Xuân Mai một thời gây sốt vì sự duyên dáng và giọng hát tốt hiếm có so với các em nhỏ cùng thời. Bé Châu (Nguyễn Huy) là thần đồng âm nhạc với khả năng hát - nhảy điêu luyện, từng được loạt nghệ sĩ lớn ở thị trường phía Nam nâng đỡ để hướng đến tương lai rực sáng. Bé Lon Ton (Chấn Hào) cũng là thần đồng một thời vì trình độ hát - nhảy tốt hiếm có so với độ tuổi.
Khi ấy, có rất ít giọng ca nhí hoạt động trên thị trường và kiếm tiền bằng âm nhạc thông qua bán đĩa CD và đi diễn. Xuân Mai, bé Châu và bé Lon Ton thành công sớm và để lại dấu ấn quá lớn trong tiềm thức khán giả. Vì điều đó, khi các nghệ sĩ nhí lớn lên, vỡ giọng và thay đổi ngoại hình, họ không còn duy trì sự nổi tiếng để cạnh tranh cùng những hiện tượng nhạc Việt thế hệ mới.
Muôn kiểu lý do khiến "sao nhí" chật vật
Bé Châu là sao nhí tài năng nhất và lận đận nhất. Thời bé Châu nổi đình đám ở thị trường phía Nam, hát tốt, nhảy đẹp (theo phong cách của Michael Jackson), hoạt ngôn và có cái duyên trời ban trên sân khấu. Thời điểm bé Châu chạm tới đỉnh cao sự nghiệp, cũng là lúc giọng ca này đối mặt biến cố gia đình, suy sụp tâm lý và một loạt rào cản khác làm cản bước sự nghiệp.
Anh lớn lên, bỏ qua cái tên bé Châu và dùng nghệ danh thật (Nguyễn Huy) để tìm đường thoát khỏi hào quang của quá khứ. Anh trở lại và đối diện với khó khăn khác: Vỡ giọng, ngoại hình thay đổi và không đủ nguồn lực để đầu tư sản phẩm, theo kịp guồng quay mới của Vpop.
Nguyễn Huy vẫn hát hay, nhảy đẹp, nhưng thị trường của giai đoạn 2008-2013 khi nam ca sĩ trở lại đã khác hoàn toàn. Một ca sĩ nổi tiếng trước hết cần có ngoại hình, cần một ê-kíp mạnh để đẩy truyền thông và cạnh tranh gắt gao ở các nền tảng nhạc số. Nhiều khán giả vẫn nghe nhạc của bé Châu nhưng có thể không nhận ra nếu gặp Nguyễn Huy ngoài đời, đây chính là vấn đề.
Câu chuyện của Nguyễn Huy là kiểu dẫn đến chật vật của hiện tượng nhí thời trước. Ở độ tuổi của bé Châu, sự duyên dáng là yếu tố quan trọng hơn tất cả. Khi anh lớn lên, hoạt động trên danh nghĩa ca sĩ Nguyễn Huy, sự đánh giá từ khán giả khắt khe hơn, không chỉ là học theo các động tác vũ đạo của Michael Jackson mà phải định hình được phong cách khác biệt.
Bé Lon Ton là vẫn làm nhạc, chạy show tính đến hiện tại. Nhưng từ lâu, "máy nhảy" một thời trong dàn ca sĩ nhí không theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Bé Lon Ton giờ là Chấn Hào, phần lớn chỉ hát nhạc remix để biểu diễn ở các sân khấu nhỏ. Ít nhất, Chấn Hào vẫn còn đi hát và vẫn có thể kiếm được tiền từ đam mê âm nhạc.
Chấn Hào bị mắc kẹt so với chính anh từ 20 năm trước. Nam ca sĩ vẫn hát các ca khúc có tiết tấu nhanh và cố gắng nhảy trong từng điểm ngắt giọng hát. Tất nhiên, kiểu nhảy của Chấn Hào không còn phù hợp ở thị trường hiện tại. Anh chỉ hát đi hát lại các ca khúc cũ, không tự định hình sự nghiệp theo góc độ của một ca sĩ đã trưởng thành.
