Máy bay cất cánh vẫn chưa đủ giấy phép
Ngày 29/6, chuyến bay Vietnam Airlines mang số hiệu VN66 được khai thác bằng Airbus 350 tải trọng lớn, chở 124 cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an; 8 chó nghiệp vụ và khoảng 40 tấn trang thiết bị, phương tiện chuyên dụng, hàng hóa. Phi hành đoàn Vietnam Airlines có 23 người, gồm: 6 phi công, 10 tiếp viên, 3 kỹ sư, 1 chuyên viên điều hành và 3 nhân viên phục vụ mặt đất. Đoàn công tác tới Venezuela thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn và hỗ trợ nhân đạo sau thảm họa động đất xảy ra hôm 24/6.
Trở về sau chuyến công tác đặc biệt, cơ trưởng Tô Ngọc Giang - Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines - cho biết được giao nhiệm vụ đi Venezuela khoảng 18h chiều 28/6. Mọi công việc được triển khai “thần tốc”, tổ công tác họp đến 20h và quyết định bay ngay trong đêm. Sở dĩ chuyến đi cấp bách này do cơ trưởng Tô Ngọc Giang điều hành vì ông là phó tổng giám đốc phụ trách khai thác và gắn bó sâu sắc với dòng máy bay Airbus 350. Trong quá trình công tác phát sinh nhiều vấn đề, khi đó thành viên ban lãnh đạo có đủ thẩm quyền để ra quyết định ngay lập tức, nhằm đảm bảo hiệu quả, an toàn.
“Quá trình chuẩn quá gấp gáp, chỉ trong vài tiếng chúng tôi phải lập kế hoạch bay, phối hợp với Bộ Ngoại giao để xin cấp phép nhanh nhất cho máy bay qua không phận 29 quốc gia. Tuy nhiên, khi máy bay cất cánh chúng tôi mới nhận được các giấy phép trên chặng từ Việt Nam tới Pháp, còn chặng từ Pháp đi Nam Mỹ, giấy phép hạ cánh ở sân bay Venezuela và chuyến bay khứ hồi vẫn chưa có. Vì nhiệm vụ không thể chậm trễ, chúng tôi đã quyết định lên đường để kịp cứu trợ nhân dân nước bạn sớm nhất có thể. Chúng tôi tâm niệm cứ đi rồi sẽ tới, kiểu gì cũng sẽ tới được Venezuela.” - cơ trưởng Tô Ngọc Giang nói và cho biết chuyến bay rời Hà Nội lúc 0h45 ngày 29/6.
Chuyến bay quá cảnh tại sân bay Charles de Gaulle (ở Paris, Pháp) để tiếp nhiên liệu, thực hiện các thủ tục kỹ thuật. Khi máy bay tiếp dầu ở sân bay Pháp xong thì phi hành đoàn nhận được thông báo toàn bộ giấy phép bay đã đầy đủ, tin tốt lành đó đã tiếp thêm động lực, quyết tâm lên đường đến Venezuela ở khu vực Nam Mỹ xa xôi.
Theo vị cơ trưởng, đường bay từ Hà Nội đi Pháp là đường bay truyền thống của Vietnam Airlines, các thủ tục thuận lợi và phi hành đoàn rất thông thạo. Tuy nhiên, hành trình từ Pháp đi Venezuela rất mới, Vietnam Airlines chưa từng khai thác. Bay qua Đại Tây Dương gió rất lớn, đường bay không cố định, đường bay phải xây dựng riêng từng ngày tùy theo hướng gió, thời tiết và loại máy bay khai thác… đảm bảo chuyến bay an toàn tuyệt đối.
Những chiến sĩ đặc biệt trên chuyến bay
Khi tiếp nhận nhiệm vụ, phi hành đoàn biết chuyến bay sẽ đón những vị khách đặc biệt, đó 8 chú chó nghiệp vụ - những quân khuyển tinh nhuệ tham gia tìm kiếm, cứu nạn.
“Chúng tôi đã lên các phương án vận chuyển chú chó nghiệp vụ trên máy bay. Chúng tôi phải trải thảm sàn, bọc ghế, tính toán kỹ việc đi lại, ăn uống và việc vệ sinh của các chó nghiệp vụ trên hành trình bay 24 tiếng. Khi máy bay cất - hạ cánh, áp suất trên khoang thay đổi có thể khiến các chú chó hoảng sợ, chạy trên khoang, gây uy hiếp an toàn dẫn tới trường hợp máy bay phải tạm dừng khai thác hay hạ cánh khẩn cấp…” - ông Giang chia sẻ.
