Ngày 25/7, Bộ Công an cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) và các đơn vị liên quan. Đây là kết quả quá trình điều tra, xác minh về dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế trong hoạt động nhập khẩu thiết bị y tế và thuốc tân dược, lĩnh vực được đánh giá tiềm ẩn nhiều nguy cơ thất thu ngân sách và gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bệnh.
Theo cơ quan điều tra, thời gian qua, tình trạng chuyển giá, trốn thuế diễn biến ngày càng phức tạp. Không chỉ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng lợi dụng việc thành lập các pháp nhân ở nước ngoài để thực hiện các giao dịch trung gian nhằm che giấu doanh thu, nâng khống giá trị hàng hóa và trốn tránh nghĩa vụ thuế. Hành vi này gây thất thu đặc biệt lớn cho ngân sách Nhà nước, làm méo mó môi trường cạnh tranh và cản trở sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế.
Qua các biện pháp nghiệp vụ, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) xác định một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu thiết bị y tế và thuốc tân dược có dấu hiệu chuyển giá thông qua hệ thống doanh nghiệp được thành lập ở nước ngoài. Việc nâng giá hàng hóa không chỉ làm giảm số thuế phải nộp mà còn khiến giá thiết bị y tế, giá thuốc khi đưa vào thị trường Việt Nam tăng cao, làm gia tăng chi phí khám, chữa bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Kết quả điều tra ban đầu xác định, Bùi Chân Phương đã thành lập và trực tiếp điều hành ba doanh nghiệp tại Việt Nam gồm: Công ty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư y tế Sao Kim và Công ty Cổ phần Dược phẩm Hoàng Mai. Đồng thời, đối tượng còn thành lập năm công ty tại Singapore và ba công ty tại Hồng Kông để hình thành chuỗi giao dịch trung gian mua bán thiết bị y tế và thuốc tân dược.
Theo cơ quan điều tra, thông qua hệ thống pháp nhân này, các đối tượng đã thực hiện việc mua đi, bán lại lòng vòng nhằm nâng khống giá trị hàng hóa trước khi nhập khẩu vào Việt Nam. Sau đó, thiết bị y tế và thuốc tân dược được bán cho các bệnh viện, cơ sở y tế với giá cao, thu lợi bất chính, đồng thời gây thất thu lớn cho ngân sách Nhà nước và làm tăng chi phí y tế mà người bệnh phải gánh chịu.
Đáng chú ý, quá trình nhập khẩu thiết bị y tế, các đối tượng còn bị xác định đã lợi dụng giấy phép nhập khẩu do Bộ Y tế cấp đối với thiết bị chính để khai báo gian dối, đưa các thiết bị khác vào Việt Nam dưới danh nghĩa thiết bị đi kèm nhằm thực hiện hành vi buôn lậu.
Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ đã thu thập, ngày 24/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về các tội "Buôn lậu" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", quy định tại Điều 188 và Điều 221 Bộ luật Hình sự.
Cùng ngày, cơ quan điều tra đã khởi tố bị can và áp dụng biện pháp tạm giam đối với ba bị can gồm: Bùi Chân Phương, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Mỹ; Hà Văn Nam, Giám đốc Công ty Việt Mỹ; và Trần Thị Hồng Hạnh, phụ trách công tác kế toán của Công ty Việt Mỹ để điều tra về hai tội danh nêu trên.
Hiện C03 đang tiếp tục mở rộng điều tra nhằm làm rõ hành vi của các bị can, những cá nhân và tổ chức có liên quan tại các doanh nghiệp do Bùi Chân Phương chỉ đạo, điều hành; đồng thời xác minh trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức quản lý nhà nước có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật. Song song với đó, cơ quan điều tra tập trung xác minh, truy tìm tài sản nhằm thu hồi triệt để các khoản thu lợi bất chính và khắc phục thiệt hại cho Nhà nước.
Từ vụ án này, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu cũng phát đi thông điệp cảnh báo đối với các doanh nghiệp đang thực hiện hành vi chuyển giá, trốn thuế thông qua việc thành lập pháp nhân ở nước ngoài hoặc các phương thức tương tự. Cơ quan điều tra đề nghị các doanh nghiệp chủ động chấm dứt hành vi vi phạm, tự giác kê khai bổ sung và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để được xem xét áp dụng chính sách khoan hồng theo quy định của pháp luật Việt Nam.
