Hà Nội, đến để yêu hồn phố cũ

Du khách nhớ gì sau khi rời Hà Nội?

Theo Sở Du lịch Hà Nội, trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố đón gần 15 triệu lượt khách, tăng 17,2%, doanh thu tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước. Khách quốc tế tăng mạnh hơn 28%, đạt khoảng 4,06 triệu lượt.

Trong bối cảnh ngành du lịch toàn cầu vẫn chịu tác động từ chi phí vận tải tăng và bất ổn địa chính trị, những con số này chẳng khác nào một liều tăng lực làm nức lòng toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp không khói của Thủ đô. Thừa thắng xông lên, thành phố đang đẩy mạnh chiến lược định vị thương hiệu du lịch mới với khẩu hiệu Hà Nội - Đến để yêu, đồng thời phát triển mạnh các sản phẩm trải nghiệm, du lịch cộng đồng và kinh tế đêm.

Theo một khảo sát của công ty lữ hành Hanoitourist, phần lớn lý do du khách “yêu Hà Nội” vẫn gắn với các giá trị đã làm nên bản sắc của thành phố như di sản, văn hóa, ẩm thực và nhịp sống phố cổ.

“Hầu hết câu trả lời tập trung vào những trải nghiệm rất đời thường như là ngồi uống cà phê trên ban công phố cổ, nhìn dòng xe máy nối dài dưới những con phố nhỏ, đi bộ quanh Hồ Gươm vào sáng sớm để quan sát người dân tập thể dục, chơi cầu lông hay khiêu vũ. Nhiều du khách phương Tây cũng tỏ ra thích thú với văn hóa ẩm thực đường phố. Một nữ du khách Australia chia sẻ rằng, trải nghiệm bất ngờ nhất của cô là ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp trong một con ngõ nhỏ để ăn bún chả. Đây là điều rất bình thường với người Hà Nội nhưng lại mang đến cảm giác mới mẻ đối với khách quốc tế”, đại diện Hanoitourist cho biết.

PGS.TS Phạm Hồng Long (Trường ĐH KHXH&NV) cho rằng, sức hấp dẫn lớn nhất của Hà Nội vẫn nằm ở những trải nghiệm văn hóa sống. “Khác với người châu Á, khách châu Âu rất ít người đi du lịch vì tìm kiếm điểm check-in. Họ muốn được tiếp xúc với người dân địa phương hoặc tự mình tham gia vào các trải nghiệm văn hóa. Hà Nội có lợi thế rất lớn ở các không gian cộng đồng, phố cổ, ẩm thực đường phố và nhịp sống bản địa. Đây là những thứ nhiều thành phố hiện đại rất khó tạo ra”, ông nói.

Được biết, một số nghiên cứu quốc tế về du lịch Hà Nội trong vài năm gần đây cũng cho kết quả tương tự. Hình ảnh xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội về Hà Nội vẫn là Hồ Gươm, phố cổ, cà phê đường tàu, hàng rong và các quán ăn nhỏ.

Theo kế hoạch năm 2026, Hà Nội đang phát triển thêm hàng loạt mô hình mới như tour đêm Hào khí Thánh Gióng ở Sóc Sơn, du lịch cộng đồng Mường Cốc, mô hình Hồn tre Đống Vũ, tuyến du lịch đường sắt Hà Nội - 5 cửa ô, các tuyến sông Hồng và nhiều không gian phố đi bộ mới.

Về mặt số lượng, đây là giai đoạn Hà Nội tung ra nhiều sản phẩm mới nhất trong nhiều năm trở lại đây. Nhưng một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội cho biết, nhiều sản phẩm mới hiện vẫn ở giai đoạn tạo tò mò truyền thông nhiều hơn là tạo được dòng khách ổn định.

Với kinh nghiệm hơn 10 năm dẫn khách nước ngoài, anh Nguyễn Trung Thành (công ty Sinhcafetour) cho biết, mặc dù đã được giới thiệu, quảng bá nhưng nhiều du khách vẫn chưa mặn mà với những chương trình mới.

Níu chân du khách ở lại thêm một đêm

Mục tiêu của Hà Nội hiện không chỉ là tăng lượng khách mà còn nâng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú. Đây mới là bài toán khó bởi việc một du khách ở lại thêm một đêm thường mang lại giá trị kinh tế lớn hơn nhiều so với việc tăng thêm vài lượt check-in ngắn hạn.

Theo chuyên gia kinh tế du lịch TS. Trần Văn Mạnh, điều Hà Nội cần làm lúc này không phải là chạy đua về số lượng sản phẩm mới mà là xác định rõ đâu là những giá trị cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của thành phố.

“Điều hấp dẫn nhất của Hà Nội không nằm ở các công trình riêng lẻ mà nằm ở tổng thể không gian văn hóa sống. Du khách có thể tìm thấy di sản vật thể ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng rất khó tìm thấy một đô thị mà lịch sử, đời sống đương đại và các thực hành văn hóa cộng đồng vẫn đan xen tự nhiên như ở Hà Nội. Đây là những tài nguyên du lịch đặc biệt mà không thể sao chép hay xây dựng trong ngày một ngày hai”, ông Mạnh phân tích.

Trên thực tế, nhiều địa phương hiện nay đang mắc một tâm lý khá phổ biến là liên tục tạo ra sản phẩm mới với kỳ vọng thu hút khách. Tuy nhiên, sản phẩm mới chỉ thực sự có giá trị nếu làm giàu thêm trải nghiệm từ những tài sản sẵn có. Một tour sông Hồng, một tuyến du lịch đường sắt hay một chương trình thực cảnh sẽ rất khó thành công nếu tồn tại như một sản phẩm độc lập. Chúng cần kể tiếp câu chuyện của Hà Nội, giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử và đời sống đương đại của thành phố.

“Tôi cho rằng, Hà Nội không nên đặt trọng tâm vào việc mỗi năm phải có thêm bao nhiêu sản phẩm mới. Điều quan trọng hơn là biến những tài nguyên đang có thành trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách thêm một hoặc hai ngày. Hiện nay, nhiều khách quốc tế chỉ lưu trú ở Hà Nội khoảng hai đến ba đêm rồi di chuyển sang các địa phương khác. Điều đó cho thấy, chúng ta vẫn chưa khai thác hết giá trị của thành phố”, ông Mạnh nói.

Hà Nội có thể phát triển mạnh các sản phẩm gắn với đời sống văn hóa đô thị như tour khám phá phố cổ theo chủ đề, hành trình ẩm thực chuyên sâu, trải nghiệm làng nghề, nghệ thuật truyền thống, các hoạt động ven sông Hồng hay kinh tế đêm. Quan trọng là du khách phải được tham gia, được tương tác và được trải nghiệm, chứ không chỉ đứng xem. “Đừng quên, du khách quốc tế đến đây vì muốn cảm nhận một Hà Nội có chiều sâu văn hóa, chứ không phải tìm kiếm những mô hình giải trí mà họ có thể gặp ở bất kỳ đô thị nào khác”, ông nêu.