Tọa đàm Sửa Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá: Siết thực thi, tăng phối hợp liên ngành

TPO - Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ hơn trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá. Tại tọa đàm do Báo Tiền Phong tổ chức sáng 26/8, các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu Quốc hội sẽ góp ý những giải pháp nhằm tăng hiệu quả thực thi pháp luật, siết chặt phối hợp liên ngành và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

DIỄN GIẢ THAM GIA TỌA ĐÀM

1. TS. BS Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế

2. Ths. Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế

3. Ông Hoàng Đức Nam, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.

4. Bà Nguyễn Quỳnh Liên - đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, nguyên Trưởng Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam

5. Ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng Thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam

6. Ông Lê Thành Hưng - Trưởng Phòng Tiêu chuẩn nông nghiệp thực phẩm, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ

report Sửa Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá: Lấp khoảng trống, siết thực thi

Khai mạc tòa đàm, Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong thông tin, sau hơn 13 năm đi vào cuộc sống, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang đứng trước những thách thức mới. Thị trường xuất hiện thêm nhiều sản phẩm, cách thức kinh doanh cũng thay đổi, trong khi một số quy định hiện hành đã bộc lộ khoảng trống, chưa theo kịp thực tế.

Không khó để bắt gặp tình trạng hút thuốc tại nhà hàng, quán ăn, bến xe hay nhiều nơi công cộng. Quy định đã có nhưng việc tuân thủ chưa thật sự nghiêm. Ở nhiều nơi, người được giao nhiệm vụ nhắc nhở lại không có thẩm quyền xử phạt, còn lực lượng kiểm tra thì mỏng.

ptb-2.jpg
Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong phát biểu khai mạc tòa đàm

Đáng chú ý, sự xuất hiện của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới đang đặt ra nhiều vấn đề trong quản lý. Trong khi đó, thuốc lá vẫn được bày bán khá phổ biến, dễ tiếp cận. Cách trưng bày tại các điểm bán, dù không phải là quảng cáo trực tiếp, vẫn có thể tạo hiệu ứng thu hút, nhất là với người trẻ.

“Sau hơn 13 năm thực thi, đã đến lúc cần nhìn lại những gì còn bất cập để Luật có thể theo kịp thực tế, vừa lấp được khoảng trống pháp lý, vừa nâng cao hiệu quả thực thi.”

Ngày 22/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 160/NQ-CP, thống nhất thông qua hai nhóm chính sách lớn trong Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo định hướng này, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác sẽ bị cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng. Các cơ sở bán buôn, bán lẻ cũng sẽ không được trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Đây là những thay đổi lớn, nhất là khi Việt Nam hiện có khoảng 16 triệu người hút thuốc, trong đó có một bộ phận là người trẻ.

Từ những vấn đề đang đặt ra, Báo Tiền Phong tổ chức tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”.

Tọa đàm là dịp để các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội và đại biểu Quốc hội cùng trao đổi, nhìn nhận những điểm còn vướng trong thực tế và đề xuất giải pháp. Mục tiêu cuối cùng là để những quy định khi được sửa đổi không chỉ chặt chẽ hơn trên giấy, mà thực sự có thể đi vào cuộc sống.

Thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời tác động đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá, đẩy mạnh công tác truyền thông, kiểm soát việc sử dụng thuốc lá và xây dựng môi trường không khói thuốc.

Trong quá trình tiếp thu ý kiến thẩm định và hoàn thiện hồ sơ Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi), Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, làm rõ nhiều nội dung nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, cơ sở khoa học, đánh giá tác động và tính khả thi khi tổ chức thực hiện.

Báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp cũng đã chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, trong đó có phạm vi điều chỉnh, khái niệm và đối tượng áp dụng, sự thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành, cũng như các điều kiện bảo đảm thi hành sau khi Luật được ban hành.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện dự thảo Luật không chỉ đặt ra yêu cầu về chất lượng của từng quy định, mà còn đòi hỏi sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan lập pháp, các tổ chức xã hội, chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và các bên liên quan.

Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo một diễn đàn trao đổi khách quan, khoa học và xây dựng, cùng nhìn nhận những nội dung còn cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát trong dự thảo; đồng thời trao đổi về tính thống nhất pháp luật, tính khả thi và cơ chế phối hợp trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, thông qua tọa đàm, những thông tin về phòng, chống tác hại của thuốc lá, những điểm mới trong chính sách và yêu cầu thực thi cũng sẽ được truyền tải rộng rãi đến cộng đồng, nhất là thanh thiếu niên và giới trẻ – nhóm đối tượng cần được tăng cường bảo vệ trước nguy cơ tiếp cận và sử dụng các sản phẩm thuốc lá.