Quốc vương Na Uy qua đời

TPO - Quốc vương Harald V của Na Uy vừa qua đời, hưởng thọ 89 tuổi. Hoàng gia Na Uy cho biết quốc vương qua đời tại Bệnh viện quốc gia ở Oslo lúc 6h35 sáng (giờ địa phương).

ap26230263651994.jpg
Quốc vương Harald V của Na Uy. (Ảnh: AP)

Ông là vị quân chủ cao tuổi nhất châu Âu, được nhớ đến với nỗ lực hiện đại hóa hoàng gia. Con trai ông tự động kế vị ngai vàng, lấy ước hiệu Quốc vương Haakon VIII.

Cũng như các hoàng gia khác ở châu Âu, quốc vương Na Uy chủ yếu giữ vai trò mang tính biểu tượng, được công chúng biết đến rộng rãi nhưng quyền lực thực tế tại quốc gia 5,5 triệu dân nằm trong tay quốc hội.

Quốc vương Harald V lên ngôi sau khi cha ông - Quốc vương Olav V, qua đời năm 1991. Ông trị vì trong giai đoạn nền kinh tế Na Uy phát triển bùng nổ nhờ dầu mỏ và khí đốt.

“Cả đất nước đang chìm trong tang thương và người dân Na Uy mang trong lòng niềm biết ơn sâu sắc đối với một cuộc đời dài phụng sự đất nước. Trong hơn 3 thập niên trị vì, Quốc vương Harald V đã thể hiện niềm tin không lay chuyển vào người dân Na Uy. Ông giúp chúng ta nhìn thấy những điều tốt đẹp nhất ở chính mình, và ở nhau”, Thủ tướng Jonas Gahr Støre tuyên bố ngày 28/8.

Quốc vương Harald sinh năm 1937 tại Asker, gần Oslo, trở thành hoàng tử Na Uy đầu tiên được sinh ra trên lãnh thổ đất nước kể từ thời Quốc vương Olav IV năm 1370.

Trong những thế kỷ sau đó, Na Uy không có vị vua của riêng mình cho đến thời Vua Haakon VII, khi liên minh giữa Thụy Điển và Na Uy chấm dứt năm 1905.

Ông Harald mới 3 tuổi khi Đức Quốc xã chiếm đóng Na Uy vào đầu Thế chiến II. Để tránh bị bắt, mẹ ông đưa ông cùng hai chị gái Ragnhild và Astrid sang Thụy Điển, sau đó đi tàu đến Mỹ. Trong khi đó, cha và ông nội của ông sang Anh, sống lưu vong cùng chính phủ Na Uy.

Việc ông Haakon từ chối đáp ứng các yêu cầu của Đức đã giúp ông nhận được sự kính trọng của người dân.

Trong thời gian ở Mỹ, các thành viên hoàng gia Na Uy thường được mời đến Nhà Trắng.

Gia đình ông đoàn tụ tại Na Uy vào tháng 6/1945, không lâu sau khi chiến tranh kết thúc. Ông theo học các trường công lập, Trường sĩ quan Quân đội Na Uy và Đại học Oxford.

Ông Harald rất yêu biển và thuyền buồm. Ông đại diện Na Uy tham dự nhiều kỳ Olympic và giành huy chương vàng tại Giải vô địch thuyền buồm thế giới năm 1987.

Khi còn trẻ, ông Harald được khuyến khích tìm vợ trong số các công chúa châu Âu. Trong suốt 9 năm, ông né tránh nhiều phụ nữ trong giới quý tộc, kiên trì cho đến khi cha cho phép kết hôn với người yêu thời trung học - Sonja Haraldsen, con gái của một doanh nhân thành đạt.

Quốc vương Olav lo ngại cuộc hôn nhân này có thể làm suy yếu nền quân chủ còn non trẻ của Na Uy. Tuy nhiên, người dân Na Uy tưng bừng chào đón đám cưới diễn ra năm 1968, sau đó dành tình cảm cho Hoàng hậu Sonja.

Quốc vương Harald nhận được nhiều lời khen ngợi từ người dân sau bài phát biểu đầy xúc động tại lễ tưởng niệm các nạn nhân của vụ tấn công năm 2011, khi phần tử cực hữu Anders Behring Breivik sát hại 77 người trong các vụ đánh bom và xả súng tại Na Uy.

“Tôi tin chắc rằng niềm tin vào tự do mạnh hơn nỗi sợ hãi. Tôi vẫn tin vào một nền dân chủ và xã hội Na Uy cởi mở. Tôi vẫn tin vào khả năng được sống tự do và an toàn trên chính đất nước của mình”, ông nói.

Năm 2016, Quốc vương Harald bất ngờ có bài phát biểu đầy nhiệt huyết ủng hộ bình đẳng LGBTQ+, người tị nạn và sự khoan dung tôn giáo. Ông nói: “Người Na Uy là những cô gái yêu các cô gái, những chàng trai yêu các chàng trai, và những cô gái, chàng trai yêu nhau”,

Ông nói thêm rằng nhiều người Na Uy có nguồn gốc từ Afghanistan, Pakistan, Ba Lan và các quốc gia khác, đồng thời họ “tin vào Chúa, Allah, vũ trụ và không tin vào điều gì cả”.

Bài phát biểu đề cao sự đa dạng của quốc gia Bắc Âu này và được hàng triệu người xem trên mạng xã hội.