Ưu tiên chỉ định thầu lĩnh vực khoa học công nghệ

TP - Từ 1/7, chính thức ưu tiên áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong các trường hợp thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số…

Đây là thông tin từ ông Phạm Thy Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Tài chính - trong cuộc trao đổi với PV Tiền Phong.

Mở rộng hình thức đặt hàng

Ông Hùng cho biết: Luật số 90/2025/QH15, trong đó có nội dung sửa đổi Luật Đấu thầu có hiệu lực từ 1/7. Một trong những chính sách đột phá của lần sửa đổi này là mở rộng nguyên tắc và ưu tiên áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt như các trường hợp thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trường hợp đặc thù, cấp bách cần phải triển khai ngay… giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, gói thầu; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” thay vì giới hạn một số trường hợp áp dụng chỉ vì lo ngại, “không quản được nên cấm”. Đồng thời, phân cấp cho Chính phủ quy định chi tiết hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, mở rộng các hình thức đặt hàng nhằm tạo cơ chế linh hoạt, chủ động, kịp thời để cấp có thẩm quyền, Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án lớn, quan trọng, cấp bách.

ong-pham-thy-hung-cuc-pho-dau-thau-397.jpg
Ông Phạm Thy Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đấu thầu, Bộ Tài chính.

Trên cơ sở các nguyên tắc này, dự thảo Nghị định hướng dẫn tới đây quy định các gói thầu được áp dụng các hình thức nêu trên theo hướng kế thừa các gói thầu đã được quy định và áp dụng ổn định tại Luật; bổ sung các trường hợp khác cần áp dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn được nhà thầu thực hiện gói thầu đáp ứng tiến độ, chất lượng và hiệu quả của gói thầu, dự án, dự toán mua sắm và giao thẩm quyền quyết định cho chủ đầu tư để kịp thời đáp ứng nhu cầu phát sinh trong thực tiễn.

Đồng thời, Luật số 90 nói trên cũng bổ sung đặt hàng là một trong các hình thức lựa chọn nhà thầu và mở rộng áp dụng hình thức này không chỉ đối với sản phẩm, dịch vụ công ích, dịch vụ sự nghiệp công mà còn bao gồm dịch vụ, hàng hóa thuộc lĩnh vực chiến lược, nghiên cứu khoa học trọng điểm, quan trọng quốc gia, công nghiệp mũi nhọn, hạ tầng năng lượng...; sản phẩm hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt... có sử dụng nguồn vốn đầu tư công và các nguồn vốn khác, không chỉ giới hạn là nguồn chi thường xuyên.

- Luật Đấu thầu lần này đã tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Nội dung này thể hiện trong Nghị định hướng dẫn tới đây ra sao, thưa ông?

- Từ 1/7, doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, chi đầu tư (còn gọi là nhóm 1) và đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên (còn gọi là nhóm 2) được quyền tự quyết định việc lựa chọn nhà thầu nếu gói thầu ấy không sử dụng ngân sách nhà nước.

Việc tăng tính tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công là sự điều chỉnh lớn về tư duy điều hành và quản trị công - chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý chi tiết sang quản lý theo nguyên tắc. Đây là điều kiện để doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập được trao quyền nhiều hơn, đồng thời cũng phải nâng cao trách nhiệm tương xứng trong việc quản lý hoạt động đầu tư, mua sắm của đơn vị.

anh-3-nut-giao-an-phu.jpg
Dự án nút giao An Phú (TPHCM) bị chậm tiến độ. Đây là một trong những công trình áp dụng Luật Đấu thầu thời điểm chưa được sửa đổi. Ảnh: Hữu Huy.

