Bộ Xây dựng vừa có văn bản số 5844/BXD-QLN, trả lời Sở Xây dựng TPHCM về hướng dẫn công tác thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng để được miễn giấy phép xây dựng đối với dự án nhà ở xã hội.
Theo đó, dẫn Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm về một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng Viện cho biết, theo quy định dự án nhà ở xã hội không phải thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Chủ đầu tư, người quyết định đầu tư tự tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và chịu trách nhiệm bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về xây dựng.
Việc thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy tại cơ quan chuyên môn về xây dựng theo quy định được thực hiện lồng ghép trong thủ tục cấp giấy phép xây dựng đối với trường hợp yêu cầu phải cấp giấy phép xây dựng và do cơ quan có thẩm quyền cấp trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Trong khi đó, Luật Xây dựng quy định công trình xây dựng thuộc dự án đầu tư xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh và đã được phê duyệt thì không cần phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công.
Đồng thời, Nghị quyết 201/2025/QH15 cũng quy định ưu tiên áp dụng quy định của nghị quyết nhưng cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi thuận lợi hơn nghị quyết này thì được lựa chọn áp dụng.
Do đó, Bộ Xây dựng khẳng định đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, chủ đầu tư được lựa chọn áp dụng quy định của Nghị quyết số 201/2025/QH15 (thực hiện thủ tục cấp giấy phép xây dựng để được miễn thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng) hoặc áp dụng quy định của Luật Xây dựng (thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng để miễn cấp giấy phép xây dựng).
Trường hợp chủ đầu tư đề nghị áp dụng thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng để miễn cấp giấy phép xây dựng thì cơ quan chuyên môn về xây dựng có trách nhiệm thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), hướng dẫn trên của Bộ Xây dựng đã giúp tháo gỡ được vướng mắc về các trường hợp cấp hoặc được miễn giấy phép xây dựng cho dự án nhà ở xã hội.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp phản ánh việc chồng chéo giữa quy định của Luật Xây dựng và cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 201/2025/QH15 khiến hồ sơ bị kéo dài, địa phương lúng túng trong áp dụng, còn chủ đầu tư mất thêm thời gian và chi phí. Việc Bộ Xây dựng chính thức hướng dẫn theo hướng trao quyền lựa chọn cho nhà đầu tư mang lại 3 lợi ích rõ rệt.
Cụ thể, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm chi phí tuân thủ pháp lý, tăng tính minh bạch và thống nhất thực thi. Quy định mới cho phép chủ đầu tư nhà ở xã hội lựa chọn miễn giấy phép xây dựng hoặc miễn thẩm định dự án, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai.
“Việc tháo gỡ vướng mắc về giấy phép xây dựng và thẩm định dự án không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện tăng nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho người dân thu nhập thấp, công nhân và người lao động đô thị”, ông Châu nói.
Theo HoREA, các chủ đầu tư nên rà soát từng dự án cụ thể để lựa chọn phương án phù hợp. Nếu muốn đẩy nhanh hồ sơ đầu tư, có thể cân nhắc hướng miễn thẩm định và thực hiện xin giấy phép xây dựng. Nếu dự án đã chuẩn bị kỹ về hồ sơ kỹ thuật, có thể chọn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi để được miễn giấy phép xây dựng khi khởi công. Đồng thời, doanh nghiệp nên chủ động làm việc sớm với cơ quan chuyên môn tại địa phương để thống nhất lộ trình xử lý hồ sơ.
“Khi doanh nghiệp được quyền lựa chọn thủ tục thuận lợi nhất, quá trình đầu tư sẽ thông suốt hơn, nguồn cung sẽ được cải thiện nhanh hơn và mục tiêu an sinh nhà ở sẽ tiến gần hơn đến thực tế. Đây có thể xem là một bước điều chỉnh nhỏ về thủ tục nhưng mang ý nghĩa lớn đối với cả doanh nghiệp lẫn thị trường bất động sản xã hội”, ông Châu nói.
