Công nghiệp hỗ trợ - nền tảng của tự chủ công nghiệp
Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, Quyết định số 929 là cơ sở pháp lý quan trọng, đánh dấu bước chuyển có tính chiến lược trong việc xây dựng nền công nghiệp quốc gia tự chủ, hiện đại và bền vững, đồng thời khẳng định vai trò then chốt của công nghiệp hỗ trợ trong toàn bộ cấu trúc phát triển công nghiệp Việt Nam.
Chương trình xác định công nghiệp hỗ trợ là nền tảng để hình thành năng lực sản xuất nội sinh, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào. Đây là điều kiện tiên quyết để Việt Nam có thể tham gia sâu và thực chất vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ dừng lại ở vai trò gia công, lắp ráp.
Theo định hướng của chương trình, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò trung tâm - là lực lượng nòng cốt trong sản xuất, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo phát triển, xây dựng thể chế minh bạch, hỗ trợ phát triển nguồn lực, khoa học công nghệ và thị trường, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân trong nước vươn lên trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 của các tập đoàn dẫn dắt trong nước và quốc tế.
Chương trình cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn phát triển công nghiệp hỗ trợ với đổi mới công nghệ và chuyển đổi số, hướng tới tự lực, tự chủ, tự cường về khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Các tiêu chuẩn về môi trường, năng lượng và phát triển bền vững cũng được tích hợp xuyên suốt trong định hướng thực hiện.
Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu một số ngành công nghiệp chủ lực đạt tỷ lệ nội địa hóa bình quân 40 - 45%, với chỉ số năng lực cạnh tranh công nghiệp thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN. Tỷ lệ nội địa hóa theo từng ngành được xác định cụ thể: Điện tử đạt 25 - 30%; cơ khí chế tạo đạt 40%; ô tô đạt 22 - 30%; dệt may và da giày lần lượt đạt 60% và 60 - 65%; công nghiệp công nghệ cao đạt 15%.
Về phát triển doanh nghiệp, chương trình dự kiến hỗ trợ 600 doanh nghiệp được tư vấn, đào tạo hệ thống quản trị phù hợp yêu cầu quốc tế, trong đó khoảng 400 doanh nghiệp áp dụng thành công. Bên cạnh đó, 80 doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ năng lực nghiên cứu và phát triển, với 40 doanh nghiệp áp dụng thành công các giải pháp đổi mới công nghệ và tiếp nhận chuyển giao công nghệ.
Đến năm 2035, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hướng tới đa số các chuyên ngành có công nghệ tiên tiến, sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và chủ động trong các khâu nghiên cứu, thiết kế, chế tạo.
Tỷ lệ nội địa hóa tiếp tục được nâng lên: Điện tử đạt 35 - 40%; cơ khí chế tạo đạt 50%; ô tô đạt 32 - 40%; dệt may và da giày đạt 70% và 70 - 75%; công nghiệp công nghệ cao đạt 20%. Số doanh nghiệp được hỗ trợ tư vấn, đào tạo tăng lên 900, trong đó 600 doanh nghiệp áp dụng thành công.
Cục Công nghiệp khẩn trương triển khai chương trình
Cục Công nghiệp cho biết, ngay sau khi chương trình được phê duyệt, Cục xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm cần được triển khai khẩn trương và bài bản. Trong thời gian tới, Cục sẽ tập trung hoàn thiện các thủ tục cần thiết để đưa Chương trình vào thực hiện, bao gồm trình phê duyệt quy chế làm việc, bố trí nguồn vốn và các điều kiện bảo đảm theo đúng quy định hiện hành.
Song song với đó, Cục Công nghiệp sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương liên quan để xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể theo 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp mà Chương trình đã xác định, bao gồm: thể chế pháp luật; khoa học - công nghệ, nhân lực và đào tạo; xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu; phát triển thị trường và truyền thông.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng nền tảng pháp lý và nguồn lực ngay từ giai đoạn đầu được Cục Công nghiệp xác định là yếu tố then chốt để chương trình triển khai hiệu quả, thực chất, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao năng lực doanh nghiệp và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số” cho nền kinh tế.