Trường hợp của Xuân Mai khác biệt bé Châu và bé Lon Ton. Cho đến hiện tại, khi Xuân Mai cùng Xuân Nghi phát hành sản phẩm mới, chất giọng của giọng ca Con cò bé bé vẫn tốt. Xuân Mai có nhiều cơ hội để bứt phá từ một hiện tượng nhí thành ca sĩ cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường. Tuy nhiên, vì sự nghiệp bị ngắt quãng liên tục, Xuân Mai bỏ phí nhiều cơ hội và giờ phải xây dựng từ đầu.
Ca sĩ nhí thời game show bùng nổ
Những giọng ca nhí đình đám của nhạc Việt đi qua 3 giai đoạn. Đầu tiên là thời của đĩa CD, trên sóng radio với Xuân Mai, bé Châu. Sau đó là giai đoạn 2007-2017, các game show tìm kiếm giọng ca nhí (Đồ Rê Mí, The Voice Kids, Vietnam Idol Kids) bùng nổ. Trong 5 năm gần đây, nhạc thiếu nhi Việt bùng nổ trên YouTube và xuất hiện thêm các "hiện tượng nhí" mới.
Quay ngược thời gian về giai đoạn bùng nổ game show nhí. Từ The Voice Kids và Vietnam Idol Kids, hàng chục giọng ca tiềm năng ở độ tuổi 8-15 xuất hiện. Khác với thời của Xuân Mai, bé Châu, các ca sĩ nhí xuất hiện trên sóng truyền hình có nền tảng tốt hơn - phần lớn các em được học hát và nhiều kỹ năng bổ trợ từ sớm. Nhiều giọng ca nhí đi thi The Voice Kids, Vietnam Idol Kids có cả ê-kíp làm truyền thông, định hướng sự nghiệp chuyên nghiệp từ sớm.
Tuy vậy, trong hàng trăm giọng hát nhí trưởng thành từ game show, không nhiều người vươn tầm thành ca sĩ đình đám về sau.
Phương Mỹ Chi, Quang Anh (Rhyder), Erik, Tlinh... là những thí sinh một thời của The Voice Kids đã tiến lên vị thế ca sĩ gen Z nổi trội và dẫn đầu xu hướng âm nhạc. Hồ Văn Cường là người khá thành công bước ra từ game show Vietnam Idol Kids, nhưng sự nghiệp vẫn bất ổn.
Rất nhiều hiện tượng từng được dự đoán thành ngôi sao nhưng điều này không xảy ra, điển hình như Thiện Nhân, Gia Khiêm, Hồng Minh, Thiên Khôi. Các em vẫn dừng lại ở mác "hiện tượng nhí" vì nhiều lý do khác nhau. Có người gặp biến cố cuộc sống, xao nhãng và tự đánh mất thời cơ vàng. Có người tập trung ở lĩnh vực khác, không mặn mà với ca hát. Và trường hợp của Gia Khiêm, dù chăm chỉ, nỗ lực cho từng cơ hội nhưng cái bóng năm xưa vẫn quá lớn để cản chân chàng trai này.
Đến hiện tại, các game show âm nhạc cho giọng ca nhí đã chết. Thị trường chuyển dịch sang địa hạt sản xuất các ca khúc thiếu nhi, trình làng các giọng hát thiếu nhi qua MV trên YouTube. Có những ca sĩ nhí thu hút hàng trăm triệu lượt nghe/xem, thậm chí hàng tỷ view nếu tính mọi nền tảng nhưng khi lớn lên cũng không còn hoạt động mạnh mẽ trên thị trường.
Từ một cô bé, cậu nhóc hát bằng bản năng của giọng hát chưa vỡ giọng và gây chú ý từ sự hồn nhiên, cho đến một ca sĩ đạt độ chín muồi để cạnh tranh trên thị trường, đó là con đường rất dài. Không phải ai cũng "dậy thì thành công" như Phương Mỹ Chi, khi lớn lên vẫn là giọng hát chất lượng, dạt dào cảm xúc như lúc đi thi The Voice Kids.
Và cũng không nhiều giọng ca nhí kiên định trên con đường âm nhạc, tập trung học tập để xây dựng vững chắc nền tảng và đợi cơ hội tỏa sáng như quán quân Quang Anh. Nhóm ca sĩ này nổi tiếng sớm, sau đó đối mặt bài toán còn khó khăn hơn là duy trì sự nổi tiếng và bứt phá hơn nữa.
Những Phương Mỹ Chi, Quang Anh chỉ là 2 trường hợp thành công trong hàng trăm giọng hát cùng thời, thể hiện rõ sự khắc nghiệt của cuộc chơi này.
