Ngân hàng chạy đua tăng vốn đón nhu cầu tín dụng
Theo báo cáo chiến lược đầu tư năm 2027 của SSI Research, 8 ngân hàng đang lên kế hoạch phát hành cổ phiếu từ quý IV/2026 đến năm 2027, với tổng giá trị ước tính 143.830 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,4 tỷ USD. Nếu các kế hoạch được triển khai thành công, vốn chủ sở hữu của nhóm ngân hàng niêm yết có thể tăng khoảng 6,9%.
Xét về quy mô huy động dự kiến, NCB dẫn đầu với khoảng 33.000 tỷ đồng. Vietcombank đứng thứ hai với kế hoạch khoảng 31.771 tỷ đồng, tiếp đến là BIDV với khoảng 28.080 tỷ đồng. HDBank, VPBank, MB và MSB cũng nằm trong nhóm ngân hàng có kế hoạch bổ sung vốn đáng kể.
Ở khối ngân hàng tư nhân, cuộc cạnh tranh về quy mô vốn điều lệ ngày càng rõ nét, với sự hiện diện của những ngân hàng có vốn điều lệ vượt mốc 100.000 tỷ đồng như Techcombank, VPBank và MB. Việc gia tăng quy mô vốn không chỉ nhằm cải thiện vị thế cạnh tranh mà còn tạo nền tảng để các ngân hàng mở rộng hoạt động, nâng cao năng lực cung ứng tín dụng và đáp ứng các yêu cầu an toàn vốn.
Theo SSI Research, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2027 có thể đạt khoảng 16-17%, trong khi nhóm ngân hàng thuộc phạm vi theo dõi được dự báo tăng trưởng tín dụng 17,9%.
Nhu cầu vốn được kỳ vọng tiếp tục gia tăng khi các dự án xây dựng, đầu tư hạ tầng, giao thông, đường sắt, metro và phát triển đô thị được đẩy mạnh. Những dự án có quy mô lớn, thời gian triển khai dài có thể thúc đẩy nhu cầu cho vay hợp vốn giữa nhiều ngân hàng, đồng thời đòi hỏi các tổ chức tín dụng có năng lực tài chính đủ mạnh để tham gia tài trợ.
Tuy nhiên, tín dụng tăng nhanh cũng tạo áp lực lên khả năng huy động vốn. Chênh lệch giữa tín dụng và tiền gửi vẫn ở mức gần 2,5 triệu tỷ đồng trong quý III, dù đã thu hẹp so với trước đó. Trong khi nhu cầu cho vay trung và dài hạn gia tăng, nguồn tiền gửi của ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn hơn, làm gia tăng áp lực cân đối nguồn vốn.
Bên cạnh việc thu hút tiền gửi, các ngân hàng phải đa dạng hóa nguồn huy động thông qua phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và tìm kiếm nguồn vốn quốc tế. Tăng vốn chủ sở hữu cũng là một giải pháp quan trọng nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng, nâng cao khả năng hấp thụ rủi ro và đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số.
Tăng vốn phải đi cùng chất lượng tín dụng
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Bùi Thị Lâm - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng, việc tăng vốn của ngân hàng cần gắn với kỷ luật tín dụng, hoạt động thẩm định dựa trên dòng tiền và kiểm soát rủi ro tập trung.
Theo bà Lâm, khi quy mô tín dụng tăng lên, ngân hàng cần bảo đảm nguồn vốn được phân bổ vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra dòng tiền và trả nợ thực chất. Nếu chỉ chú trọng mở rộng dư nợ mà không nâng cao chất lượng thẩm định, việc gia tăng quy mô vốn chưa chắc giúp cải thiện sức khỏe tài chính, thậm chí có thể làm gia tăng rủi ro khi thị trường biến động.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng tiếp cận tín dụng phù hợp đôi khi quan trọng hơn việc hạn mức tín dụng toàn hệ thống tăng bao nhiêu. Điều doanh nghiệp cần là thủ tục minh bạch, quy trình đánh giá tín nhiệm dựa trên dữ liệu tốt hơn và các sản phẩm cho vay phù hợp với chu kỳ kinh doanh.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hệ thống ngân hàng trong quá trình chuyển hóa nguồn lực tài chính thành động lực tăng trưởng kinh tế. Nguồn vốn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến được với những doanh nghiệp, dự án có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, tạo ra giá trị gia tăng và có khả năng trả nợ bền vững.
Ở tầm vĩ mô, TS. Bùi Thị Lâm nhấn mạnh, sự cần thiết của một hệ thống tài chính cân bằng, trong đó thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cổ phiếu và các công cụ huy động vốn trung, dài hạn hoạt động hiệu quả. Theo đó, không nên đặt phần lớn gánh nặng tài trợ dài hạn lên hệ thống ngân hàng thương mại.
Việc phát triển đồng bộ các kênh huy động vốn sẽ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn tài chính, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn. Điều này góp phần phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn giữa các khu vực của nền kinh tế.
Theo bà Lâm, thành công của cuộc đua tăng vốn cần được đánh giá trên hai phương diện. Với ngân hàng, đó là năng lực an toàn vốn, chất lượng tài sản và khả năng quản trị rủi ro. Với nền kinh tế, điều quan trọng là nguồn vốn có thực sự hỗ trợ những hoạt động làm tăng năng suất, tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp hay không.
