Kiev gần đây phát triển loại UAV tấn công tầm trung, có khả năng đánh trúng mục tiêu cách tiền tuyến hàng chục kilomet với độ chính xác cao và chi phí thấp, trong đó nhiều chiếc được điều khiển bằng tín hiệu Starlink, từ đó góp phần làm thay đổi tình hình chiến trường Ukraine.
Trong chiến dịch tấn công tầm trung được triển khai đồng loạt từ đầu năm đến nay, Ukraine đã tập kích các tuyến tiếp tế, kho nhiên liệu, trận địa phòng không và sở chỉ huy của Nga, làm gián đoạn hệ thống hậu cần và gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu tại bán đảo Crimea mà Mátxcơva đang kiểm soát.
Tuy nhiên, bốn chỉ huy và phi công thuộc Trung đoàn Hệ thống không người lái số 422 của Ukraine tại tỉnh Zaporizhzhia nói với Reuters, rằng Nga đang phát triển nhiều biện pháp đối phó với nguy cơ mới này.
Theo các binh sĩ Ukraine, Nga áp dụng nhiều biện pháp bảo vệ nhiên liệu và nguồn tiếp tế quân sự, từ việc ngụy trang hàng hóa trong phương tiện dân sự đến sử dụng thiết bị tác chiến điện tử hiện đại có thể chặn tín hiệu kết nối dùng để điều khiển UAV.
Những binh sĩ này cho biết, Nga đã triển khai thiết bị gây nhiễu gần các thị trấn và cơ sở quân sự, trong đó có những hệ thống có thể làm gián đoạn tín hiệu vệ tinh Starlink do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk cung cấp.
Phần lớn hoạt động tấn công tầm trung của Ukraine được điều khiển thông qua tín hiệu Starlink, cho phép người điều khiển kết nối từ xa với UAV. Cách này trước đây được xem là gần như miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu.
Ông Serhii Beskrestnov - cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, cho biết Nga đang triển khai hệ thống gây nhiễu mang tên Volna Kupol Garant - có thể phát tín hiệu đủ mạnh để gây gián đoạn kết nối Starlink trong khu vực rộng khoảng 20 km². Ông cho biết đến nay Ukraine đã phát hiện khoảng 10 hệ thống như vậy.
Tuy nhiên, những hệ thống này cũng trở thành mục tiêu ưu tiên của các đơn vị UAV Ukraine, nhằm loại bỏ mọi trở ngại đối với hoạt động tác chiến của họ.
Theo ông Kolesnyk, Trung đoàn 422 đã phá hủy 2 hệ thống gây nhiễu loại này.
“Ngay sau khi chúng tôi phá hủy hệ thống đó, các UAV sử dụng Starlink đã có thể hoạt động bình thường”, chỉ huy kíp lái dùng biệt danh “Dyryhent” cho biết.
Trong khi đó, Starlink đã chặn lực lượng Nga sử dụng Starlink.
SpaceX không phản hồi đề nghị cho biết ý kiến về thông tin trên. Bộ Quốc phòng Nga cũng không bình luận.
Diễn biến quan trọng nhất trên chiến trường
Tại Trung đoàn 422, ông Kolesnyk cùng các chỉ huy UAV khác mô tả một số chiến thuật mà Mátxcơva đang áp dụng để bảo vệ nhiên liệu và nguồn tiếp tế.
“Chúng tôi từng đánh trúng các xe bồn chở nước nhưng chúng bốc cháy vì bên trong thực chất là xăng. Chúng tôi cũng từng đánh trúng những xe tải được sơn giống xe chở sữa nhưng thực tế lại chở dầu diesel”, ông Kolesnyk nói.
Theo các chỉ huy Ukraine, lực lượng Nga hiện tổ chức các đoàn xe nhỏ chở nhiên liệu với sự hộ tống của xe bán tải gắn súng máy, di chuyển theo các tuyến đường nhỏ để tránh bị để ý và sử dụng phương tiện dân sự để vận chuyển hàng tiếp tế.
Tình báo quân sự Ukraine nói với Reuters rằng lực lượng Nga còn sử dụng ô tô dân sự cỡ nhỏ, xe địa hình 4 bánh và xe máy để vận chuyển nhiên liệu, đạn dược và nhu yếu phẩm ra tiền tuyến.
Ngoài ra, Nga cũng tận dụng các hầm trú ẩn ngụy trang, công trình bỏ hoang và cơ sở nông nghiệp để cất giấu hàng tiếp tế, sử dụng các trạm xăng dân sự làm nơi lưu trữ nhiên liệu phục vụ quân đội.
Ông Rob Lee, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách đối ngoại có trụ sở tại Mỹ, cho rằng các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine có lẽ là diễn biến quan trọng nhất trên chiến trường trong năm nay, nhưng Mátxcơva đã bắt đầu biết cách đối phó.
“Nếu họ mở rộng quy mô sản xuất các hệ thống gây nhiễu, điều đó có thể khiến chiến dịch tấn công tầm trung của Ukraine trở nên khó khăn hơn”, ông nói.
Dù tạo ra tác động đáng kể, chiến dịch tấn công tầm trung vẫn chưa thể xoay chuyển cục diện. Nga hiện vẫn kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine, và không phải mọi cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đều thành công.
