'Vũ khí mềm' trong các cuộc chiến thương mại

TPO - TS Nguyễn Văn Vượng nhìn nhận, từ những triển vọng hiện nay cho thấy một xu thế để nước ta phát triển về công nghệ đất hiếm cũng như nâng cao vị thế quốc gia và tiềm lực kinh tế - xã hội. Ông nhấn mạnh, quốc gia nào sở hữu nguồn tài nguyên này có thể nắm giữ một nguồn “sức mạnh mềm, vũ khí mềm” để đàm phán, trao đổi trong các cuộc chiến thương mại.

Chiều 16/11, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam (SVVN), Hội SVVN TPHCM và Hội SVVN tại Hungary phối hợp cùng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM tổ chức Hội thảo khoa học sinh viên lĩnh vực công nghệ đất hiếm, đại dương, lòng đất, với chủ đề “Khai phá tài nguyên Việt Nam bằng công nghệ, hướng tới phát triển xanh và tuần hoàn”.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển bền vững và an ninh năng lượng, lĩnh vực đất hiếm, đại dương và lòng đất giữ vai trò then chốt trong chuỗi chiến lược khoa học – công nghệ (KHCN) quốc gia.

Sự kiện là hoạt động thuộc chuỗi 11 hội thảo khoa học sinh viên toàn quốc, gắn với các nhóm ngành công nghệ chiến lược theo định hướng Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Quyết định số 1131 của Thủ tướng Chính phủ về công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Người trẻ cần tham gia phát triển lực lượng sản xuất mới

Phát biểu tại hội thảo, anh Lâm Tùng - Phó Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Trung ương Hội SVVN, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển SVVN - chia sẻ: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhấn mạnh vai trò của tài nguyên thiên nhiên và khoa học địa chất trong kiến thiết đất nước với nhận định “Tài nguyên thiên nhiên của ta rất phong phú. Nếu biết khai thác hợp lý thì đất nước ta sẽ giàu mạnh”.

161125-twh16.jpg
Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội SVVN Lâm Tùng phát biểu tại hội thảo.

Trong bối cảnh thế giới chuyển mạnh sang mô hình phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và thực hiện các cam kết liên quan giảm phát thải, vai trò của ngành địa chất - khoáng sản càng trở nên cấp thiết. Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng và cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Điều này đòi hỏi cần nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới trong thăm dò, khai thác và chế biến các khoáng sản chiến lược phục vụ năng lượng sạch, đặc biệt là lithium, niken, cobalt và đất hiếm.

Mặt khác, đất hiếm là đầu vào thiết yếu của nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn, năng lượng tái tạo và công nghiệp quốc phòng; làm chủ công nghệ đất hiếm là yêu cầu gắn liền với mục tiêu phát triển công nghệ chiến lược theo tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, hoạt động khai thác và chế biến sâu trong nước hiện còn hạn chế; nguồn nhân lực chuyên môn, cơ sở hạ tầng và năng lực công nghệ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong khi nhiều quốc gia trên thế giới đã phát triển lĩnh vực này trong nhiều thập kỷ, từ đó nắm giữ lợi thế vượt trội trong toàn bộ chuỗi giá trị.

“Từ những yêu cầu đặt ra, ngành địa chất - khoáng sản và đội ngũ trí thức trẻ, đặc biệt là sinh viên, cần chủ động nghiên cứu, ứng dụng KHCN, tham gia phát triển lực lượng sản xuất mới, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đóng góp cho mục tiêu phát triển bền vững của đất nước”, anh Lâm Tùng nhấn mạnh.

“Vũ khí mềm” để đàm phán trong các cuộc chiến thương mại

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trẻ trong nước và quốc tế đã trình bày, thảo luận chuyên sâu xoay quanh các mô hình ứng dụng, ý tưởng khởi nghiệp, kết nối nghiên cứu và đào tạo thực tiễn…

z7230459224468-b870a50def65e1a288d11b5b417f5453.jpg
GS.TS. Nguyễn Kim Lợi - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trưởng bộ môn Tài nguyên và GIS, Trường Đại học Nông Lâm TPHCM.
img-7854.jpg
Các bạn sinh viên theo dõi trực tiếp hội thảo tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM.

Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Vượng - nguyên Trưởng khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội - cho biết, thị trường cung cầu, tiêu thụ đất hiếm phân bố không đồng đều giữa các quốc gia. Trung Quốc là quốc gia hàng đầu về trữ lượng, năng lực sản xuất, cung cấp đất hiếm và do đó giá thành cũng rẻ hơn các nước khác. Các quốc gia khác có trữ lượng lớn tiếp theo là như Việt Nam, Brazil, Myanmar, Ấn Độ…

Theo thăm dò về trữ lượng đất hiếm, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng đất hiếm tương đối dồi dào. Các mỏ có quy mô tương đối lớn tập trung ở Lai Châu, Lào Cai.

TS Nguyễn Văn Vượng cho biết, hiện nay nước ta chỉ mới tham gia phần “thượng nguồn” tức phần khởi đầu của quy trình, chưa nằm ở phần mang lại giá trị gia tăng cao nhất của quy trình khai thác, chế biến các thành phẩm liên quan đến đất hiếm.

Ông Vượng nhấn mạnh, đất hiếm ngày càng trở nên “hiếm” bởi các ngành công nghệ cao đòi hỏi nhu cầu lượng đất hiếm ngày càng tăng. Nước ta có tiềm năng trở thành nhà cung ứng, sản xuất đất hiếm lớn và có cơ hội hợp tác phát triển với các đối tác nước ngoài. Mặt khác, Nghị quyết 57 đã đưa động lực tăng trưởng kinh tế mới gắn liền với KHCN, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. “Những cơ hội này sẽ mở ra một xu thế để đất nước ta phát triển về công nghệ đất hiếm cũng như qua đó nâng cao vị thế quốc gia và tiềm lực kinh tế - xã hội”, TS Vượng nói và nhấn mạnh, quốc gia nào sở hữu nguồn tài nguyên này có thể nắm giữ một nguồn “sức mạnh mềm, vũ khí mềm” để đàm phán, trao đổi trong các cuộc chiến thương mại như Mỹ với hàng loạt quốc gia vừa qua.

Vị chuyên gia cho rằng sinh viên ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau đều có thể tham gia chuỗi giá trị gia tăng của đất hiếm. Theo đó, khi còn ngồi trên ghế nhà trường, các bạn trẻ cần xác định rõ động lực học tập cũng như định hướng sẽ tham gia khai phá thị trường đất hiếm này.

img-7850.jpg
Các nhà khoa học trao đổi các vấn đề liên quan chủ đề đất hiếm, đại dương và lòng đất.
z7230459389588-6f3bec16c02ee20157ad22bb2ac2859a.jpg
Các chuyên gia trong và ngoài nước cùng tham luận tại hội thảo.

Trao đổi qua sóng trực tuyến, TS Phạm Anh Tuấn - chuyên gia địa kỹ thuật và môi trường xây dựng, Học viện Công nghệ hoàng gia KTH, Thụy Điển - cho rằng, giới trẻ ngày nay không chỉ là người thụ hưởng tri thức mà phải là người sáng tạo tri thức mới. Làm chủ đất hiếm phải bắt đầu từ việc làm chủ “tri thức hiếm”. TS Anh Tuấn mong các nhà khoa học trẻ đóng vai trò là những đại sứ và cầu nối tri thức - công nghệ - cộng đồng.

Theo ThS, nghiên cứu sinh Vũ Thị Hải Yến - nghiên cứu sinh Môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại Đại học Sporon, Hungary, Liên minh châu Âu (EU) đặt ra các yêu cầu khắt khe về kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là trong lĩnh vực đất hiếm, tạo áp lực nhưng cũng là động lực để Việt Nam đổi mới. Mục tiêu của EU là yêu cầu 25% sản phẩm đất hiếm phải được tái chế vào năm 2030.

img-7866.jpg
Các chuyên gia, nhà khoa học cùng đông đảo sinh viên dự hội thảo. Ảnh: Ngô Tùng

Cùng chuyên mục

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.