Sức ép sáng tạo?
Những ồn ào liên tiếp trong vài năm qua cho thấy, nghệ sĩ trượt ngã vì ma túy không phụ thuộc tuổi tác, lĩnh vực nghệ thuật mà họ tham gia.
NTK Công Trí sinh năm 1978, đánh mất sự nghiệp lừng lẫy vì ma túy khi 47 tuổi. Người mẫu An Tây, sinh năm 1995 bị bắt vì ma túy khi chưa tròn 30 tuổi. Miu Lê sinh năm 1991, bị bắt quả tang sử dụng trái phép chất ma túy ở bãi biển trên đảo Cát Bà (Hải Phòng) vào tháng 5 vừa qua, khi cô 35 tuổi, vừa tham gia chương trình truyền hình thực tế về âm nhạc.
Hiện tại, cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên mạng xã hội chính là nữ NSƯT Kiều Thanh, sinh năm 1981.
Một số khán giả lại cho rằng, những diễn viên như Kiều Thanh và Lệ Hằng bị vai diễn vận vào đời, họ không thoát nổi vai. Kiều Thanh đảm nhận vai Trà “cave” gai góc, có số phận bất hạnh, bị người đời dè bỉu làm nghề bán thân nuôi miệng trong phim Phía trước là bầu trời. Lệ Hằng vào vai Hoài Thatcher, cũng là một nhân vật gai góc, ngang tàng, có máu đại ca, trong phim truyền hình Xin hãy tin em (năm 1997).
Nếu nói hóa thân vào nhân vật có số phận bất hạnh hoặc thủ vai phản diện sẽ bị vận vào đời thì ai dám nhận vai Thúy Kiều hay Sở Khanh? Những nghệ sĩ được gắn biệt danh “ông trùm vai phản diện”, “bà trùm vai phản diện” chẳng lẽ đều đưa chân tới lao tù? Biện hộ cho diễn viên trượt ngã trên đường đời theo cách ấy, chỉ khiến họ thiếu ý thức cải tạo và nỗ lực đứng lên làm lại cuộc đời.
Với phim ảnh, Kiều Thanh có cơ hội góp mặt trong khá nhiều phim: Dòng sông phẳng lặng, Sinh mệnh, Gái nhảy, Những giấc mơ dài, Hai phía chân trời… Cô để lại dấu ấn với khán giả về một gương mặt đẹp cá tính, lối diễn tự nhiên, thậm chí được đánh giá “diễn như là không diễn” khi thủ vai Trà “cave” trong phim truyền hình Phía trước là bầu trời.
Đừng đổ thừa cho nguyên nhân nghệ sĩ cần cảm hứng để sáng tạo nên sử dụng ma túy. Những nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng, những danh họa thế giới, diễn viên lừng danh trở thành huyền thoại, đâu cần đến ma túy để thăng hoa?
Thực tế, diễn viên Lệ Hằng, ca sĩ Chi Dân, chân dài An Tây… và nay là NSƯT Kiều Thanh đều trượt ngã vì ma túy khi thời đình đám đã qua. Với phim ảnh, Kiều Thanh có cơ hội góp mặt trong khá nhiều phim: Dòng sông phẳng lặng, Sinh mệnh, Gái nhảy, Những giấc mơ dài, Hai phía chân trời… Cô để lại dấu ấn với khán giả về một gương mặt đẹp cá tính, lối diễn tự nhiên, thậm chí được đánh giá “diễn như là không diễn” khi thủ vai Trà “cave” trong phim truyền hình Phía trước là bầu trời.
Tuy nhiên sau một thời gian dài vắng bóng, năm 2019, Kiều Thanh trở lại trong phim Hoa hồng trên ngực trái, vai Kiều Dung (Dung Khàn), lại không thật sự ấn tượng. Từ phim Hoa hồng trên ngực trái đến nay cái tên Kiều Thanh gần như mất hút trên màn ảnh. Cô đột nhiên được nhắc đến vào tháng 7 vừa qua khi xin nghỉ việc tại Nhà hát Kịch Hà Nội. Lúc này, tên tuổi nóng rần trên mạng xã hội theo cách không mong muốn.
Cảnh báo về lối sống buông thả
Bao nhiêu huy chương trong các kỳ liên hoan sân khấu chuyên nghiệp, bao nhiêu cúp, giấy chứng nhận trong liên hoan phim, trong các giải thưởng âm nhạc … của một nghệ sĩ dễ dàng đo, đếm được. Chỉ có bóng tối phía sau hào quang lấp lánh của họ mới khó dò.