Cơ chế hậu kiểm đã được thể hiện rõ tại Luật số 90/2025/QH15 theo hướng tăng cường kiểm tra, giám sát đối với hoạt động mua sắm, đầu tư của doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính trong trường hợp không áp dụng Luật Đấu thầu. Dự thảo Nghị định sẽ bổ sung các đối tượng này thuộc nội dung giám sát thường xuyên của bộ, ngành, địa phương theo kiến nghị, phản ánh của tổ chức, cá nhân; thông tin được tổng hợp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

- Quá trình đấu thầu trước đây được cho là quá dài, quá lâu, làm chậm tiến độ trong triển khai dự án, lãng phí thời gian và nhân lực… gián tiếp là làm chậm quá trình phát triển. Luật Đấu thầu sau sửa đổi và Nghị định hướng dẫn khắc phục điều này như thế nào?

- Lần sửa đổi này, Luật Đấu thầu đã phân cấp trách nhiệm phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu từ người có thẩm quyền cho chủ đầu tư, đồng thời lược bỏ thủ tục thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu đối với hình thức đấu thầu đơn giản, quy mô nhỏ; bãi bỏ vai trò bên mời thầu, chuyển giao nhiệm vụ cho chủ đầu tư, tổ chuyên gia để giảm một cấp trung gian, tinh gọn đầu mối và đơn giản hoá quy trình, thủ tục đấu thầu. Trên cơ sở đó dự thảo Nghị định hướng dẫn chi tiết Luật này sẽ cắt giảm các thủ tục như không bắt buộc thẩm định hồ sơ mời thầu, kết quả sơ tuyển, mời quan tâm, hồ sơ yêu cầu, kết quả chỉ định thầu; không phải thẩm định hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp; lược bỏ các tiêu chí đánh giá năng lực, kinh nghiệm để đơn giản nội dung hồ sơ mời thầu, rút ngắn thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu...

Bổ sung cơ chế xử lý bỏ thầu giá thấp bất thường

- Nhiều ý kiến cho rằng, quy định lấy tiêu chí “giá thấp nhất” làm ưu tiên hàng đầu trong xét thầu như vừa qua đã trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Luật Đấu thầu sửa đổi lần này khắc phục tình trạng này ra sao, thưa ông?

- Để khắc phục những bất cập trong thời gian qua, đặc biệt liên quan đến tiêu chí “giá thấp nhất”, Luật Đấu thầu sửa đổi lần này đã quy định áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ; phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, phương thức dựa trên kỹ thuật đối với gói thầu có yêu cầu sử dụng công nghệ hoặc sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Ngoài ra, chúng tôi đã nghiên cứu thực hiện một số giải pháp trọng tâm như: Rà soát và chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá trong hồ sơ mời thầu, tránh tình trạng đưa các tiêu chí gây cản trở nhà thầu có năng lực thực sự; tăng cường thanh tra, hậu kiểm quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nguyên tắc công khai, minh bạch, cạnh tranh; bổ sung cơ chế xử lý trong trường hợp nhà thầu bỏ thầu giá thấp bất thường, đột biến, như: yêu cầu nhà thầu giải trình, làm rõ tính khả thi, hợp lý của giá dự thầu; bổ sung cơ chế quản lý thực hiện hợp đồng (tăng thời gian bảo hành, tăng giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng…).

Những điều chỉnh này kỳ vọng sẽ biến đổi phương thức lựa chọn nhà thầu từ “chọn rẻ nhất” sang “chọn phù hợp và hiệu quả nhất” vì hiệu quả và chất lượng dự án mới là mục tiêu sau cùng của hoạt động đấu thầu.

- Xin cám ơn ông!

Nguyên tắc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong lần sửa đổi này cũng sẽ tạo cơ chế chủ động cho chủ đầu tư được ưu tiên áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt, đặt hàng; trường hợp chủ đầu tư không áp dụng thì được lựa chọn hình thức khác như đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh, đấu thầu hạn chế mà không phải tuân thủ điều kiện áp dụng các hình thức đó.

Cùng chuyên mục

Người phụng sự trầm hương, bền bỉ chắp cánh tài năng trẻ Việt Nam

Người phụng sự trầm hương, bền bỉ chắp cánh tài năng trẻ Việt Nam

TPO - Từ khát vọng đưa trầm hương Việt Nam trở thành niềm tự hào và thương hiệu quốc gia đến hành trình nhiều năm đồng hành cùng Quỹ Hỗ trợ Tài năng trẻ Việt Nam, ông Nguyễn Văn Tưởng - Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, lựa chọn một cách đóng góp riêng: Phụng sự những giá trị tinh túy của đất nước và chung tay tạo cơ hội cho thế hệ trẻ vươn lên.

