Nhận diện ba điểm nghẽn lớn
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Cà Mau cho biết, quy mô các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực hiện tại đang bộc lộ 3 điểm nghẽn lớn, trực tiếp kìm hãm tốc độ bứt phá của ngành.
Cụ thể, cơ cấu ngành nghề đào tạo chưa bắt kịp tốc độ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp; khoảng trống lớn về “kỹ năng xanh” và “kỹ năng số” trong đội ngũ quản trị doanh nghiệp; tính liên kết vùng trong đào tạo lao động chưa đồng bộ.
Để giải quyết bài toán này, Giám đốc Sở Công Thương đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm gồm: Đột phá mô hình liên kết đào tạo theo đơn đặt hàng của các doanh nghiệp công nghiệp mũi nhọn; chuẩn hóa kỹ năng xanh và kỹ năng số đón đầu xu thế hội nhập; hoàn thiện cơ chế thu hút, quản lý chuyên gia và nhân lực kỹ thuật cao. Ở góc độ cơ sở giáo dục, TS Ngô Đức Lưu, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cà Mau chia sẻ, thời gian tới, trường tập trung rà soát, cập nhật các ngành nghề hiện có và nghiên cứu mở mới các ngành phục vụ kinh tế biển, năng lượng tái tạo, logistics, tự động hóa và nông nghiệp công nghệ cao.
Đồng thời, trường cũng đưa doanh nghiệp tham gia sâu vào toàn bộ quy trình đào tạo từ dự báo nhu cầu, xây dựng chuẩn đầu ra, hướng dẫn thực hành đến tuyển dụng. Cùng với đó, hoàn thiện hệ thống quản trị số, cơ sở dữ liệu dùng chung, học liệu số. Nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, xây dựng bài giảng và hỗ trợ học tập.
TS Ngô Đức Lưu cũng đề nghị tỉnh và các sở, ngành quan tâm, ưu tiên nguồn lực triển khai có hiệu quả Đề án phát triển trường chất lượng cao và Đề án đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị đến năm 2030 đã được phê duyệt. Bên cạnh đó các sở, ngành phối hợp cung cấp dữ liệu dự báo nhu cầu nhân lực thường xuyên để trường điều chỉnh quy mô, cơ cấu ngành nghề đào tạo sát với thực tiễn của địa phương. Cùng với đó, quan tâm chính sách đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhà giáo có trình độ cao, các chuyên gia kỹ thuật giàu kinh nghiệm thực tế tham gia giảng dạy tại trường.
Chuyển mạnh sang tư duy "đào tạo theo nhu cầu thị trường"
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Minh Nhứt - Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau thông tin, toàn tỉnh hiện có 716.673 lao động đang làm việc đã qua đào tạo (đạt 65%); trong đó tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ đạt 27,5% và trình độ từ trung cấp trở lên chiếm 12,19%.
Hiện nay, tỉnh Cà Mau đã quy hoạch 13 khu công nghiệp và 1 khu kinh tế; trong đó 5 khu công nghiệp và 1 khu kinh tế đã đi vào hoạt động (Khánh An, Tắc Thủ, Hòa Trung, Sông Đốc, Trà Kha và khu kinh tế Cà Mau) với 77 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký gần 27.700 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 6.571 lao động.
Trong 6 tháng đầu năm, các doanh nghiệp trên địa bàn đã tuyển dụng mới 12.389 người. Thời gian tới, nhu cầu tuyển dụng tiếp tục gia tăng (hiện cần khoảng 11.716 người). Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn kỹ thuật, tay nghề cao vẫn thiếu hụt, chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, nhất là ở các lĩnh vực thế mạnh của tỉnh.
Theo Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau, dự báo thời gian tới, nhu cầu nhân lực chất lượng cao sẽ tập trung vào các nhóm ngành gồm: Công nghệ thủy sản và kinh tế biển; năng lượng tái tạo; hạ tầng logistics biển; các dự án thuộc cụm Khí - Điện - Đạm; công nghệ số và an toàn thông tin.
Ngoài ra, với mục tiêu trở thành trung tâm du lịch sinh thái đặc trưng của vùng ĐBSCL, nhu cầu nhân lực ngành văn hóa, thể thao và du lịch của tỉnh dự kiến tăng bình quân 5-7%/năm (hiện nay khoảng 7.000 người).
Phát biểu kết luận hội nghị, ông Lữ Quang Ngời, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, để phát triển nhanh và bền vững, tỉnh phải đồng thời nâng cao chất lượng nền kinh tế và chất lượng người lao động.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương chuyển mạnh từ tư duy “đào tạo theo khả năng của cơ sở đào tạo” sang “đào tạo theo nhu cầu phát triển và nhu cầu của thị trường”. “Chúng ta đang đứng trước không gian phát triển rất lớn kinh tế biển, thủy sản công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khí - điện - đạm, cảng biển, logistics, du lịch, chuyển đổi số... Nếu những lĩnh vực này phát triển mà không chuẩn bị kịp nguồn nhân lực thì chính nhân lực sẽ trở thành điểm nghẽn của tăng trưởng”, ông Ngời nói.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cũng lưu ý, không đào tạo theo phong trào, không chạy theo chỉ tiêu hay kinh phí. Trong thu hút đầu tư, Cà Mau sẽ chuyển từ tư duy “thu hút được dự án là thành công” sang “thu hút dự án tạo ra giá trị gia tăng, năng suất cao, chuyển giao công nghệ và đào tạo được lao động địa phương mới là thành công”.
