5 cấp dưới cùng bị phạt tù
Ngày 28/8, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Phạm Lương Hòa (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cadisun) mức án 5 năm tù tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Cùng tội, 5 cấp dưới của ông Hòa, gồm: Nguyễn Minh Thành (Phó Tổng Giám đốc Công ty Cadisun) lĩnh 4 năm tù; Nguyễn Thị Thêm (Giám đốc Tài chính, vợ bị cáo Thành) lĩnh 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; Đặng Thị Thu Hương (Kế toán trưởng) lĩnh 3 năm tù; Nguyễn Thị Minh (Kế toán tổng hợp) lĩnh 30 tháng tù; Lê Thị Thành Hải (Trưởng nhóm Kế toán doanh thu công nợ) nhận 28 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Cáo trạng xác định, Công ty Cadisun có trụ sở tại phường Khương Đình, Hà Nội, ngành nghề kinh doanh chính là sản xuất kinh doanh dây điện, cáp điện. Công ty có 3 nhà máy, 6 chi nhánh ở các tỉnh, thành phố và đều hạch toán phụ thuộc. Vốn điều lệ 708 tỷ đồng (gồm 72 cổ đông, riêng gia đình bị cáo Hòa sở hữu 90,81% vốn điều lệ).
Trong thời gian từ năm 2020 - 2023, Phạm Lương Hòa bị cáo buộc đưa ra chủ trương, tổ chức bán hàng không xuất hóa đơn đối với một phần hàng hóa tiêu thụ ra ngoài sổ sách kế toán để phục vụ chi tiêu nội bộ.
Công ty đã sử dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp Lemon3-ERP, với 2 phân vùng dữ liệu độc lập gồm: Phân vùng quản trị nội bộ, ghi nhận đầy đủ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế của công ty; phân vùng kế toán tài chính, báo cáo thuế, chỉ hạch toán những giao dịch mua bán có hóa đơn hợp pháp để phục vụ việc lập báo cáo tài chính và kê khai thuế với cơ quan thuế.
Để thực hiện chủ trương trên, Phạm Lương Hòa chỉ đạo Nguyễn Minh Thành, Nguyễn Thị Thêm, Đặng Thị Thu Hương, Lê Thị Thanh Hải, Nguyễn Thị Minh, triển khai thực hiện trong toàn bộ hệ thống công ty và các chi nhánh trực thuộc.
Cáo buộc cho rằng, các bị cáo đã không kê khai nộp thuế số tiền chênh lệch hơn 1.377 tỷ đồng. Giám định viên Thuế thành phố Hà Nội kết luận tổng số tiền mà Công ty Cadisun gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước từ năm 2020 - 2023 là hơn 405 tỷ đồng.
Chủ tịch công ty giữ vai trò chủ mưu
Tại phiên tòa, bị cáo Hòa thừa nhận hành vi phạm tội. Hòa khai doanh nghiệp có những khoản chi mà không thể báo cáo thuế được và năm 2020 lại rơi vào thời điểm xảy ra dịch COVID-19 nên công ty gặp khó khăn, ngấp nghé bờ vực phá sản.
Theo bị cáo Hòa, thời điểm đó, một số khách hàng muốn được mua hàng không hóa đơn và bị cáo đã coi đây là cơ hội để đẩy mạnh doanh thu, tạo lợi nhuận cho công ty.
Trong đó, đối với các giao dịch có xuất hóa đơn, khách hàng thanh toán qua tài khoản của công ty; với các giao dịch không xuất hóa đơn, khách hàng thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của bị cáo Nguyễn Thị Thêm hoặc giám đốc của 6 chi nhánh. Số tiền này được tập trung, quản lý ngoài hệ thống kế toán và sử dụng theo chỉ đạo của bị cáo Hòa (một phần được gửi tiết kiệm đứng tên cá nhân là người nhà, người thân của Hòa).
Chủ tịch Cadisun cũng khai, 6 chi nhánh, giám đốc các chi nhánh trực tiếp tổ chức bán hàng không xuất hóa đơn, thu tiền ngoài hệ thống. Kế toán trưởng 6 chi nhánh thực hiện việc ghi nhận số liệu bán hàng trên phần mềm Lemon3-ERP theo hai phân vùng dữ liệu. Nhóm này chỉ ghi nhận các giao dịch có hóa đơn vào hệ thống kế toán tài chính, còn các giao dịch không xuất hóa đơn chỉ theo dõi nội bộ, không đưa vào kê khai thuế.
Hằng tháng, các chi nhánh lập tờ khai thuế giá trị gia tăng trên cơ sở các hóa đơn đầu ra, đầu vào phát sinh tại đơn vị. Tuy nhiên, do chi nhánh hạch toán phụ thuộc nên toàn bộ số liệu kế toán của chi nhánh được chuyển về công ty để tổng hợp, lập báo cáo tài chính và thực hiện quyết toán thuế toàn công ty.
Trong vụ án, HĐXX xác định bị cáo Hòa giữ vai trò chính, là người đưa ra chủ trương, chính sách lập 2 hệ thống sổ sách kế toán nên phải chịu mức án cao nhất.
Các bị cáo còn lại đóng vai trò giúp sức thực hiện hành vi phạm tội. Riêng bị cáo Thêm là vợ của bị cáo Thành, gia đình có công với cách mạng, quá trình điều tra đã hợp tác, thành khẩn; bị cáo Hải có vai trò thấp, mờ nhạt, không được hưởng lợi nhưng vẫn tự nguyện nộp 60 triệu đồng để đóng góp khắc phục hậu quả, nên cho hưởng án treo.
