Chiều 23/4, với đại đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), với 4 chương 30 điều; có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.
Trước đó, trình bày giải trình tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội vào dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật Hộ tịch đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt: không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời.
Đối với giấy khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn, là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo UBND cấp xã ký, là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.
Về phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.
Thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 đến nay cho thấy hoạt động đăng ký hộ tịch cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn.
Về ghi vào sổ hộ tịch sự kiện, thông tin hộ tịch của công dân Việt Nam đã giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài (Điều 21), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã được chỉnh lý theo hướng bảo đảm nguyên tắc: các sự kiện, thông tin hộ tịch của công dân Việt Nam đã được cơ quan có thẩm quyền nước ngoài giải quyết, nếu không trái với pháp luật Việt Nam thì được ghi vào sổ hộ tịch. Đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính thống nhất, khả thi trong tổ chức thực hiện.
Về đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động (điều 15, điều 20), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất là từ ngày 1/1/2031.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế "người dân yêu cầu" sang "cơ quan Nhà nước chủ động phục vụ", đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện được chủ động triển khai trước; đồng thời, nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.
