Nhà điều hành trung tâm, nơi kiểm soát toàn hệ thống
Ngày 18/11, tại cống kiểm soát triều Mương Chuối thuộc dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn 1 (hay còn được gọi là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng), công nhân đang khẩn trương hoàn tất những công việc cuối cùng như dọn dẹp vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan và kiểm tra các hạng mục trước khi đưa vào vận hành.
Nằm cạnh cống Mương Chuối là Nhà điều hành trung tâm - công trình được xem là đầu não điều khiển toàn bộ hệ thống ngăn triều của dự án.
Theo ghi nhận, các hạng mục bên trong và bên ngoài nhà điều hành cơ bản hoàn thiện. Tại phòng điều khiển trung tâm, nhiều thiết bị giám sát, màn hình hiển thị và hệ thống kết nối được lắp đặt đồng bộ. Đây là nơi tiếp nhận thông tin từ các cống kiểm soát triều, giúp đội ngũ kỹ thuật theo dõi tình trạng thiết bị và điều hành hoạt động của từng công trình.
Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Hữu Mạnh, Quản lý thi công cống Mương Chuối và Nhà điều hành trung tâm, cho biết đến nay, các hạng mục thi công tại hai công trình cơ bản đã hoàn thành. Công tác vệ sinh, kiểm tra thiết bị và chuẩn bị vận hành đang được triển khai, các bộ phận kỹ thuật đã sẵn sàng tiếp nhận nhiệm vụ.
Nói rõ hơn, ông Mạnh cho biết, những công đoạn thi công phức tạp nhất tại cống Mương Chuối đã hoàn tất. Đội ngũ kỹ thuật đã hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị cơ điện, hệ thống điện, kết nối tín hiệu điều khiển và các đường truyền phục vụ vận hành tự động.
Đối với Nhà điều hành trung tâm, công trình được thiết kế để tiếp nhận tín hiệu, giám sát và kiểm soát hoạt động của các cống trên toàn hệ thống. Từ đây, nhân viên vận hành có thể theo dõi trạng thái thiết bị, kiểm soát hoạt động của từng công trình và phối hợp điều tiết theo phương án chung.
Hệ thống điều khiển sử dụng công nghệ SCADA, cho phép thu thập, xử lý dữ liệu theo thời gian thực và điều khiển thiết bị từ xa. Nhờ đó, thông tin từ các công trình được truyền về trung tâm, hỗ trợ quá trình theo dõi và đưa ra phương án vận hành phù hợp với diễn biến mực nước.
Việc điều hành tập trung có ý nghĩa đặc biệt đối với một hệ thống gồm nhiều cống kiểm soát triều, trạm bơm và các hạng mục phụ trợ trải rộng trên địa bàn thành phố. Hoạt động của từng công trình cần được phối hợp theo điều kiện thủy văn và yêu cầu kiểm soát nước của toàn khu vực.
Cuối tháng 11 vận hành đồng loạt toàn hệ thống
Trong 8 cống kiểm soát triều lớn của dự án, cống Mương Chuối có khẩu độ 160m, lớn nhất toàn hệ thống. Công trình có nhiệm vụ điều tiết dòng chảy, kiểm soát ảnh hưởng của triều cường và được bố trí âu thuyền phục vụ giao thông thủy.
Theo Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam (nhà đầu tư dự án), cống Mương Chuối được thiết kế vận hành theo nguyên tắc điều tiết cửa van dựa trên diễn biến mực nước và phương án điều hành chung.
Khi triều cường dâng cao, hệ thống cửa van được điều tiết nhằm hạn chế nước triều từ bên ngoài tràn vào khu vực kiểm soát. Khi điều kiện mực nước phù hợp, cửa van được vận hành để hỗ trợ thoát nước từ bên trong ra sông.
Riêng âu thuyền được bố trí để tàu thuyền có thể qua lại theo quy trình vận hành và các yêu cầu an toàn giao thông thủy.
Với quy mô lớn và kết cấu đặc thù, cống Mương Chuối có những yêu cầu kỹ thuật riêng trong quá trình vận hành. Việc giám sát, điều khiển công trình được tích hợp vào hệ thống SCADA, kết nối với Nhà điều hành trung tâm.
Cùng với 7 cống kiểm soát triều còn lại, hệ thống đê bao, trạm bơm và các công trình quan trắc, cống Mương Chuối tham gia kiểm soát triều cường, điều tiết mực nước trên hệ thống sông, kênh, rạch và hỗ trợ tiêu thoát nước mưa.
Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn 1, có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, là một trong những công trình hạ tầng chống ngập quy mô lớn của thành phố.
Dự án gồm 8 cống kiểm soát triều lớn, hệ thống đê bao và kè ven sông dài khoảng 6km, 41 cống dọc đê, các trạm bơm với tổng công suất 120m³/s cùng hệ thống quan trắc, điều khiển tự động SCADA.
Theo kế hoạch, toàn hệ thống dự kiến được vận hành vào ngày 25/11 và tổ chức khánh thành trong tháng 12/2026.
Khi vận hành đồng bộ, dự án được kỳ vọng góp phần kiểm soát triều cường, giảm ngập cho khu vực trung tâm và các vùng lân cận, hỗ trợ tiêu thoát nước mưa, hạn chế tác động của xâm nhập mặn trong phạm vi kiểm soát.