Khi đại học không còn là con đường duy nhất
Theo thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2025, trong số hơn 1,16 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT có khoảng 310.000 em không đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng, chiếm gần 27%. Nhiều năm qua, tỷ lệ học sinh không đăng ký nguyện vọng đại học đã ở ngưỡng 30%, thậm chí năm 2022 là 36%.
Nhiều học sinh lựa chọn hướng đi khác như du học, học nghề, tham gia chương trình đào tạo ngắn hạn hoặc các khóa học kỹ năng ứng dụng, phù hợp với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Đây là biểu hiện của xu hướng cá nhân hóa lựa chọn nghề nghiệp. Đại học giờ đây chỉ là một trong nhiều lựa chọn sau tốt nghiệp phổ thông.
Lựa chọn tương lai trong bối cảnh thị trường thay đổi
Mỗi mùa tuyển sinh, không ít gia đình lại rơi vào cảnh con thì áp lực thi cử, cha mẹ lo lắng về tương lai con em mình, câu hỏi “Học ngành gì? Chọn trường nào?” là nỗi trăn trở lớn. Thực tế cho thấy, không ít người chọn theo số đông mà chưa hiểu rõ mục tiêu của bản thân hay nhu cầu thị trường, dẫn đến việc chọn sai và phải “trả giá” 3, 4 năm.
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hoàng, giảng viên Công nghệ thông tin với hơn 25 năm kinh nghiệm đào tạo, nhận định: “Sai lầm lớn của các em học sinh lớp 12 và phụ huynh là chọn theo số đông thay vì tương lai thật. Doanh nghiệp thì không hỏi: “Bạn học trường nào?”, họ hỏi: “Bạn làm được gì?”. Luôn nhớ, không phải học chỉ để có bằng, mà học là để có kỹ năng thật, làm việc thật, có thu nhập thật sau khi học.”
Song song đó, từ phía doanh nghiệp, yêu cầu tuyển dụng cũng dịch chuyển rõ rệt sang ưu tiên kỹ năng thực tế, khả năng giải quyết vấn đề và thích ứng nhanh, thay vì chỉ dựa vào bằng cấp.
Hơn thế nữa, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra yêu cầu mới cho người học: không chỉ nắm kiến thức mà còn biết ứng dụng công nghệ vào công việc. Vì vậy, nhiều người trẻ lựa chọn tiếp cận AI sớm, học qua dự án thực tế để nâng cao hiệu suất và khả năng làm việc. Xu hướng chung là học nhanh để đi làm sớm, vừa làm vừa nâng cấp kỹ năng. Trong bối cảnh đó thì khả năng học hỏi liên tục và thích ứng nhanh với công nghệ trở thành yếu tố then chốt cho sự phát triển lâu dài.
Từ xu hướng thị trường đến mô hình đào tạo thực chiến
Nhằm giúp thế hệ trẻ đón đầu xu hướng thời đại, VTC Academy qua hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo nhân lực thực chiến các ngành Lập trình, Thiết kế, Digital Marketing (Tiếp thị Kỹ thuật số) đã tiên phong đổi mới, tích hợp AI ứng dụng theo chuyên ngành, tinh gọn chương trình, tập trung thực hành và khả năng làm việc ngay sau khi học. Từ đó trở thành lựa chọn lý tưởng hàng đầu cho các bạn trẻ trước kỷ nguyên AI.
Với mục tiêu tối ưu lộ trình để đưa người học sớm bước vào thị trường lao động, chương trình được thiết kế trong khoảng 15 đến 24 tháng, tập trung vào kiến thức cốt lõi và kỹ năng thực chiến. Trong suốt quá trình học, học viên không chỉ được đào tạo chuyên môn mà còn được rèn luyện kỹ năng mềm, tạo nền tảng để sẵn sàng làm việc ngay sau khi hoàn thành khóa học.
Song song đó, chương trình đào tạo được xây dựng gắn liền với nhu cầu thực tế doanh nghiệp. Học viên học thông qua các dự án thực tế với môi trường và quy trình làm việc như tại doanh nghiệp. Khi tốt nghiệp, mỗi học viên sở hữu hồ sơ năng lực với ít nhất 3 dự án được doanh nghiệp thẩm định. Ngoài ra, các hoạt động tham quan doanh nghiệp, ngày hội việc làm hay phỏng vấn mô phỏng cũng được tổ chức xuyên suốt, giúp người học tiếp cận cơ hội việc làm ngay từ khi còn đi học.
Đáng chú ý, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, chương trình còn chú trọng trang bị cho học viên tư duy và khả năng thích ứng với thời đại số. Việc tích hợp AI toàn diện theo từng chuyên ngành không chỉ giúp người học hiểu và làm chủ công nghệ, mà còn biết cách ứng dụng vào công việc để nâng cao hiệu quả và năng suất.
Chính những yếu tố này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa học và làm, đầu ra không chỉ là bằng cấp mà là năng lực làm việc thực tế thị trường lao động yêu cầu.
Câu chuyện thực tế: Chọn khác biệt để tạo lối đi riêng
Minh chứng thực tế cho xu hướng này, không ít bạn trẻ đã sớm đưa ra những lựa chọn khác biệt và gặt hái kết quả đáng kể.
Phạm Trọng Hậu là một bạn trẻ tiêu biểu trong số đó. Từng trúng tuyển Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), nhưng vốn có niềm đam mê từ nhỏ, Hậu đã đưa ra quyết định táo bạo, không vào đại học mà lựa chọn học Lập trình Game tại VTC Academy. Đến năm 2, khi chưa tốt nghiệp, Hậu đã nhận được lời mời làm việc và đảm nhiệm vị trí QA/QC (Chuyên viên Kiểm soát chất lượng) tại Tập đoàn Heineken Việt Nam. Đồng thời, vừa qua Hậu cũng đảm nhận thêm vị trí Senior Product Executive (Chuyên viên Sản phẩm cấp cao) tại Giao Hàng Nhanh khi chỉ mới 21 tuổi.
Chia sẻ về lựa chọn của mình, Hậu cho biết: “Mình không giỏi hơn các bạn, mình chỉ chọn đúng môi trường để tỏa sáng”.
Không chỉ riêng Trọng Hậu, câu chuyện của Trần Quốc Khang cũng là một hành trình rẽ hướng vô cùng táo bạo. Dù có cơ hội tuyển thẳng vào Đại học Quốc gia TPHCM, Khang vẫn quyết định theo học ngành Kỹ thuật Phần mềm tại VTC Academy. Sau học kỳ 1 năm nhất, bạn đã được thầy cô giới thiệu thực tập, tham gia dự án xây dựng trang web kinh doanh gói cước viễn thông tại một tập đoàn viễn thông lớn của Việt Nam. Hiện Khang đang là Front-end Web/App Developer (Lập trình viên giao diện ứng dụng web và di động) tại một doanh nghiệp công nghệ uy tín trong nước.
Những hành trình đầy ngoạn mục ấy của các bạn đã lần nữa khẳng định, khi lựa chọn phù hợp với năng lực và mục tiêu cá nhân, người trẻ hoàn toàn có thể rút ngắn lộ trình phát triển và chủ động hơn trên con đường sự nghiệp.
Nếu bạn cũng đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn ngành nghề tương lai và muốn tìm kiếm một hướng đi thực tiễn, học nhanh để đi làm sớm, thì đây là lộ trình lý tưởng mà bạn có thể tìm hiểu thêm: https://vtcplus.edu.vn/tuyensinh-2k8
