Chiến dịch 500 ngày đêm xác định danh tính liệt sĩ:

Giải mã ADN từ hài cốt liệt sĩ lâu năm

TP - Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, giám định ADN được xác định là một trong những giải pháp khoa học trọng tâm. Tuy nhiên, phía sau mỗi kết quả xác định danh tính là quá trình giải mã những mẫu ADN đã bị suy thoái sau hàng chục năm dưới lòng đất.

Trao đổi với PV Tiền Phong, Trung tá Nguyễn Thị Ngọc Ánh - Chủ nhiệm Khoa Xét nghiệm sinh học, Viện Pháp y Quân đội (Cục Quân y, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng), chia sẻ về những công nghệ đang được áp dụng và các hướng tiếp cận mới nhằm nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ.

a1.jpg
Kỹ thuật viên Viện Pháp y Quân đội xử lý mẫu hài cốt liệt sĩ. ẢNH: PV

​Theo Trung tá Ánh, mẫu hài cốt liệt sĩ chủ yếu là các mẫu xương, răng đã được chôn cất nhiều chục năm dưới lòng đất, chịu tác động của thời gian, khí hậu, độ ẩm, nhiệt độ và vi sinh vật. Vì vậy, đây là loại mẫu đặc biệt khó đối với công tác xét nghiệm ADN.

​Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của sinh học phân tử và công nghệ giải trình tự gen, nhiều phương pháp, kỹ thuật xét nghiệm ADN đã được nghiên cứu và ứng dụng trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và quân nhân mất tích lâu năm.

​Hiện nay, Viện Pháp y Quân đội đang sử dụng kỹ thuật phân tích ADN ty thể bằng phương pháp Sanger để xét nghiệm ADN từ mẫu hài cốt liệt sĩ. Đây là phương pháp được ứng dụng từ sớm trong xét nghiệm ADN đối với các mẫu hài cốt lâu năm và đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

​“Chúng tôi sử dụng quy trình đã được nghiên cứu và ban hành trong Thông tư của Bộ Quốc phòng về quy trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; Thông tư của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước đây về định mức kinh tế - kỹ thuật thực hiện dịch vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”, Trung tá Ánh nói.

​Trung tá Ánh cho biết, bên cạnh các kỹ thuật đang được sử dụng, nhiều công nghệ hiện đại cũng được nghiên cứu, tiếp cận nhằm nâng cao hiệu quả xét nghiệm ADN đối với các mẫu hài cốt lâu năm.

​Trong đó, kỹ thuật SNP (Single Nucleotide Polymorphism) cho phép phân tích các biến thể nucleotide đơn trên hệ gen, phù hợp với các mẫu ADN bị phân hủy mạnh hoặc phân mảnh nặng. Ưu điểm của kỹ thuật này là tăng khả năng thu nhận dữ liệu từ những mẫu phân hủy mạnh, hỗ trợ phân tích huyết thống xa và phù hợp với các hệ thống giải trình tự hiện đại. Tuy nhiên, việc phân tích SNP phức tạp hơn và đòi hỏi hệ thống phân tích dữ liệu chuyên sâu.

​Một hướng tiếp cận khác là công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới NGS/MPS (Next Generation Sequencing/Massively Parallel Sequencing). Công nghệ này có ưu điểm nổi bật trong xử lý các mẫu ADN phân hủy nặng hoặc có hàm lượng ADN rất thấp, đồng thời nâng cao hiệu quả phân tích dữ liệu và đối sánh huyết thống.

​Tuy nhiên, theo Trung tá Ánh, việc triển khai NGS/MPS đòi hỏi chi phí đầu tư và vận hành lớn, cùng với hệ thống hạ tầng hiện đại, năng lực tin sinh học, hệ thống bảo đảm và kiểm soát chất lượng chặt chẽ cũng như đội ngũ nhân lực chuyên sâu.

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Theo kế hoạch, các cơ quan chức năng đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ xác định danh tính.

​

Cùng chuyên mục

Tàu sân bay thứ 3 của Mỹ tiến vào Trung Đông

Tàu sân bay thứ 3 của Mỹ tiến vào Trung Đông

TPO - Tàu sân bay hạt nhân USS Theodore Roosevelt đã tiến vào khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM), nâng số tàu sân bay Mỹ hiện diện tại Trung Đông lên ba chiếc, trong bối cảnh xung đột với Iran kéo dài và các cuộc đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc.

Mỹ, Nga bắt tay phản đối kiểm soát vũ khí AI

Mỹ, Nga bắt tay phản đối kiểm soát vũ khí AI

TPO - Mỹ và Nga dự kiến sẽ phản đối nỗ lực khởi động đàm phán nhằm xây dựng các quy tắc ràng buộc pháp lý đối với việc sử dụng vũ khí tự động, tại hội nghị quốc tế ở Geneva, Thụy Sĩ, trong tuần này.

Tổng thống Mỹ Trump thay đổi tính toán, cân nhắc xuống thang với Iran?

Tổng thống Mỹ Trump thay đổi tính toán, cân nhắc xuống thang với Iran?

TPO - Theo ba nguồn thạo tin, trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói với các cố vấn cấp cao rằng ông có thể tạm hoãn việc tấn công Iran, với điều kiện Mỹ không phải đối mặt với bất kỳ hành động khiêu khích mới nào từ Tehran hoặc lực lượng Houthi tại Yemen.

Ukraine tập kích Nga bằng hàng ngàn UAV khi đàm phán chuyển hướng

Ukraine tập kích Nga bằng hàng ngàn UAV khi đàm phán chuyển hướng

TPO - Ukraine vừa phóng gần 1.200 máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các mục tiêu của Nga trong đêm, đánh dấu một trong những cuộc tấn công đường không quy mô lớn nhất của nước này kể từ khi cuộc xung đột giữa hai nước nổ ra cách đây gần 5 năm.

Đào thăm dò tìm hài cốt liệt sĩ trong rừng cao su tại TPHCM

Đào thăm dò tìm hài cốt liệt sĩ trong rừng cao su tại TPHCM

TPO - Căn cứ thông tin tài liệu trận đánh và tọa độ của đại diện Tổ chức Hàn gắn vết thương chiến tranh cung cấp, cùng sự đối chiếu thực địa của các chuyên gia, lực lượng tìm kiếm đã tiến hành đào thăm dò tại 3 vị trí với tổng diện tích hàng trăm mét vuông.

Iran tuyên bố khai hỏa nhằm vào radar Mỹ ở Bahrain

Iran tuyên bố khai hỏa nhằm vào radar Mỹ ở Bahrain

TPO - Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công một cơ sở radar cảnh báo sớm của Mỹ tại Bahrain. Nếu được xác nhận, đây sẽ là cuộc tấn công đầu tiên vào các khí tài quân sự của Mỹ tại một quốc gia vùng Vịnh kể từ đầu tháng 9.