Chưa đủ điều kiện áp dụng giá điện theo giờ với hộ sinh hoạt
Tại họp báo thường kỳ chiều 7/7, thông tin về việc đánh giá tác động nếu áp dụng giá điện theo giờ đối với hộ sinh hoạt, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương - cho biết, Bộ Công Thương đang nghiên cứu nội dung này trong quá trình hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển thị trường điện cạnh tranh.
Theo ông Hùng, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm gần đây xuất phát từ những thay đổi trong cơ cấu nguồn điện của hệ thống. Trước đây, có hai khoảng thời gian cao điểm được áp dụng là buổi trưa và buổi tối. Tuy nhiên, khi điện mặt trời phát triển mạnh, nguồn điện dồi dào vào ban ngày khiến phụ tải cao điểm buổi trưa giảm đáng kể, vì vậy khung giờ cao điểm hiện chủ yếu tập trung vào buổi tối.
Hiện nay, cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng mới áp dụng đối với một số nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh có sản lượng tiêu thụ lớn. Đối với hộ sinh hoạt, Bộ Công Thương mới đang nghiên cứu khả năng áp dụng trong tương lai.
Theo lãnh đạo Cục Điện lực, để triển khai giá điện theo giờ đối với hộ sinh hoạt cần đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện về kỹ thuật và hạ tầng.
"Hiện nay, phần lớn hộ dân vẫn sử dụng công tơ điện tử đo đếm tổng sản lượng tiêu thụ. Muốn tính giá điện theo giờ phải có hệ thống công tơ đo đếm được sản lượng theo từng khung thời gian, đồng thời phải đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý và thanh toán", ông Hùng cho hay.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng phải đánh giá toàn diện tác động kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến người dân và khả năng thích ứng của hệ thống điện trước khi quyết định lộ trình triển khai.
Theo ông Hùng, giá điện theo giờ nếu được áp dụng trong tương lai sẽ hướng tới khuyến khích khách hàng dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện khỏi những khung giờ cao điểm, qua đó góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện và lưới điện mới cho hệ thống.
Liên quan đến phản ánh của người dân về việc hóa đơn tiền điện tháng 6 tăng cao, ông Hùng cho rằng, nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong nhiều đợt nắng nóng kéo dài.
Ngoài việc sản lượng tiêu thụ tăng, điện sinh hoạt đang áp dụng biểu giá bán lẻ điện bậc thang. Khi lượng điện sử dụng vượt sang các bậc giá cao hơn, số tiền phải trả có thể tăng nhanh hơn tốc độ tăng của sản lượng điện tiêu thụ.
"Đây là đặc điểm của cơ chế giá điện bậc thang hiện hành. Khi nhu cầu sử dụng điều hòa và thiết bị làm mát tăng mạnh trong mùa hè, hóa đơn tiền điện tăng cao là điều khó tránh", ông Hùng nói.
Không có cơ sở bố trí ngân sách hỗ trợ lắp điện mặt trời mái nhà
Tại họp báo, lãnh đạo Cục Điện lực cũng thông tin thêm về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Theo ông Hùng, Bộ Công Thương đã được giao xây dựng quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà. Trong dự thảo trước đây, Bộ Công Thương từng đề xuất một số chính sách hỗ trợ như hỗ trợ một phần chi phí đầu tư từ ngân sách địa phương hoặc tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi.
Tuy nhiên, trong quá trình lấy ý kiến, một số nội dung chưa nhận được sự đồng thuận. Bộ Tài chính cho rằng, hiện chưa có cơ sở bố trí ngân sách để hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động đầu tư điện mặt trời mái nhà, trong khi các tổ chức tín dụng thương mại hoạt động theo cơ chế thị trường nên việc áp dụng ưu đãi tín dụng cũng cần tiếp tục nghiên cứu.
Ông Hùng cho biết, dù cơ chế hỗ trợ trực tiếp bằng ngân sách hoặc tín dụng ưu đãi cho điện mặt trời mái nhà chưa được ban hành, song Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp và phát triển năng lượng tái tạo. Đây là bước hoàn thiện quan trọng về hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong thời gian tới.
