Trong khuôn khổ Dự án thuộc Chương trình Tài trợ Bảo tồn Cấp cơ sở do Trung tâm Con người và Thiên nhiên hỗ trợ, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền phối hợp với một nhóm nghiên cứu đã triển khai khảo sát thực địa loài Trĩ sao.
Kết quả ghi nhận sự xuất hiện của loài Trĩ sao (Rheinardia ocellata) tại 3 điểm nghiên cứu, trong đó có 2 điểm ghi nhận qua bẫy ảnh và 2 điểm ghi nhận qua máy ghi âm thụ động (phát hiện tiếng kêu).
Đặc biệt, nhóm nghiên cứu cũng thử nghiệm phương pháp giám sát mới là sử dụng thiết bị ghi âm tích hợp trên thiết bị bay không người lái (UAV), mở ra hướng tiếp cận hiện đại và tiềm năng cho công tác điều tra loài chim quý hiếm này.
Hiện nay, hệ thống máy ghi âm tiếp tục được bố trí tại địa bàn để theo dõi tần suất và quy luật tiếng kêu của Trĩ sao theo từng khung giờ trong ngày cũng như theo mùa.
Dữ liệu thu thập sẽ là cơ sở khoa học quan trọng giúp làm rõ tình trạng quần thể, vùng phân bố và tập tính sinh học của loài, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý, giám sát và bảo tồn hiệu quả tại Phong Điền.
Trĩ sao là loài chim đặc hữu của khu vực Đông Nam Á, chỉ ghi nhận tại ba quốc gia là Việt Nam, Lào và Malaysia.
Tại Việt Nam, Trĩ sao được ghi nhận chủ yếu ở Bắc Trung Bộ, Trung Trường Sơn và Tây Nguyên, tại nhiều vườn quốc gia và khu bảo tồn như Pù Mát, Vũ Quang, Phong Nha - Kẻ Bàng, Bạch Mã, Phong Điền, Sao La, Sông Thanh, A Vương, Chư Yang Sin, Bidoup - Núi Bà và Ngọc Linh.
Riêng tại Thừa Thiên Huế, Trĩ sao hiện được ghi nhận tại ba khu vực gồm Vườn quốc gia Bạch Mã, Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền và Khu bảo tồn Sao La.
Những năm qua, hoạt động săn bắt và sinh cảnh sống bị thu hẹp đã đẩy loài chim này đến bên bờ tuyệt chủng, xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp trong Sách đỏ Việt Nam.
Hiện nay, Trĩ sao đang tiếp tục đối mặt với nhiều mối đe dọa, trong đó nghiêm trọng nhất là tình trạng mất và thu hẹp sinh cảnh do phá rừng, đốt nương làm rẫy và phát triển các công trình hạ tầng.
Bên cạnh đó, bẫy bắt, săn bắn và hoạt động khai thác tài nguyên rừng cũng tạo sức ép lớn đối với loài chim độc đáo này. Ngoài ra, thời tiết cực đoan, bão lũ và hạn hán cũng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và làm tổ của loài.
Các chuyên gia đề xuất cần tăng cường công tác bảo tồn loài, kiểm soát chặt tình trạng bẫy bắn, phá huỷ sinh cảnh sống.
Bên cạnh đó, thực hiện công tác bảo vệ và phục hồi sinh cảnh sống trong vùng phân bố tự nhiên của loài, đồng thời với việc kiểm soát các hoạt động săn bắt và buôn bán trái pháp luật loài chim cực kỳ nguy cấp này.