Các cửa hàng phân phối vật liệu xây dựng ở Nghệ An đang chịu sức ép về nguồn cung Ảnh: Thu Hiền

Giá xăng liên tục giảm, giá vật liệu xây dựng vẫn neo cao

TP - Dù giá xăng liên tục giảm, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tại các tỉnh Bắc Trung bộ vẫn duy trì ở mức cao. Nguồn cung hạn chế, chi phí vận chuyển và nhân công tăng khiến người dân xây nhà, doanh nghiệp thi công cùng chịu sức ép.

Behn Meyer AgriCare Việt Nam lan tỏa yêu thương đến trẻ em vùng cao Chiềng Sại, Sơn La

Behn Meyer AgriCare Việt Nam lan tỏa yêu thương đến trẻ em vùng cao Chiềng Sại, Sơn La

Ngày 11/11/2026, Công ty TNHH Behn Meyer AgriCare Việt Nam tổ chức chuyến thăm và trao tặng những phần quà đến các em học sinh tại xã Chiềng Sại, tỉnh Sơn La. Chương trình có sự phối hợp, đón tiếp của Ủy ban nhân dân xã Chiềng Sại, Ban Giám hiệu Trường Mầm non và Trường Tiểu học xã Chiềng Sại. Đây là hoạt động thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với cộng đồng địa phương, đồng thời gửi gắm lời động viên đến các em nhỏ trên hành trình học tập.

BSR và Trường Đại học Mỏ - Địa chất trao Thỏa thuận hợp tác, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

BSR và Trường Đại học Mỏ - Địa chất trao Thỏa thuận hợp tác, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) và Trường Đại học Mỏ - Địa chất (HUMG) vừa trao Thỏa thuận hợp tác thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và tạo động lực phát triển bền vững cho BSR trong giai đoạn mới.

Khát vọng đưa giá nông sản Việt lên bản tin thế giới

Khát vọng đưa giá nông sản Việt lên bản tin thế giới

Từ trăn trở về thu nhập người làm nông, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Công ty Cổ phần Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam Toàn cầu (VIETCOM) đã dành nhiều năm chuẩn bị cho ý tưởng xây dựng sở giao dịch hàng hóa. Việc Việt Nam thành lập Trung tâm tài chính quốc tế như một cú hích giúp ông và cộng sự có thêm động lực theo đuổi mong muốn nâng tầm vị thế nông sản Việt.

Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây Ảnh: Huế Xuân

Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện: Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá?

TP - Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

TPO - Giá vàng và bạc đồng loạt suy yếu khi đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất. Đáng chú ý, giá bạc giảm sâu xuống dưới 47 USD/ounce, trong khi nhu cầu mua bạc vật chất vẫn ảm đạm dù giá đã điều chỉnh mạnh.

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

TPO - Nhiều tỷ phú và lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon đã ký thư ngỏ gửi Hội đồng quản trị Nvidia, kêu gọi đưa ông Jensen Huang trở lại vị trí CEO. Tính đến sáng 16/11, bức thư đã thu hút ít nhất 176.000 chữ ký.

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Với diện tích hơn 7.200 foot vuông (khoảng 670 m²), cơ sở mới nhất tại Singapore quy tụ đội ngũ chuyên gia toàn cầu của Mastercard nhằm biến ý tưởng thành giải pháp, phục vụ hơn 40 thị trường tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Đồng thời, trung tâm này dự kiến mở hơn 250 cơ hội việc làm dành cho chuyên gia từ nay đến cuối năm 2029.

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

Ngày 02/11/2026, đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) do ông Trần Hồng Nam - Thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV) Tập đoàn làm Trưởng đoàn, cùng đại diện các ban chuyên môn đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) trong khuôn khổ chương trình giám sát năm 2026 của HĐTV PETROVIETNAM.