Vợ hiến thận cứu chồng
Ông N.V.M. (57 tuổi, quê Cà Mau) từng 2 lần được ghép thận với hy vọng thoát khỏi cảnh phải phụ thuộc vào máy chạy thận. Tuy nhiên, theo thời gian, cả 2 quả thận ghép đều không còn duy trì được chức năng, buộc ông phải quay trở lại chạy thận nhân tạo từ 2 năm trước.
Việc phải chạy thận nhân tạo nhiều buổi mỗi tuần khiến người đàn ông từng là trụ cột gia đình không còn đủ sức khỏe để tiếp tục lao động. Trong khi đó, người vợ phải thường xuyên túc trực tại bệnh viện để chăm sóc chồng, khiến nguồn thu nhập của gia đình gần như không còn và cuộc sống ngày càng chật vật.
Mong muốn chồng có thêm cơ hội khỏe, người vợ đã quyết định hiến một quả thận của mình. Hai vợ chồng tìm đến Bệnh viện Nhân dân 115 để được tư vấn và đánh giá. Sau quá trình thăm khám, các bác sĩ xác định người vợ đủ điều kiện hiến thận. Tuy nhiên, đây được dự báo là một ca ghép thận đặc biệt khó khăn.
Theo PGS.TS.BS Trương Hoàng Minh, Trưởng Trung tâm Thận niệu - Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân 115, do người bệnh đã trải qua hai lần ghép thận trước đó nên nguy cơ thải ghép rất cao. Khi đã từng tiếp xúc với kháng nguyên của thận ghép, hệ miễn dịch của cơ thể có thể ghi nhớ và nhận diện quả thận mới là "vật lạ", từ đó phản ứng mạnh hơn, làm tăng nguy cơ thải ghép.
Không chỉ vậy, ông M. còn có tiền sử nhiều lần phẫu thuật vùng bụng, để lại nhiều sẹo mổ và tình trạng dính phức tạp. Kết quả chụp C.T cũng cho thấy động mạch chủ và động mạch chậu bị vôi hóa, khiến việc tìm vị trí phù hợp để nối mạch máu cho quả thận ghép trở nên vô cùng khó khăn.
"Sau khi hội chẩn, ê-kíp quyết định thực hiện ca ghép nhưng phải chuẩn bị rất kỹ nhiều phương án dự phòng", PGS.TS.BS Trương Hoàng Minh nói.
Để giảm nguy cơ thải ghép, người bệnh được thay huyết tương 4 lần trước phẫu thuật, đồng thời sử dụng phác đồ thuốc ức chế miễn dịch mạnh. Trong ca mổ, các bác sĩ lấy thận trái của người vợ ghép vào hố chậu phải của người chồng. Do vị trí ghép cũ không còn phù hợp, ê kíp phải cắt bỏ quả thận ghép trước đây để tạo không gian cho thận mới. Phương án sử dụng mạch máu nhân tạo cũng được chuẩn bị sẵn để ứng phó nếu cần thiết.
Ca phẫu thuật nhiều thách thức
Theo bác sĩ Minh, ca mổ đặc biệt khó do tình trạng dính sau nhiều lần phẫu thuật trước, khiến việc tìm và xử lý các mạch máu cùng bàng quang trở nên phức tạp. Dù vậy, với sự phối hợp chặt chẽ của ê kíp, ca ghép đã diễn ra thuận lợi.
"Nước tiểu phun thành tia ngay sau khi mở kẹp mạch máu. Ngay trong ngày đầu sau mổ, chức năng thận cải thiện rõ rệt, người bệnh tỉnh táo và có thể ăn uống bình thường", bác sĩ Minh vui mừng chia sẻ.
Theo bác sĩ Minh, đây là lần đầu tiên Bệnh viện Nhân dân 115 thực hiện thành công ca ghép thận lần thứ 3 cho một người bệnh, đồng thời là trường hợp ghép thận lần 3 thứ 2 được thực hiện tại Việt Nam. Dù kết quả của ghép thận lần 3 thường thấp hơn so với ghép lần đầu, nhưng khả năng sống còn của người bệnh vẫn cao hơn đáng kể so với việc tiếp tục chạy thận nhân tạo.
"Thành công của ca phẫu thuật không chỉ mang lại hy vọng cho riêng ông M. mà còn đánh dấu bước tiến về năng lực ghép tạng của y học Việt Nam. Những tiến bộ trong lĩnh vực ngoại khoa, kiểm soát miễn dịch và chăm sóc sau ghép đang mở thêm cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, kể cả những trường hợp từng được xem là không còn nhiều lựa chọn", bác sĩ Minh đánh giá.
Tại Việt Nam, ước tính hiện có khoảng 40.000-50.000 người suy thận mạn giai đoạn cuối cần điều trị thay thế thận. Tuy nhiên, mỗi năm chỉ khoảng 1.000-1.500 ca ghép thận được thực hiện, tương đương khoảng 20-25% người bệnh có nhu cầu được tiếp cận phương pháp điều trị này.
Theo PGS.TS.BS Trương Hoàng Minh, rào cản lớn nhất vẫn là sự khan hiếm nguồn thận hiến do những yếu tố về văn hóa, tâm lý, tôn giáo, cùng với các vấn đề về miễn dịch hoặc bất thường ở người nhận khiến nhiều trường hợp không đủ điều kiện để ghép thận.
