Kỳ vọng tạo dư địa giảm chi phí cho doanh nghiệp
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) triển khai chương trình cho vay ưu đãi với lãi suất từ 6%/năm, thấp hơn tối đa 2% so với mức thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.
Chương trình áp dụng trên toàn hệ thống BIDV từ ngày 15/10, dành cho các khoản vay ngắn hạn bằng VNĐ. Đối tượng được hưởng ưu đãi là khách hàng hoạt động trong các ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ, đồng thời đáp ứng điều kiện của chương trình và quy định cấp tín dụng của ngân hàng.
Động thái này được triển khai sau khi Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu hệ thống tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay 1,5 - 2% đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội chiều 17/10, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng - Chủ tịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - cũng khẳng định cam kết giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.
Việc các ngân hàng lần lượt công bố chương trình ưu đãi được kỳ vọng tạo thêm dư địa giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp. Đây là thời điểm nhu cầu vốn thường tăng mạnh, khi doanh nghiệp phải nhập nguyên liệu, dự trữ hàng hóa, thanh toán cho nhà cung cấp và chuẩn bị nguồn lực phục vụ mùa tiêu dùng cuối năm.
Theo bà Nguyễn Thị Minh Nghĩa - Giám đốc cao cấp Phát triển đối tác số VPBank, nhu cầu vốn của doanh nghiệp thường tăng mạnh trong quý IV để phục vụ hoạt động dự trữ hàng hóa, mở rộng kinh doanh và đáp ứng các khoản chi phí vận hành.
Bà Nghĩa cho rằng, việc khai thác dữ liệu minh bạch có thể giúp ngân hàng đánh giá chính xác hơn năng lực tài chính của doanh nghiệp, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận vốn, nhất là với nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Khi được cung cấp vốn kịp thời, doanh nghiệp có thể chủ động nhập hàng, thanh toán cho nhà cung cấp và nắm bắt cơ hội kinh doanh trong giai đoạn cao điểm.
Tuy nhiên, mức lãi suất ưu đãi được công bố chưa đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận nguồn vốn với mức giảm tương ứng. Khả năng vay vốn còn phụ thuộc vào lĩnh vực hoạt động, tình hình tài chính, dòng tiền và điều kiện cấp tín dụng của từng ngân hàng.
Kết hợp chính sách tài khóa - tiền tệ
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Kim Hùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam - cho rằng, trong bối cảnh chi phí vốn vẫn là áp lực lớn, việc giảm lãi suất là tin vui với cộng đồng doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo ông Hùng, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở mức lãi suất giảm, mà còn ở cách thức triển khai, đối tượng thực sự được hưởng lợi và khả năng duy trì chính sách trong thời gian dài.
“Điều chỉnh như thế nào và có đi vào thực tế các lĩnh vực hay không mới là câu chuyện lớn”, ông Hùng nhận định.
Ông Hùng phân tích, ngân hàng cũng là doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, phải cân đối chi phí đầu vào với hiệu quả hoạt động. Khi chi phí huy động vốn còn cao, dư địa giảm sâu lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng sẽ bị hạn chế.
Nếu lãi suất huy động chưa giảm tương ứng, ngân hàng có thể chỉ thực hiện ưu đãi đối với một số kỳ hạn hoặc nhóm khách hàng nhất định, thay vì giảm lãi suất trên diện rộng và duy trì lâu dài.
"Điều này đặt ra thách thức đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm thường gặp nhiều khó khăn hơn trong tiếp cận tín dụng. Những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, tài chính lành mạnh hoặc hoạt động trong lĩnh vực ưu tiên có thể thuận lợi hơn khi đàm phán lãi suất. Ngược lại, doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền có thể khó đáp ứng các điều kiện vay vốn và hưởng ưu đãi", ông Hùng nói.
Để chính sách phát huy hiệu quả, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đề xuất kết hợp chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ nhằm tạo thêm nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông Hùng, nếu có cơ chế hỗ trợ phù hợp từ ngân sách, tập trung vào những nhóm đối tượng được lựa chọn, ngân hàng sẽ có thêm điều kiện giảm chi phí vay vốn.
Nguồn lực hỗ trợ cần được phân bổ có trọng tâm, ưu tiên các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, chế tạo tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp; doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và những ngành có tiềm năng nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo ông Hùng, khi chính sách tiền tệ được phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa và các giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, việc giảm lãi suất mới có thể tạo ra tác động thực chất, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất và đóng góp bền vững hơn cho tăng trưởng kinh tế.
