược dòng ấn tượng trước Croatia. HLV Tuchel vẫn còn nhiều việc phải làm nếu muốn biến “Tam sư” thành ứng viên thực sự cho chức vô địch.