Dễ hiểu khi công chúng bất ngờ trước những cú trượt ngã của nhà thiết kế Công Trí hay NSƯT Kiều Thanh. Tài năng hay phẩm chất đạo đức của nghệ sĩ phải được chính họ có ý thức giữ gìn, trau dồi, rèn luyện. Công chúng dù yêu mến nghệ sĩ đến đâu cũng không thể thay họ gánh vác được.
Nghệ sĩ thời nay dễ sa ngã hơn nghệ sĩ thời xưa, nhiều tài khoản làm phép so sánh trên mạng xã hội. Theo thi sĩ Hồng Thanh Quang, đó cũng là một phần sự thật bởi xã hội hiện nay tồn tại nhiều cạm bẫy hơn.
“Tuy nhiên, không nên cho rằng chỉ nghệ sĩ bây giờ mới hay hư hỏng. Bây giờ khác với thời xưa ở điểm, một khi những người nổi tiếng sa ngã thì xã hội và các phương tiện truyền thông thời trước thường có xu hướng hạn chế vạch áo cho thiên hạ xem lưng. Bây giờ thì khác, mạng xã hội lan truyền nhanh chóng những tin bê bối dính dáng tới người nổi tiếng, thậm chí còn có thể bé xé ra to”, nhà thơ Hồng Thanh Quang nói.
Khác với NTK Công Trí trước khi trượt ngã thường khá kín kẽ trong phát ngôn, NSƯT Kiều Thanh từng gây bão vì phát ngôn liên quan cuộc sống riêng tư (nhận mình là người thứ ba), khiến không ít khán giả từng đòi tước danh hiệu.
Thậm chí khi 2 nghệ sĩ Việt vướng cáo buộc xâm hại tình dục và quyền riêng tư ở Tây Ban Nha, Kiều Thanh lên tiếng bênh vực họ với lý lẽ khó chấp nhận, gây bức xúc trong dư luận. Từ phát ngôn gây bão đến cú ngã với cáo buộc mua bán trái phép chất ma túy đều chứng tỏ, Kiều Thanh hoàn toàn không có ý thức giữ vẻ đẹp của danh hiệu.
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng: “Hiện nay chưa thể dự đoán chính xác mức án của NSƯT Kiều Thanh vì cơ quan điều tra chưa công bố khối lượng ma túy, số lần mua bán và số người được bán. Theo Điều 251 Bộ luật Hình sự, tội Mua bán trái phép chất ma túy có mức thấp nhất từ 3 đến 7 năm tù.
Nếu kết quả điều tra chứng minh Kiều Thanh bán ma túy từ hai lần trở lên thì khung hình phạt có thể từ 7 đến 15 năm tù. Tùy loại và khối lượng ma túy, hình phạt còn có thể tăng lên từ 15 đến 20 năm, thậm chí tù chung thân hoặc tử hình. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền đến 500 triệu đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định và bị tịch thu tài sản”.
Về danh hiệu NSƯT của Kiều Thanh, luật sư Hoàng Hà nhìn nhận, danh hiệu NSƯT không phải tình tiết làm tăng hình phạt. Tuy nhiên, nếu Kiều Thanh bị phạt tù bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật sẽ thuộc trường hợp bị tước danh hiệu theo khoản 3 Điều 93 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022. Đây là hậu quả pháp lý riêng đối với danh hiệu, không phải hình phạt bổ sung trong bản án hình sự.
Những cú ngã của nhà thiết kế, người mẫu, ca sĩ, diễn viên có tiếng, có danh hiệu ở ta cũng là chuyện “con sâu làm rầu nồi canh”. Tuy nhiên cú ngã đó lại ảnh hưởng không nhỏ tới hình ảnh nghệ sĩ trong mắt công chúng. Nhưng ai cũng có thể sa ngã, nếu sống buông thả, không riêng nghệ sĩ.
Nhà thơ Hồng Thanh Quang bình luận: “Thời nào nghệ sĩ cũng cần ý thức không được bán danh ba đồng. Ở thời nào cũng không hiếm chuyện những nghệ sĩ bị dính vào tệ nạn. Kiều Thanh không phải nghệ sĩ nổi tiếng đầu tiên và cũng không phải người cuối cùng rơi vào cạm bẫy phù hoa này”.
