Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi và các danh mục, mức thuế liên quan. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất giảm thuế xuất khẩu đối với 3 mặt hàng phân bón gồm urê, supe lân và kali sulphat (SOP) từ 5% xuống 0%, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu phân bón.
Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 9 tháng năm nay, Việt Nam xuất khẩu khoảng 2,2 triệu tấn phân bón, thu về gần 1,2 tỷ USD, tăng 31,6% về lượng và 69% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, mặt hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam vẫn đối mặt với không ít rào cản về chi phí và chính sách thuế.
Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau) - cho biết, nhu cầu urê trong nước hiện vào khoảng 1,6-1,8 triệu tấn/năm, trong khi công suất của 4 nhà máy trong nước vào khoảng 2,6 triệu tấn. Phần dư có thể lên tới 800.000-1 triệu tấn/năm.
Cùng với đó, các doanh nghiệp vẫn phải cạnh tranh với lượng urê nhập khẩu, mỗi năm khoảng 309.000-400.000 tấn từ Trung Quốc, Indonesia với giá thấp.
Theo bà Hiền, hầu hết các nước xuất khẩu urê hiện nay đều áp thuế suất 0%, trong khi urê của Việt Nam vẫn chịu thuế xuất khẩu 5%, điều này khiến sản phẩm trong nước bất lợi về giá và giảm sức cạnh tranh.
Với phân NPK, doanh nghiệp còn chịu thuế nhập khẩu khi mua phân lân (P) và phân kali (K) làm nguyên liệu; đến khi phối trộn với urê thành sản phẩm để xuất khẩu, NPK lại chịu thêm thuế xuất khẩu 5% nữa nên càng khó cạnh tranh.
“Việc giảm thuế xuất khẩu trong bối cảnh này là cần thiết để tăng sức cạnh tranh cho các sản phẩm trong nước đang dư cung, nhằm giúp nhà máy duy trì hoạt động liên tục”, bà Hiền nói.
Với mặt hàng supe lân, ông Đỗ Đức Hùng - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản (Apromaco) - cho rằng chính sách hiện hành tạo ra chênh lệch đáng kể: Một số loại phân bón được hưởng thuế xuất khẩu 0%, supe lân vẫn chịu thuế 5%. Supe lân Việt Nam kém cạnh tranh so với hàng Trung Quốc và sản phẩm từ các nước không đánh thuế xuất khẩu, gây áp lực tồn kho, buộc doanh nghiệp giảm sản lượng, lao động.
Ông Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - cho biết nhiều nước sản xuất, xuất khẩu urê như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia và Brunei không áp thuế xuất khẩu. Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng cần sớm điều chỉnh chính sách thuế xuất khẩu, nhằm cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiêu thụ lượng hàng dư thừa, đồng thời bảo đảm nguồn cung phân bón cho thị trường trong nước.
