Liên kết thế mạnh, mở rộng không gian phát triển
Ngày 10/11, tại Quảng Ngãi, Bộ Công Thương phối hợp UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII năm 2026, với khoảng 350 đại biểu tham dự.
Hội nghị tập trung đánh giá kết quả hoạt động ngành Công Thương trong 10 tháng đầu năm, ước thực hiện cả năm 2026; đồng thời trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy liên kết vùng và xác định nhiệm vụ trọng tâm năm 2027.
Khu vực miền Trung - Tây Nguyên gồm 11 tỉnh, thành phố, có diện tích hơn 150.000km², dân số trên 31 triệu người và đường bờ biển dài gần 2.000km. Đây là khu vực có nhiều lợi thế về công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics, nông nghiệp và giao thương quốc tế.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Đức Tâm - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa các địa phương, phát huy thế mạnh của từng khu vực để hình thành chuỗi sản xuất, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ hàng hóa.
Theo ông Tâm, sau hợp nhất, Quảng Ngãi có vị trí kết nối giữa duyên hải miền Trung với Tây Nguyên, sở hữu KKT Dung Quất, hệ thống cảng biển nước sâu cùng tiềm năng phát triển công nghiệp, năng lượng, thương mại và dịch vụ.
Để phát huy lợi thế, Quảng Ngãi xác định ba định hướng trọng tâm. Trước hết, tiếp tục phát triển công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh phát triển thương mại, dịch vụ, logistics; kết nối nguồn nguyên liệu với các trung tâm chế biến, hệ thống cảng biển; mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu. Định hướng thứ ba là tăng cường hợp tác phát triển năng lượng, công nghiệp hỗ trợ, thương mại điện tử và chuyển đổi số.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục định hướng cơ chế phối hợp rõ đầu mối, trách nhiệm và kết quả cụ thể, bảo đảm các thỏa thuận hợp tác được triển khai thực chất.
Quảng Ngãi cam kết tạo thuận lợi cho doanh nghiệp các địa phương đến tìm hiểu, đầu tư, liên kết sản xuất và đưa hàng hóa qua cảng Dung Quất, cửa khẩu Bờ Y.
Đáng chú ý, lãnh đạo tỉnh khẳng định Quảng Ngãi không đặt mục tiêu trở thành trung tâm của vùng mà hướng đến vai trò điểm kết nối tin cậy giữa Tây Nguyên với duyên hải, giữa nguyên liệu với chế biến và giữa sản xuất với thị trường.
Gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực tăng trưởng
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh liên kết vùng là nhiệm vụ quan trọng để các địa phương miền Trung - Tây Nguyên phát huy lợi thế, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.
“Kết nối bao gồm kết nối các địa phương miền Trung để cùng vươn ra bên ngoài, kết nối giữa nội bộ các địa phương trong khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Có như vậy mới tạo được thể thống nhất để chúng ta phát triển, đạt được những mục tiêu đề ra”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nói.
Theo Thứ trưởng, ngành Công Thương khu vực cần tập trung ba nhiệm vụ trọng tâm, gồm hoàn thành mục tiêu năm 2026, tạo nền tảng phát triển năm 2027; tháo gỡ những vướng mắc cản trở tăng trưởng; đồng thời mở rộng thị trường, nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Dẫn chứng Nhà máy lọc dầu Dung Quất đóng góp khoảng 1,5% GDP cả nước, Thứ trưởng mong muốn các địa phương tiếp tục thu hút những dự án công nghiệp quy mô lớn, tạo sức lan tỏa đối với kinh tế khu vực và cả nước.
Đối với những khó khăn chung của nhiều địa phương, Bộ Công Thương sẽ phối hợp các đơn vị liên quan tìm giải pháp thống nhất. Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội nghị là phát triển năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo gắn với đầu tư đồng bộ hạ tầng truyền tải.
Đại diện Sở Công Thương Khánh Hòa cho biết, đến tháng 10/2026, tổng công suất nguồn điện đang vận hành quy đổi của tỉnh đạt 6.677,84MW, sản lượng phát lên lưới điện quốc gia khoảng 18 tỉ kWh/năm.
Theo quy hoạch, Khánh Hòa có 107 dự án, hạng mục nguồn điện với tổng công suất dự kiến từ 16.442,4MW đến 18.842,4MW, tùy phương án điện hạt nhân. Trong đó, điện mặt trời tập trung chiếm 6.317,7MW, điện gió trên bờ và gần bờ 1.801,7MW, thủy điện tích năng 2.400MW và điện khí LNG 1.500MW.
Tuy nhiên, hạ tầng truyền tải chưa đồng bộ với nguồn điện, ảnh hưởng đến khả năng giải tỏa công suất. Việc phân bổ quy mô điện mặt trời mái nhà và các thủ tục đầu tư cũng còn vướng mắc. Khánh Hòa kiến nghị đẩy nhanh đầu tư lưới điện, hoàn thiện cơ chế xã hội hóa hạ tầng truyền tải, phát triển hệ thống lưu trữ và thống nhất thủ tục lựa chọn nhà đầu tư.
Ở lĩnh vực thương mại điện tử, ông Võ Quốc Hùng - Phó Giám đốc Sở Công Thương Quảng Ngãi cho rằng, liên kết vùng là hướng đi cần thiết để mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm.
Theo ông Hùng, thương mại điện tử tại các địa phương đã có những chuyển biến tích cực. Dù vậy, năng lực vận hành thương mại điện tử của doanh nghiệp chưa đồng đều; chi phí logistics còn cao, nhất là tại vùng sâu, vùng xa. Chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và khả năng xử lý đơn hàng cũng chưa đồng nhất.
Từ thực tế này, ông Hùng đề xuất xây dựng mô hình liên kết thương mại điện tử vùng với sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP, các sàn thương mại điện tử, đơn vị logistics và ngân hàng. Đồng thời, hình thành dữ liệu dùng chung, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại số, gian hàng chung và livestream bán hàng liên tỉnh.
Mục tiêu giai đoạn 2026-2030 là chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp hiện diện trực tuyến sang thúc đẩy giao dịch thực tế, tăng đơn hàng, doanh thu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Bên cạnh năng lượng và thương mại điện tử, hội nghị cũng tập trung trao đổi những khó khăn trong đầu tư, quản lý cụm công nghiệp, vật liệu nổ công nghiệp và địa chất - khoáng sản.
Theo báo cáo tổng hợp, miền Trung - Tây Nguyên có 894 cụm công nghiệp trong quy hoạch, với tổng diện tích khoảng 42.773ha. Trong đó, 381 cụm đã được thành lập, 265 cụm đi vào hoạt động, thu hút khoảng 2.850 dự án đầu tư thứ cấp, tạo việc làm cho hơn 113.000 lao động. Tỉ lệ lấp đầy bình quân đạt 69,23%.
