Rà soát đất xen kẹt, đất di dời cơ sở sản xuất để mở thêm công viên, vườn hoa
Liên quan Đề án tổng thể về quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước, trong đó một số nội dung liên quan đến thay thế cây xanh mà dư luận đang quan tâm, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo cho rằng, hệ thống cây xanh của Thành phố vẫn còn những hạn chế.
Trong đó, một số tuyến phố trồng nhiều chủng loại xen kẽ, thiếu đồng bộ; thiết kế cây xanh giữa các dự án chưa thống nhất; công viên, vườn hoa phân bố chưa đồng đều; hạ tầng và tiện ích tại một số công viên đã xuống cấp; dữ liệu quản lý cây xanh chưa đầy đủ và đồng bộ.
Đặc biệt, những thiệt hại sau bão Yagi cho thấy yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ cách quản lý thiên về xử lý sự cố sang quản lý chủ động dựa trên dữ liệu, đánh giá sức khỏe và quản trị rủi ro cây xanh.
Vì vậy, theo ông Bảo, Hà Nội cần một Đề án tổng thể để quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước bằng các giải pháp phát triển không gian xanh đa chức năng, thích ứng biến đổi khí hậu. Đề án mang tầm nhìn dài hạn đến sau năm 2030 và tầm nhìn 100 năm, coi cây xanh và mặt nước là hạ tầng sinh thái cốt lõi chứ không chỉ là số lượng cây trồng.
Đề án cũng hướng tới giải quyết tình trạng thiếu hạ tầng công viên ở ngoại thành, diện tích xanh nội đô thấp (chỉ khoảng dưới 2m²/người), và sự kết nối lỏng lẻo giữa các không gian xanh, mặt nước.
Để bổ sung không gian xanh cho các khu vực hiện hữu thiếu hụt, Hà Nội cũng sẽ rà soát quỹ đất xen kẹt, đất sau di dời cơ sở sản xuất, kho bãi, trụ sở cũ, đất công cộng chưa sử dụng hiệu quả để hình thành công viên, vườn hoa, không gian mở phục vụ cộng đồng.
Ông Trần Hữu Bảo cho biết, một trong những mục tiêu quan trọng mà Hà Nội hướng tới, là đến năm 2030, nâng diện tích cây xanh đô thị đạt mức tối thiểu trên 10m²/người trong nội đô trước mắt, và tiến tới đạt các chuẩn mực cao hơn (17–23m²/người theo các định hướng chiến lược dài hạn).
Đặc biệt, Đề án đặt ra việc lập hồ sơ quản lý cho từng cây cần bảo tồn; thống kê, đánh số, đánh giá chất lượng; khoanh vùng bảo vệ gốc, tán và bộ rễ; kiểm soát hoạt động đào đắp, xây dựng và hạ tầng kỹ thuật xung quanh cây. Đồng thời thực hiện chăm sóc chuyên sâu như cải tạo đất vùng rễ, xử lý sâu bệnh, theo dõi sinh trưởng và gia cố thân, cành khi cần thiết.
“Thành phố sẽ từng bước số hóa dữ liệu cây xanh để quản lý đến từng cá thể cây; theo dõi lịch chăm sóc, cắt tỉa, kiểm tra an toàn và cảnh báo sớm đối với cây suy giảm sinh trưởng, nghiêng, sâu bệnh hoặc có nguy cơ mất an toàn. Về dài hạn, đề án còn định hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để nhận diện sớm nguy cơ gãy, đổ và sâu bệnh”, ông Bảo thông tin.
Di dời, thay thế từ 90–100% số cây nguy hiểm thuộc diện cần xử lý
Thông tin thêm về mục tiêu của đề án, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, trong giai đoạn 2026–2030, sẽ thực hiện di dời, thay thế từ 90–100% số cây nguy hiểm thuộc diện cần xử lý, cây chiếm dụng vỉa hè, đồng thời thay thế toàn bộ các chủng loại cây bóng mát không phù hợp trồng đường phố đô thị.
Như vậy, cùng với việc bảo tồn những cây có giá trị, Thành phố sẽ có một lộ trình rõ ràng đối với nhóm cây đã được xác định có nguy cơ mất an toàn, cây không đảm bảo mỹ quan đô thị.
"Các tuyến phố sẽ từng bước có hệ thống cây xanh đồng bộ hơn về chủng loại và cảnh quan; những cây nguy hiểm, già cỗi hoặc không phù hợp sẽ được rà soát, xử lý. Các khu vực thiếu cây xanh, đặc biệt khu dân cư mật độ cao, sẽ được ưu tiên bổ sung những không gian xanh quy mô nhỏ", ông Bảo nói, đồng thời cho biết, Đề án cũng lựa chọn thí điểm tổ chức cảnh quan trên các trục Tràng Tiền - Tràng Thi - Điện Biên Phủ - Hoàng Diệu - đường Thanh Niên, qua đó từng bước xây dựng mô hình để nhân rộng.
Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định, “rừng trong Thành phố - Thành phố trong rừng” không chỉ là câu chuyện trồng thật nhiều cây, mà là quá trình xây dựng một mạng lưới sinh thái liên hoàn, trong đó cây xanh, công viên, vườn hoa, sông hồ và các không gian công cộng trở thành một phần thiết yếu của đời sống đô thị; đồng thời vẫn giữ được tính công cộng, bản sắc và khả năng tiếp cận của mọi người dân Hà Nội.