Tuy nhiên, tất cả những lo lắng của phi hành đoàn đã không xảy ra. Theo cơ trưởng Tô Ngọc Giang, các chú chó nghiệp vụ được huấn luyện rất chuyên nghiệp, trên máy bay các chú chó ngồi cùng vị trí với chiến sĩ hướng dẫn và được quản lý rất nghiêm ngặt. Trong suốt hành trình bay, các chú chó nằm im trên sàn, không có biểu hiện hoảng sợ cả khi máy bay bay qua khu vực thời tiết xấu, không gây bất kỳ phiền hà gì trên máy bay.
Với các cán bộ, chiến sĩ trên chuyến bay, cơ trưởng Tô Ngọc Giang cho biết họ thực hiện quân lệnh như sơn. Đường xa, bay trong thời gian rất dài nhưng họ ít khi nói chuyện, họ dành phần lớn thời gian nghỉ ngơi để đảm bảo sức khỏe làm nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn trên nước bạn. Toàn bộ các cán bộ, chiến sĩ chuẩn bị quân trang chỉnh tề, tác phong nhanh nhẹn, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn tại hiện trường xảy ra động đất ngay khi máy bay hạ cánh.
Phút “cân não” khi hạ cánh tại Venezuela
Cơ trưởng Tô Ngọc Giang là phi công giàu kinh nghiệm thực hiện những chuyến bay giải cứu, lập cầu hàng không đưa công dân Việt Nam rời vùng chiến sự hay nơi thiên tai, dịch bệnh khắp thế giới; từng trải qua vị trí là Đoàn trưởng Đoàn bay 919. Tuy nhiên, ông Giang chia sẻ chuyến bay hạ cánh tại Arturo Michelena gặp những khó khăn chưa từng có.
Theo ông Giang, hạ tầng sân bay Arturo Michelena không bị thiệt hại do động đất, nhưng toàn bộ thông tin dữ liệu về sân bay không có trên hệ thống của phi hành đoàn. Việc lên đường đi Venezuela quá gấp, tổ bay chưa kịp chuẩn bị gì. Khi hạ cánh, tổ lái không thực hiện được các ứng dụng tự động mà thao tác phải nhập thủ công, tình huống này có nhiều rủi ro và phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm của phi công.
“Các sân bay trên thế giới hiện đang áp dụng phương thức hạ cánh tự động có GPS dẫn đường. Với lần hạ cánh này, do tài liệu bay không có, các thông tin dữ liệu nhập thủ công sẽ dẫn tới sai số nên chuyến bay không thể thực hiện hạ cánh theo phương thức GPS. Tổ lái buộc phải hạ cánh theo phương thức cổ điển, phương thức này hiện chỉ áp dụng trong huấn luyện bay SIM (buồng lái giả định).
Trong quá trình hạ cánh, chúng tôi liên lạc bằng tín hiệu riêng với kiểm soát viên không lưu. Tổ lái gồm 6 phi công đều phải tập trung cao độ, trong đó 2 phi công ngồi ghế lái trực tiếp, 4 phi công còn lại phải căng mắt quan sát, đọc bản đồ và trao đổi liên tục, đảm bảo mọi thứ chuẩn xác nhất, hạ cánh an toàn tuyệt đối” - cơ trưởng Tô Ngọc Giang thông tin.
Sau những phút “cân não” hạ cánh, phi hành đoàn tiếp tục gặp khó khăn khác khi sân bay Arturo Michelena không có internet, tổ lái VN66 không lấy được tài liệu bay.
“Tất cả các thiết bị phi hành đoàn mang theo như EC, cục wifi đều không thể kết nối và trở nên vô dụng. Sau khá nhiều thời gian khi tìm cách xử lý, chúng tôi nhận được sự hỗ trợ từ một xe di động có thiết bị thu phát sóng vệ tinh Starlink để làm các thủ tục và lấy tài liệu bay” - cơ trưởng Tô Ngọc Giang kể về tình huống chưa từng xảy ra trong sự nghiệp lái phi cơ của mình.
Máy bay Vietnam Airlines phải nằm lại Arturo Michelena 5 tiếng. Trong hoàn cảnh xảy ra động đất, các kho dự trữ dầu, việc vận chuyển cũng bị ảnh hưởng. Ban đầu, đơn vị cung cấp nhiên liệu chỉ đồng ý bơm 60 tấn dầu, tuy nhiên lượng dầu này không đủ cho máy bay về tới Việt Nam. Sau nhiều nỗ lực đàm phán, nhà cung cấp chấp thuận tiếp dầu cho máy bay với mức 80 tấn. Mỗi xe chở dầu chỉ bơm 15 tấn rồi đi nạp dầu trong khoảng 30 phút, vì vậy máy bay phải chờ 5 xe bơm dầu.
Chiếc Airbus 350 bay không tải từ Venezuela về Hà Nội trong hơn 18 tiếng. Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines Tô Ngọc Giang cho biết, khi đoàn công tác của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an kết thúc nhiệm vụ tại Venezuela, Vietnam Airlines sẽ tổ chức chuyến bay đón đoàn công tác trở về nước.
