Theo ghi nhận của phóng viên trước mùa mưa bão năm 2026, tại nhiều vị trí Hoàng thành Huế, thân tường gạch xuất hiện các vết nứt kéo dài, gạch xây bị bong bật, mũ tường hư hỏng, nhiều đoạn có dấu hiệu nghiêng lún và xô lệch. Không ít vị trí bị xói lở phần chân móng do tác động của thời tiết khắc nghiệt, mưa lũ kéo dài và tình trạng ngập úng nhiều năm qua.
Tường Hoàng thành là vòng thành thứ hai bao bọc khu vực Đại Nội Huế, nơi bảo vệ các cung điện quan trọng, miếu thờ và không gian sinh hoạt dành riêng cho vua cùng hoàng gia triều Nguyễn. Công trình được khởi dựng năm 1804 dưới thời vua Gia Long, có chu vi khoảng 2.456 m, được xây bằng gạch, vữa truyền thống và nền đất gia cố.
Không chỉ hệ thống tường thành, khu vực hồ Ngoại Kim Thủy - hào nước bao quanh phía ngoài Hoàng thành Huế cũng ghi nhận nhiều dấu hiệu xuống cấp. Nhiều đoạn kè đá của hồ bị sụt lún, mất đá, mất liên kết; lan can xuất hiện tình trạng nứt gãy, cong vênh và biến dạng, ảnh hưởng đến cảnh quan cũng như độ an toàn của công trình.
Để hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai giải pháp gia cố tạm thời bằng hệ thống khung thép hình khối. Các kết cấu này được lắp đặt áp sát thân thành, nhằm chống đỡ, giảm áp lực lên những khu vực mất ổn định kết cấu của tường Hoàng thành Huế.
Theo Ban Quản lý dự án di tích Cố đô Huế, hiện có 12 vị trí tường thành được chống đỡ bằng khung thép. Trong đó có 2 vị trí ở mặt Bắc, 4 vị trí mặt Đông, một vị trí mặt Nam và 5 vị trí mặt Tây. Đây đều là những điểm xung yếu, có hiện tượng nghiêng lún, nứt vỡ và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu không được xử lý kịp thời.
Bên cạnh việc dựng khung thép, đơn vị quản lý còn cắm biển cảnh báo “khu vực nguy hiểm”, hạn chế người dân và du khách tiếp cận các đoạn thành xuống cấp. Cách làm này được xem là biện pháp ứng phó trước mắt, nhằm giảm thiểu rủi ro trong khi chờ dự án trùng tu tổng thể Hoàng thành Huế được triển khai.
Trước đó, vào cuối năm 2025, trong các đợt mưa lũ lớn dồn dập, một đoạn tường Hoàng thành dài khoảng 15 m đã bị sập hoàn toàn. Sự cố buộc cơ quan chức năng phải triển khai phương án khắc phục khẩn cấp. Đến nay, đoạn tường sập đã được khắc phục xong.
Theo đánh giá của đơn vị quản lý, cơ quan chuyên môn, nhiều đoạn tường Hoàng thành và hệ thống kè đá hồ Ngoại Kim Thủy đã hư hỏng nặng sau hơn hai thế kỷ tồn tại. Một số vị trí mất tới khoảng một nửa kết cấu ban đầu. Nếu không có giải pháp căn cơ, nguy cơ tái diễn tình trạng nứt gãy, sạt lở hoặc sập đổ trong các mùa mưa lũ tiếp theo là rất lớn.
Trước thực trạng đáng báo động đó, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế hiện thúc đẩy các thủ tục đầu tư dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi đồng bộ hệ thống tường Hoàng thành cùng kè đá hồ Ngoại Kim Thủy. Mục tiêu không chỉ xử lý các điểm hư hỏng hiện hữu mà còn bảo tồn lâu dài những yếu tố gốc, bảo đảm an toàn cho di tích trọng điểm nằm ở trung tâm Quần thể di tích Cố đô Huế.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi tường Hoàng thành cùng hệ thống kè đá hồ Ngoại Kim Thủy, với tổng kinh phí khoảng 80 tỷ đồng từ ngân sách địa phương, hiện đang được xúc tiến thủ tục đầu tư. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2028, tập trung tu bổ khoảng 2.400 m tường Hoàng thành và 5.700 m kè đá, lan can hồ Ngoại Kim Thủy, nhằm xử lý tình trạng nứt gãy, nghiêng lún, sạt lở, bảo đảm an toàn lâu dài và bảo tồn các yếu tố gốc của di tích.
